Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Βασική επιδίωξη θα είναι τα σύνολα πνευατών να προάγουν την ανάπτυξη της αλληλεπίδρασης και της αποτελεσματικής συνεργασίας των φοιτητριών/τών εντός του Τμήματος αλλά και να λειτουργήσουν επικουρικά ως προς την προετοιμασία των φοιτητριών/τών που συμμετέχουν στη Συμφωνική Ορχήστρα του
ΑΠΘ. Στόχοι του μαθήματος αποτελούν ο τρόπος οργάνωσης δοκιμών του κάθε συνόλου, οι βέλτιστες πρακτικές ατομικής μελέτης των μουσικών, καθώς και η επίλυση επιμέρους τεχνικών και ερμηνευτικών ζητημάτων, λ.χ. ορθοτονίας και συγχρονισμού.
Στα σύνολα αυτά η μουσική πράξη δεν θα περιοριστεί αμιγώς στη διδασκαλία, την προετοιμασία και την εκτέλεση έργων μουσικής δωματίου, αλλά στόχος είναι η ώσμωση της μουσικής πράξης με τη θεωρία μέσα σε ένα επιστημολογικό μουσικολογικό πλαίσιο. Η μελέτη και ο κριτικός σχολιασμός ιστορικών θεμάτων και πτυχών ύφους, η προσέγγιση ζητημάτων αισθητικής της μουσικής συγκεκριμένων εποχών και στυλ, καθώς και της ιστορικά τεκμηριωμένης ερμηνείας, αναφορικά με τα επιλεγμένα έργα, σε συνάρτηση με την κατασκευαστική εξέλιξη των πνευστών οργάνων, αναμφίβολα, συμβάλλουν στη βαθύτερη κατανόηση του ιστορικού και αισθητικού συγκείμενου του ρεπερτορίου και της εξέλιξης των πνευστών οργάνων. O συνδυασμός πράξης και θεωρίας αποσκοπεί στη σφαιρικότερη διάπλαση της μουσικής και κριτικής αντίληψης των φοιτητριών/τών και στην ευρύτερη τεχνική τους κατάρτιση, συνιστώσες που θα τους οδηγήσουν σε περισσότερο συνειδητές και ουσιαστικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.
Περιεχόμενο Μαθήματος
To μάθημα θα ενισχύσει περαιτέρω και με συστηματικό τρόπο την ολοένα και αυξανόμενη ενσωμάτωση της μουσικής πράξης στο πρόγραμμα προπτυχιακών σπουδών (ΠΠΣ) του Τμήματος. Το ΤΜΣ-ΑΠΘ έχει πολλούς εκτελεστές πνευστών οργάνων, κυρίως φλάουτου, οι οποίοι συμμετέχουν σε μουσικά σύνολα του Τμήματος, στη Συμφωνική Ορχήστρα του ΑΠΘ, ενώ έχουν ήδη παρουσιαστεί διπλωματικές εργασίες που εδράζουν στο δίπολο μουσικολογικής έρευνας και ζωντανής μουσικής εκτέλεσης με έμφαση στα πνευστά (και ειδικά το φλάουτο). Έτσι, η δημιουργία ενός νέου μαθήματος επιλογής που να αφορά εξειδικευμένη διδασκαλία επάνω σε ζητήματα θεωρίας και πράξης στα πνευστά όργανα κρίνεται αναγκαία.
Βασική επιδίωξη θα είναι τα σύνολα αυτά να προάγουν την ανάπτυξη της αλληλεπίδρασης και της αποτελεσματικής συνεργασίας των φοιτητριών/τών εντός του Τμήματος αλλά και να λειτουργήσουν επικουρικά ως προς την προετοιμασία των φοιτητριών/τών που συμμετέχουν στη Συμφωνική Ορχήστρα του ΑΠΘ. Στόχοι του μαθήματος θα μπορούσαν να αποτελέσουν ο τρόπος οργάνωσης δοκιμών του κάθε συνόλου, οι βέλτιστες πρακτικές ατομικής μελέτης των μουσικών, καθώς και η επίλυση επιμέρους τεχνικών και ερμηνευτικών ζητημάτων, λ.χ. ορθοτονίας και συγχρονισμού, μεταξύ άλλων.
Στα σύνολα αυτά η μουσική πράξη δεν θα περιοριστεί αμιγώς στη διδασκαλία, την προετοιμασία και την εκτέλεση έργων μουσικής δωματίου, αλλά στόχος είναι η ώσμωση της μουσικής πράξης με τη θεωρία μέσα σε ένα επιστημολογικό μουσικολογικό πλαίσιο. Η μελέτη και ο κριτικός σχολιασμός ιστορικών θεμάτων και πτυχών ύφους, η προσέγγιση ζητημάτων αισθητικής της μουσικής συγκεκριμένων εποχών και στυλ, καθώς και της ιστορικά τεκμηριωμένης ερμηνείας, αναφορικά με τα επιλεγμένα έργα, σε συνάρτηση με την κατασκευαστική εξέλιξη των πνευστών οργάνων, αναμφίβολα, θα συμβάλλουν στη βαθύτερη κατανόηση του ιστορικού και αισθητικού συγκείμενου του ρεπερτορίου και της εξέλιξης των πνευστών οργάνων. O συνδυασμός πράξης και θεωρίας αποσκοπεί στη σφαιρικότερη διάπλαση της μουσικής και κριτικής αντίληψης των φοιτητριών/τών και στην ευρύτερη τεχνική τους κατάρτιση, συνιστώσες που θα τους οδηγήσουν σε περισσότερο συνειδητές και ουσιαστικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.
Η συγκρότηση των συνόλων και η επιλογή του ρεπερτορίου, η οποία θα πραγματοποιείται με βάση την εκάστοτε προσέλευση και το επίπεδο των φοιτητριών/τών, θα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εποχών και μουσικών στυλ, από το Μπαρόκ μέχρι τον 21ο αιώνα. Λόγω, μάλιστα, της λειτουργίας της κατεύθυνσης σύνθεσης στο ΤΜΣ-ΑΠΘ, προτείνεται και η συνεργασία με φοιτητές ή/και με τους καθηγητές σύνθεσης για τη δημιουργία και εκτέλεση νέων έργων.
Ακόμη, ανάλογα με το επίπεδο των φοιτητριών/τών, θα διερευνηθεί η δυνατότητα για μία εισαγωγή της διδασκαλίας του mental training, δηλαδή πρακτικών εκμάθησης της μουσικής, αλλά και ολόκληρης της εμπειρίας μιας συναυλίας, μέσα από νοητική εξάσκηση και εκπαίδευση. Οι εν λόγω πρακτικές ενισχύουν τη συγκέντρωση και την απόδοση των μουσικών κατά την ατομική τους μελέτη, την πρόβα και τη συναυλία, αυξάνουν τα κίνητρά τους για ολοένα και καλύτερες επιδόσεις και τους βοηθούν να ελαττώσουν ή και να απαλλαγούν από το περιττό άγχος, ώστε να παραμείνουν συνδεδεμένοι με το μουσικό έργο και να αποδώσουν το δικό τους καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Οι πρακτικές αυτές δεν θα χρησιμεύσουν στις/στους συμμετέχουσες/οντες φοιτήτριες/τές μόνο ως προς τις προγραμματισμένες συναυλίες των συνόλων του εξαμήνου, αλλά και γενικότερα κατά τη συμμετοχή τους σε μελλοντικές εξετάσεις, ακροάσεις και διαγωνισμούς μουσικής. Στην τελική συναυλία οι φοιτητές θα μπορούν να παρουσιάσουν τα έργα που προετοίμασαν κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, συνοδευόμενα από μία εισαγωγική ομιλία, την οποία θα ετοιμάσουν οι ίδιοι με υλικό και πληροφορίες μουσικολογικού χαρακτήρα για το εκάστοτε έργο, έτσι ώστε να αναδεικνύεται ο συνδυασμός πράξης και θεωρίας στη διδασκαλία του εξαμήνου.
Λέξεις Κλειδιά
πνευστά όργανα, φλάουτο, μουσικά σύνολα, ρεπερτόριο, τεχνική, ερμηνεία, αισθητική, μουσικολογική προσέγγιση, mental training
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΒΙΒΛΙΑ / ΒOOKS:
Cook, Nicholas. 2018. Music as Creative Practice. New York: Oxford University Press.
Green, Barry and W. Timothy Gallwey. 2015. The Inner Game of Music. London: Pan Macmillan.
Powell, Ardal. 2002. The Flute. New Haven and London: Yale University Press.
Rink, John (ed.). 1995. The Practice of Performance. Studies in Musical Interpretation. Cambridge: Cambridge University Press.
Schenker, Heinrich. 2002. The Art of Performance. New York: Oxford University Press.
Σμόλ, Κρίστοφερ. 2010. Μουσικοτροπώντας: Τα Νοήματα της Μουσικής Πράξης και της Ακρόασης. Αθήνα: Ιανός.
ΑΡΘΡΑ / ARTICLES
Hill, Peter. 2002. “From Score to Sound”. In Musical Performance: A Guide to Understanding, edited by John Rink, 129-143. Cambridge: Cambridge University Press.
Immonena, Outi, Inkeri Ruokonena and Heikki Ruismäkia. 2012. “Elements of Mental Training in Music”. Procedia – Social and Behavioural Sciences 45: 588-594, https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.596.
Taruskin, Richard. “On Letting the Music Speak for Itself: Some Reflections on Musicology and Performance”. The Journal of Musicology 1 / No. 3 (1982): 338–349. https://doi.org/10.2307/763881