Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
1. να εξοικειωθούν με τη συστηματική επιστημονική μεθοδολογία,
2. να μυηθούν στην έρευνα στο πεδίο της εκκλησιαστικής ιστορίας,
3. να έρθουν σε επαφή με σημαντικές μορφές ιεραρχών, οι οποίοι άφησαν το πνευματικό αποτύπωμά τους στην ιστορία της Εκκλησίας,
4. να κατανοήσουν, μέσα από πληθώρα ανέκδοτων αρχειακών τεκμηρίων, δημοσιευμένου πηγαίου υλικού και βιβλιογραφίας, τη συμβολή ιεραρχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην πνευματική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή των επαρχιών που ποίμαναν στη διατήρηση της ταυτότητας του ελληνισμού κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας,
5. να γνωρίσουν, δια της προβολής, στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής τους, πτυχών του βίου και του έργου επί μέρους επισκόπων της, την εν γένει συνεισφορά της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως στο ορθόδοξο ποίμνιό της.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει επιλεκτικά κατά χρονική σειρά ιεράρχες του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά την οθωμανική περίοδο. Ειδικότερα, διερευνώνται πτυχές του βίου και της δράσης: (α) του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως αγίου Γεννάδιου Β΄ Σχολάριου [1456-†1472 (;)], (β) του μητροπολίτη Βεροίας Θεοφάνη Μαλάκη (1566-1571), (γ) του μητροπολίτη Βεροίας Μακάριου Α΄ (1692-1698), (δ) του μητροπολίτη Βεροίας Σαμουήλ (1746-†1763), (ε) του μητροπολίτη Βεροίας και Ναούσης Σωφρονίου Χρηστίδη (1863-1869), (στ) του μητροπολίτη Κρήτης Διονυσίου Χαριτωνίδη (1858-1868), (ζ) του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αθανασίου Μεγακλή (1893-1903) και (η) του μητροπολίτη Νεοκαισαρείας Αλέξανδρου Ρηγόπουλου (1895-1903).
Λέξεις Κλειδιά
Ιστορία Εκκλησίας, Επισκοπική Ιστορία, Οικουμενικό Πατριαρχείο, Ιεράρχες, Εκκλησιαστική Προσωπογραφία, Μητροπόλεις, Κωνσταντινούπολη, Βέροια, Κρήτη, Θεσσαλονίκη, Νεοκαισάρεια.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Αναστασίου Ιωάννης, Βιβλιογραφία των Επισκοπικών καταλόγων του Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως και της Εκκλησίας της Ελλάδος, Επιστημονική Επετηρίδα Θεολογικής Σχολής, τ. 22, παράρτημα 25, Θεσσαλονίκη 1979
2. Σταυρίδης Βασίλειος Θ., Επισκοπική Ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Εκδοτικός οίκος αδελφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1996
3. Ατέσης Βασίλειος (μητροπολίτης Λήμνου), Επίτομος Επισκοπική Ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος από του 1833 μέχρι σήμερον, τ. Α΄ - Γ΄, Αθήνα 1948, 1953, 1969
4. Ευγένιος Κωσταρίδης (αρχιμανδρίτης), Η σύγχρονος Ελληνική Εκκλησία: αι υπηρεσίαι της εκκλησίας προς τo έθνος κατά την λήξασαν εκατονταετηρίδα 1821-1921, Φοίνιξ, εν Αθήναις 1921 (και επετειακή έκδοση 1821-2021, ανατύπωση Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2020).