Ειδική Αγωγή

Γενικών Γνώσεων

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Γνώσεις -Γνώση των βασικών σταδίων της ανθρώπινης ανάπτυξης και των ιδιαιτεροτήτων και διαταραχών που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία. -Κατανόηση των βασικών χαρακτηριστικών των μαθητών με αναπτυξιακές διαταραχές (νοητική αναπηρία, διαταραχές αυτιστικού φάσματος, ΔΕΠΥ). -Γνώση των διαταραχών του αισθητηριακού συστήματος και των επιπτώσεών τους στην ψυχοκινητική ανάπτυξη των παιδιών. - Κατανόηση των κινητικών αναπηριών, όπως η εγκεφαλική παράλυση και άλλες νευρολογικές ή μυοσκελετικές καταστάσεις, και των συνεπειών τους στη συμμετοχή και την αυτονομία των παιδιών. -Αναγνώριση των συμπτωμάτων μιας επιληπτικής κρίσης και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης σε περίπτωση εκδήλωσής της στο σχολικό περιβάλλον. Δεξιότητες -Δυνατότητα αξιολόγησης της ψυχοκινητικής ανάπτυξης των παιδιών μέσω κατάλληλων εργαλείων εκτίμησης. -Σχεδιασμός κατάλληλων προγραμμάτων άσκησης προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες του κάθε παιδιού. -Εφαρμογή ψυχοκινητικών δραστηριοτήτων για τη βελτίωση της κινητικότητας ατόμων με κινητικά προβλήματα που προέρχονται από εγκεφαλική παράλυση ή άλλες μορφές κινητικής αναπηρίας. -Προσαρμογές στη διδασκαλία του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, με βάση τις ανάγκες των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ικανότητες - Σχεδιασμός εξατομικευμένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων, προσαρμοσμένων στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες κάθε μαθητή. - Ανταπόκριση στις απαιτήσεις του ρόλου του εκπαιδευτικού, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες του συνόλου των μαθητών μιας τάξης. - Δημιουργία και εφαρμογή κατάλληλων προσαρμογών σε ασκήσεις, στο σχολικό περιβάλλον και στις μεθόδους διδασκαλίας, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής και την ουσιαστική ένταξη των παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής.

Σκοπός και Περιγραφή Μαθήματος Το μάθημα εισάγει τους/τις φοιτητές/τριες στις βασικές αρχές της Ειδικής Αγωγής και στη σημασία της Φυσικής Αγωγής στην εκπαίδευση και υποστήριξη παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Το περιεχόμενο εστιάζει στην ιστορική εξέλιξη και το νομικό πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής, στις βασικές θεωρίες ψυχοκινητικής ανάπτυξης, καθώς και στις διαταραχές που επηρεάζουν την ανάπτυξη και τη συμμετοχή των παιδιών στη σχολική φυσική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον σχεδιασμό εξατομικευμένων προγραμμάτων και στην εφαρμογή προσαρμογών στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής, προκειμένου να υποστηρίζεται ουσιαστικά η ένταξη όλων των μαθητών. Το μάθημα προσεγγίζει επίσης ειδικά θέματα όπως η εγκεφαλική παράλυση, οι αισθητηριακές διαταραχές, οι μαθησιακές δυσκολίες και η επιληψία, και παρέχει οδηγίες για την εκπαιδευτική αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων. Στόχοι Μαθήματος Μέσα από το μάθημα επιδιώκεται: -Η κατανόηση των βασικών εννοιών και αρχών της Ειδικής Αγωγής. -Η εξοικείωση με τις διάφορες μορφές αναπηριών και τις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών. -Η κατανόηση της επίδρασης των ψυχοκινητικών και αισθητηριακών διαταραχών στη σχολική ένταξη. -Η ανάπτυξη δεξιοτήτων αξιολόγησης και σχεδιασμού εξατομικευμένων προγραμμάτων. -Η απόκτηση γνώσεων για την εφαρμογή κατάλληλων προσαρμογών στη Φυσική Αγωγή. Εβδομαδιαίο Περιεχόμενο και Μαθησιακά Αποτελέσματα Εβδομάδα Περιεχόμενο Μαθησιακά Αποτελέσματα 1η εβδομάδα Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή: ιστορική αναδρομή, νομικό πλαίσιο, μορφές αναπηρίας. Απόκτηση βασικών γνώσεων για το θεσμικό και εννοιολογικό πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής (Γνώση) 2η εβδομάδα Βασικές αρχές Ειδικής Αγωγής. Σκοποί προγραμμάτων. Επίδραση της Φυσικής Αγωγής. Κατανόηση των στόχων της Ειδικής Αγωγής και της συμβολής της Φυσικής Αγωγής (Γνώση) 3η εβδομάδα Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Προσαρμογές και τροποποιήσεις άσκησης Ανάπτυξη δεξιοτήτων σχεδιασμού προσαρμοσμένων παρεμβάσεων (Δεξιότητα – Ικανότητα) 4η εβδομάδα Αύξηση και διάπλαση. Ενδομήτρια ανάπτυξη. Χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Κατανόηση των βιολογικών παραγόντων που επηρεάζουν την ανάπτυξη (Γνώση) 5η εβδομάδα Θεωρίες ψυχοκινητικής ανάπτυξης. Αναπτυξιακά στάδια. Εκτίμηση και αξιολόγηση. Απόκτηση δεξιοτήτων αξιολόγησης της ψυχοκινητικής ανάπτυξης (Δεξιότητα) 6η εβδομάδα Νοητική αναπηρία: διαβαθμίσεις, εκπαίδευση και αντιμετώπιση. Κατανόηση των χαρακτηριστικών της νοητικής αναπηρίας και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων (Γνώση – Ικανότητα) 7η εβδομάδα Αναπτυξιακές διαταραχές αυτιστικού φάσματος: επικοινωνία, συμπεριφορά, ενσωμάτωση. Κατανόηση των αναγκών μαθητών με ΔΑΦ και των στρατηγικών ένταξης (Γνώση – Δεξιότητα) 8η εβδομάδα Νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Μαθησιακές δυσκολίες. Διαταραχές ομιλίας. ΔΕΠ-Υ Αναγνώριση χαρακτηριστικών και προκλήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία (Γνώση – Ικανότητα) 9η εβδομάδα Νευρικό σύστημα. Κινητικός μηχανισμός. Έλεγχος κινητικότητας. Κατανόηση της νευροφυσιολογικής βάσης της κίνησης (Γνώση) 10η εβδομάδα Εγκεφαλική Παράλυση: αιτιολογία, ταξινόμηση, κινητικές δραστηριότητες. Ανάπτυξη κατάλληλων παρεμβάσεων στο πλαίσιο της Φυσικής Αγωγής (Δεξιότητα – Ικανότητα) 11η εβδομάδα Επιληψία: ταξινόμηση, αντιμετώπιση, πρώτες βοήθειες. Ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων διαχείρισης κρίσεων στο σχολείο (Γνώση – Δεξιότητα) 12η εβδομάδα Διαταραχές όρασης και τύφλωση. Κιναισθητική αντίληψη. Παρεμβάσεις και προσαρμογές Ανάπτυξη στρατηγικών προσαρμογής ασκήσεων για μαθητές με οπτικές διαταραχές (Ικανότητα) 13η εβδομάδα Διαταραχές ακοής – κώφωση. Παθήσεις σπονδυλικής στήλης. Αντιμετώπιση στην εκπαίδευση Σχεδιασμός εκπαιδευτικών και κινητικών παρεμβάσεων (Δεξιότητα – Ικανότητα). Μέθοδοι Διδασκαλίας Το μάθημα πραγματοποιείται με: • Διαλέξεις και διαδραστικές συζητήσεις • Παρουσιάσεις περιπτώσεων και αναλύσεις σεναρίων • Ομαδικές δραστηριότητες και εφαρμογές στην πράξη • Οπτικοακουστικό υλικό και παρατήρηση συμπτωμάτων/προσαρμογών Μαθησιακοί Πόροι & Μέσα Οι φοιτητές/τριες έχουν πρόσβαση σε: • Εκπαιδευτικές σημειώσεις και επιστημονικά άρθρα μέσω Moodle • Ενδεικτική βιβλιογραφία σχετικά με διαταραχές και παρέμβαση στη Φυσική Αγωγή • Εργαλεία εκτίμησης και παραδείγματα εξατομικευμένων προγραμμάτων Αξιολόγηση Μαθήματος • Γραπτή τελική εξέταση (80%) με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και σύντομης απάντησης • Αξιολόγηση ικανότητας επίλυσης προβλημάτων μέσω προφορικής συζήτησης κατά τις διαλέξεις (20%)

Ειδική Αγωγή, αναπηρία, αναπτυξιακές, διαταραχές, προσαρμοσμένη φυσική δραστηριότητα, ψυχοκινητική ανάπτυξη

05-07-2025