Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Περιεχόμενο Μαθήματος
Πραγματοποιείται ερμηνεία, σχολιασμός και θεολογική ανάλυση συγκεκριμένων πατερικών κειμένων τόσο από την πρώιμη όσο και τη μεταγενέστερη πατερική γραμματεία. Παρουσιάζονται και καταγράφονται τα θεολογικά ζητήματα που απαντώνται, με παράλληλη επεξήγηση και ανάλυση βασικών θεολογικών θέσεων της διδασκαλίας των Πατέρων της Εκκλησίας. Πραγματοποιείται, ωσαύτως, γλωσσική και ιστορικοφιλολογική ανάλυση των εν λόγω πατερικών κειμένων.
1. Εισαγωγικό μάθημα. 2. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού "Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως" (Α, 1). 3. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου "Υποθήκαι βασιλικής αγωγής" (η εικόνα του ιδεατού βασιλέως και εναρέτου ανθρώπου). 4. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του του αγίου Γρηγορίου Παλαμά "Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων Λόγοι" (1, 1). Μέρος Α΄. 5. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του του αγίου Γρηγορίου Παλαμά "Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων Λόγοι" (1, 1). Μέρος Β΄. 6. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του του αγίου Γενναδίου Β΄ Σχολαρίου "Ευαγγελικός Νόμος" (περί δικαιοσύνης).
,7. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου από το έργο του αγίου Δαμασκηνού του Στουδίτου (16ος αι.): Αγγελολογία. 8. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη (18ος αι.): Το ερμηνευτικό του έργο ως ηθικό εγχειρίδιο. (Α΄ Πέτρου). 9. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου του αγίου Νεκταρίου Κεφαλά (20ός αι.) Α΄: Περί ιεράς Παραδόσεως, Περί των αγίων Εικόνων, Περί του Τιμίου Σταυρού. 10. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου του αγίου Νεκταρίου Κεφαλά (20ός αι.) Β΄: Περί αγωγής των εφήβων. 11. Ιστορικοφιλολογική προσέγγιση, ερμηνευτική και θεολογική ανάλυση κειμένου του αγίου Νεκταρίου Κεφαλά (20ός αι.) Γ΄: Αρετολογία. 12. Παρουσίαση και σχολιασμός εργασιών. 13. Παρουσίαση και σχολιασμός εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
Γνώση Θεου, πίστη, βασιλική αγωγή, νηπτική θεολογία, δικαιοσύνη, αγγελολογία, ήθος, παράδοση, εικόνες, αγωγή, αρετολογία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1.Σ. Παπαδόπουλου, Μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας. Η σκέψη και τα έργα τους, Αθήνα 1986.
2. Ν. Νικολαΐδη, Θέματα Πατερικής Θεολογίας, εκδ. Μέλισσα, Θεσ/νίκη 2009.
3. Ιωάννου του Δαμασκηνού, Δογματικά Α΄, τόμ. Α΄, Εισαγωγή, Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας 19, εκδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσσαλονίκη 1976.
4. Σ. Λάμπρου, Ο Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος ως θεολόγος. Συμβολή στην έρευνα της Παλαιολόγειας Γραμματείας, Βυζαντινά Κείμενα και Μελέτες 67, έκδ. Κέντρου Βυζαντινών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2025.
5. Γρ. Παπαμιχαήλ, Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Πετρούπολη-Αλεξάνδρεια 1911.
6. J. Meyendorff, Indroduction à l’ étude de Grégoire Palamas, Paris 1959.
7. πρωτοπρ. Νικολάου Ιωαννίδη, Μελετήματα πατερικής και αντιρρητικής θεολογίας, εκδ. Έννοια, Αθήνα 2011.
8. Σ. Λάμπρου, Γεννάδιος Σχολάριος και Ευαγγελικός Νόμος, εκδ. Ναύς, Θεσσαλονίκη 2022.