Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στο τέλος του εξαμήνου, η/ο φοιτήτριας/ής θα μπορεί:
1. να αναγνωρίζει και να αναλύει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κύριων κινηματογραφικών ρευμάτων, των διαφορετικών εθνικών κινηματογράφων ή/και κινημάτων και ειδών,
2. να διακρίνει και να επεξηγεί τις εκάστοτε κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που διαμορφώνουν το φιλμικό αποτέλεσμα και
3. να πραγματοποιεί βιβλιογραφική έρευνα και να συντάσσει ακαδημαϊκό δοκίμιο.
Περιεχόμενο Μαθήματος
To μάθημα εξετάζει συνοπτικά την ιστορία του κινηματογράφου από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τo 2000. Συγκεκριμένα, συζητώνται: οι συνθήκες διαμόρφωσης του κινηματογραφικού μέσου, η περίοδος του βωβού (διαμόρφωση κλασικού αφηγηματικού σχήματος, Γερμανικός Εξπρεσιονισμός, Γαλλικός Ιμπρεσιονισμός & Σοβιετικό Μοντάζ), η Χρυσή Εποχή του Hollywood (1930-1948) και τα κινηματογραφικά είδη, τα Νέα Ρεύματα και οι Νέοι Κινηματογράφοι (1958-1980), ο Ελληνικός Κινηματογράφος ως το 1970, το Νέο Hollywood και οι κύριοι εκπρόσωποί του, και οι αλλαγές στην παραγωγή, διανομή και τεχνολογία του κινηματογραφικού μέσου. Έμφαση δίνεται στις επιπτώσεις των ιστορικών, κοινωνικοικονομικών και πολιτικών συνθηκών στην παραγωγή και διανομή ταινιών. Τέλος, συζητώνται τα μεθοδολογικά εργαλεία της Νέας Κινηματογραφικής Ιστορίας (New Film History) και διδάσκονται οι κανόνες της ακαδημαϊκής έρευνας και συγγραφής ακαδημαϊκών δοκιμίων.
Λέξεις Κλειδιά
ιστορία, εξέλιξη, πρώτα βήματα, κινήματα, βωβός, ποιητικός ρεαλισμός, είδος
Περιγραφή
Οι διάφορες τεχνικές διδασκαλίας που θα χρησιμοποιηθούν στο μάθημα στοχεύουν στη βαθύτερη κατανόηση της ύλης, στην ενεργητική συμμετοχή των φοιτητριών/τών στο μάθημα και στην απρόσκοπτη και αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ διδάσκουσας και φοιτητριών/τών. Η διάλεξη συνοδεύεται από οπτικοακουστική παρουσίαση (PowerPoint), όπου εικόνες, γραφήματα και άλλα στοιχεία λειτουργούν ως οπτικά βοηθήματα. Εκτός από τις προβολές αποσπασμάτων ταινιών, χρησιμοποιείται επιπλέον οπτικοακουστικό υλικό (π.χ. video-essays, συνεντεύξεις προσώπων της κινηματογραφικής/τηλεοπτικής βιομηχανίας, σχετικά ντοκιμαντέρ, κ.λπ.), με στόχο τον εμπλουτισμό της υπό συζήτηση ενότητας. Έτσι, οι τεχνικές διδασκαλίας ευθυγραμμίζονται και με τις μεθοδολογίες της Νέας Κινηματογραφικής Ιστορίας, η οποία λαμβάνει υπόψη όλες τις πηγές (πέρα από το ίδιο το κινηματογραφικό κείμενο) που μπορούν να διαφωτίσουν την πολυδιάστατη φύση του μέσου.
Το πρακτικό μέρος του μαθήματος είναι οργανωμένο με στόχο την ενεργητική συμμετοχή των φοιτητριών/τών στη διαδικασία της μάθησης. Μέσα από ερωτήματα της διδάσκουσας, κάθε φοιτήτρια/ής ή ομάδες καλείται/καλούνται να διατυπώσουν ένα επιχείρημα, μια ερμηνεία ή μια κριτική παρατήρηση με βάση συγκεκριμένο απόσπασμα, κινηματογραφικό ρεύμα/είδος, κ.λπ. Υπάρχει ενθάρρυνση χρήσης τεχνολογίας (κινητά, tablet και laptop, αλλά όχι ΤΝ σε αυτό το σημείο) για την αναζήτηση πληροφοριών και άλλων πηγών. Έτσι, οι φοιτήτριες/τές καθοδηγούνται στην αξιοποίηση τεχνολογιών και στην αποτελεσματική χρήση του διαδικτύου για αναζήτηση έγκυρων πηγών. Ταυτόχρονα, εισάγονται στην έννοια της ιστορικής έρευνας και την ενεργητική παραγωγή γνώσης, ενώ ενεργοποιούνται οι πρακτικές της ομαδικότητας και της συνεργασίας.
Σε περίπτωση που τα μαθήματα πρέπει να γίνουν εξ’ αποστάσεως λόγω έκτακτων συνθηκών, θα χρησιμοποιηθούν οι πλατφόρμες google meet ή zoom και όλες οι δυνατότητες που προσφέρουν (διαμοιρασμός οθόνης για παρουσίαση εγγράφων και PowerPoint, διαμοιρασμός link, συνομιλία, κ.λπ.).
Επιπλέον, το μάθημα χρησιμοποιείται το e-learning ως αποθετήριο όλου του υλικού και διάδρασης/συνεργασίας.
Περιγραφή
Η/Ο φοιτήτρια/ής αξιολογείται μέσω ατομικής απαλλακτικής γραπτής εργασίας (ακαδημαϊκό δοκίμιο 1,500-2,000 λέξεων με τουλάχιστον τρεις (3) ακαδημαϊκές πηγές, 85%) και παρουσίας και συμμετοχής στο μάθημα (15%).
Οι φοιτήτριες/τές έχουν τη δυνατότητα εξασφαλίσουν έξτρα βαθμολογία με συμμετοχή σε εβδομαδιαία, ατομικά ή ομαδικά μικρά project, τα οποία θα ορίζονται σε κάθε μάθημα ή/και θα παρουσιάζονται στην τάξη (μέγιστος αριθμός project ανά φοιτήτρια/ή: 3, βαθμός ανά project: 0,5-1/10).
Τα κριτήρια αξιολόγησης της εργασίας είναι τα παρακάτω:
- Δομή= 1,5/10
- Γλώσσα (γραμματική, σύνταξη, ορθογραφία)=1,5/10
- Μορφοποίηση= 1/10
- Περιεχόμενο: Α. Ξεκάθαρος στόχος / υπόθεση εργασίας / ερώτημα, Β. Συγκείμενο / Ιστορικό-κοινωνικό πλαίσιο, Γ. Κατάλληλη/επαρκής βιβλιογραφία / σωστές παραθέσεις / πρωτοτυπία / επιχειρηματολογία= 6/10
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Corrigan, Timothy & Patricia White. H εμπειρία του κινηματογράφου. Μια εισαγωγή. Mτφ. Δ. Αλεξανδρή, επιστ. επιμ. Δέσποινα Κακλαμανίδου. Αθήνα: Κλειδάριθμος, 2024.
Κακλαμανίδου Μπέτυ (επιμ.) Μαρία Πλυτά: Η πρώτη σκηνοθέτρια του ελληνικού κινηματογράφου. Αθήνα: Κλειδάριθμος, 2025.
Κακαβούλια Μαρία και Περικλής Πολίτης (επιμ.). Αφήγηση: Μια πολυεπιστημονική θεώρηση. Αθήνα: Δάρδανος, 2022.
Kristin Thompson & David Bordwell. Ιστορία του Κιν/φου. Μια Εισαγωγή. Μτφ. Ν. Λερός & Ρ. Καλαΐτη. Αθήνα: ΜΙΕΤ, 2011.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Pinel, Vincent. Σχολές, Κινήματα & Είδη στον Κινηματογράφο. Mμφ. Μ. Καρρά, (επιμ.) Χ. Δερμεντζόπουλος. Αθήνα : Μεταίχμιο, 2004.
Σκοπετέας, Γιάννης. Η Δημιουργία της Μυθοπλαστικής Αφήγησης και τα Είδη των Κινηματογραφικών Ταινιών, 2016. https://repository.kallipos.gr/bitstream/11419/5729/1/00_master_document.pdf
Στεφανή, Εύα. Δέκα Κείμενα για το Ντοκιμαντέρ. Αθήνα: Πατάκης, 2007.