Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν:
- να εντοπίζουν μέσα στα κείμενα και να αναδεικνύουν τις θεολογικές ιδέες των επιμέρους βιβλίων της ΚΔ
- να συγκρίνουν αυτές τις θεολογικές τάσεις στα διάφορα κείμενα της ΚΔ και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές
- να συνδέουν κριτικά τον κόσμο των ιδεών των πρώτων χριστιανών με εκείνον του περιβάλλοντός τους
- να κάνουν τις πιθανές συνδέσεις αυτών των θεολογικών ιδεών με σύγχρονες προβληματικές και συζητήσεις
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στη διάρκεια του μαθήματος θα παρουσιασθούν βασικές πτυχές της θεολογικής σκέψης των συγγραφέων της Καινής Διαθήκης. Τα ιδιαίτερα θεολογικά ενδιαφέροντα των επιμέρους βιβλίων θα συνδεθούν με τη ζωή των πρωτοχριστιανικών κοινοτήτων και με τις τάσεις που αναπτύχθηκαν σε αυτές. Τέλος, θα αναζητηθούν οι πιθανές συνδέσεις με σύγχρονους κοινωνικούς προβληματισμούς, με ζητήματα σύγχρονης ανθρωπολογίας και θέματα εκκλησιαστικής οργάνωσης και ζωής καθώς και της σύνδεσης της Εκκλησίας με το σύγχρονο κόσμο. Οι φοιτήτριες/φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία της έρευνας και τις τάσεις στο χώρο της Θεολογίας της ΚΔ, τις θεολογικές ιδέες που διαφόρων κοινοτήτων του αρχέγονου Χριστιανισμού (π.χ. ελληνιστές ή οι παύλειες κοινότητες), επιμέρους θεολογικά ζητήματα (π.χ. χριστολογία, σωτηριολογία), ο ρόλος του πολιτισμικού συμφραζόμενου στη διαμόρφωση της θεολογίας των επιμέρους βιβλίων της ΚΔ και θα αναζητήσουν την πιθανή σημασία αυτού του ιδεολογικού κόσμου της Καινής Διαθήκης με τους προβληματισμούς του σύγχρονου κόσμου και την Εκκλησία σήμερα.
1) Εισαγωγικά - ιστορία της έρευνας
2) Το κήρυγμα του Ιησού κι η παράδοση για αυτόν. Το ζήτημα του ιστορικού Ιησού και της ιστορικότητας της χριστιανικής παράδοσης για τον Ιησού
3) Οι απαρχές της Εκκλησίας κι οι σχέσεις με τον Ιουδαϊσμό της Παλαιστίνης και τον ελληνικό κόσμο: Ελληνιστικές και Εβραίοι της Ιερουσαλήμ
4) Παύλος: η προσωπικότητά του κι οι πολιτισμικές του καταβολές
5) Παύλεια χριστολογία, σωτηριολογία και ανθρωπολογία. Προεκτάσεις στις σύγχρονες συζητήσεις για τον άνθρωπο και κακό στον κόσμο
6) Παύλεια εκκλησιολογία, εσχατολογία. Η σημασία τους για την οργάνωση και το κοινωνικό ήθος της Εκκλησίας σήμερα
7) Παύλος: ευαγγέλιο και Νόμος, "πίστις Χριστού". Το πρόβλημα της σχέσης Ιουδαϊσμού-Χριστιανισμού
8) Στοιχεία της θεολογίας του κατά Mάρκον. Σύγχρονος άνθρωπος και η θεολογία του πάσχοντος Δούλου του Θεού
9) Θεολογική διδασκαλία του κατά Λουκάν και των Πράξεων. Η Εκκλησία ως κατάφαση και πρόσκληση στον κόσμο
10) Ιωάννεια θεολογία (χριστολογία, πνευματολογία, εκκλησιολογία, εσχατολογια). Η σημασία τους σε μια σύγχρονη εκκλησιολογία
11) Θεολογία της προς Εβραίους και της Α΄ Πέτρου. Η μαρτυρία της Εκκλησίας στον κόσμο
12) Έμφυλες και κοινωνικές διακρίσεις μέσα στην Καινή Διαθήκη
13) Συμπεράσματα: η σημασία της Καινής Διαθήκης στη διαμόρφωση ενός σύχρονου κοινωνικού και εκκλησιαστικού ήθους
Λέξεις Κλειδιά
Θεολογία Καινής Διαθήκης, οικολογική θεολογία, ανθρωπολογία, εκκλησιολογία, φύλο
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1η επιλογή:
• X. Ατματζίδης, Θεολογία της ΚΔ: Εισαγωγή, Θεολογία των Παύλειων Επιστολών και Θεολογία της Ιωάννειας Γραμματείας, Θεσσαλονίκη 2019 (κωδ. Ευδόξου 86199283)
2η επιλογή:
• E. Lohse, Επίτομη Θεολογία της Καινής Διαθήκης, Αθήνα 2010 (κωδ. Ευδόξου 4915)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Ι. Καραβιδόπουλος, Το κατά Μάρκον ευαγγέλιο, Θεσσαλονίκη 1988
-Σαβ. Αγουρίδης, Το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, Θεσσαλονίκη 2005
-Βασ. Τσάκωνας, Η περί Παρακλήτου Πνεύματος διδασκαλία του ευαγγελιστού Ιωάννου, Αθήναι 1978
-Ιω. Παναγοπούλος, Ο Θεός και η Εκκλησία. Η θεολογική μαρτυρία των Πράξεων των Αποστόλων, Αθήναι 1969
-Χρ. Βούλγαρης, Η περί σωτηρίας διδασκαλία του ευαγγελιστού Λουκά, Αθήναι 1971 ‘
- Χ. Ατματζίδης, Ερμηνευτικές και θεολογικές προσεγγίσεις στην Καινή Διαθήκη, εκδ. Όστρακον, Θεσσαλονίκη 2014
- J. D. G. Dunn, Baptism in the Holy Spirit, London 1970
- J.D.G. Dunn, The Theology of Paul the Apostle, Grand Rapids 2006
- D.G. Horrell, An Introduction to the Study of Paul, London 2015
- U. Schnelle, Theologie des Neuen Testaments, Göttingen 2007