Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Γνώσεις
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα μπορούν:
• Να κατανοούν τις βασικές αρχές και τεχνικές εργαστηριακής αξιολόγησης της ισορροπίας.
• Να αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες προσαρμογής προγραμμάτων άσκησης για ηλικιωμένους με μυοσκελετικές, καρδιοαγγειακές και μεταβολικές παθήσεις.
• Να συσχετίζουν την άσκηση με τη γνωστική λειτουργία στην τρίτη ηλικία.
• Να εντοπίζουν τις κατάλληλες πηγές επιστημονικής βιβλιογραφίας για σχεδιασμό εξειδικευμένων προγραμμάτων.
Δεξιότητες
Οι φοιτητές θα είναι σε θέση:
• Να αξιολογούν και να αναλύουν εργαστηριακά δεδομένα ισορροπίας (δυναμοδάπεδο, πελματογράφος).
• Να εφαρμόζουν πρωτόκολλα μέτρησης φυσικής κατάστασης σε ηλικιωμένους.
• Να καταγράφουν και να επεξεργάζονται δεδομένα με τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων.
• Να σχεδιάζουν στοχευμένα προγράμματα άσκησης σύμφωνα με τις ατομικές ανάγκες των ηλικιωμένων.
Ικανότητες
• Να εργάζονται αυτόνομα στην αξιολόγηση, ανάλυση και παρέμβαση.
• Να προσαρμόζουν την άσκηση βάσει παθολογικών παραμέτρων.
• Να διερευνούν επιστημονική βιβλιογραφία και να τη μεταφράζουν σε πρακτικές παρεμβάσεις.
• Να τεκμηριώνουν επιστημονικά τις επιλογές τους.
• Να προσαρμόζουν και να σχεδιάζουν προπονητικά προγράμματα στις ανάγκες των ηλικιωμένων
Περιεχόμενο Μαθήματος
Σκοπός και Περιγραφή
Το μάθημα εστιάζει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αξιολόγησης της ισορροπίας και της λειτουργικής ικανότητας των ηλικιωμένων μέσω εργαστηριακών εργαλείων και στην εφαρμογή εξειδικευμένων ασκησιολογίων, λαμβάνοντας υπόψη παθολογικές καταστάσεις όπως μυοσκελετικά, καρδιοαγγειακά και μεταβολικά προβλήματα. Οι φοιτητές εξασκούνται στην ανάλυση δεδομένων και στον σχεδιασμό εξατομικευμένων προγραμμάτων άσκησης που προάγουν την αυτονομία και ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ερευνητική προσέγγιση της σχετικής επιστημονικής βιβλιογραφίας και στη μεταφορά των θεωρητικών γνώσεων σε πρακτικές παρεμβάσεις άσκησης, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του πληθυσμού της τρίτης ηλικίας. Η πρακτική εφαρμογή πραγματοποιείται σε ΚΑΠΗ, προσφέροντας στους φοιτητές την ευκαιρία να εφαρμόσουν στην πράξη τις γνώσεις και τις δεξιότητες που αποκτούν στη διάρκεια του μαθήματος.
Στόχοι Μαθήματος
• Εξοικείωση με εργαστηριακές τεχνικές αξιολόγησης ισορροπίας.
• Ανάλυση και καταγραφή μετρήσεων με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
• Σχεδιασμός εξειδικευμένων παρεμβάσεων άσκησης για παθολογικές καταστάσεις.
• Συσχέτιση άσκησης με γνωστική λειτουργία και ψυχοσωματική υγεία.
• Ανάπτυξη ικανότητας επιστημονικής έρευνας και τεκμηριωμένης πρακτικής.
• Εξάσκηση στον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων στα ΚΑΠΗ.
Δομή Μαθήματος (Περιεχόμενα)
Το μάθημα συνδυάζει θεωρητική διδασκαλία, εργαστηριακή εκπαίδευση και πρακτική εφαρμογή σε Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων (Κ.Α.Π.Η.), με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων αξιολόγησης, σχεδιασμού και εφαρμογής εξατομικευμένων προγραμμάτων άσκησης για άτομα τρίτης ηλικίας. Οι φοιτητές μαθαίνουν να εφαρμόζουν τα ερευνητικά δεδομένα στην πράξη, συμβάλλοντας στην αυτονομία και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων.
1η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Αλληλεπίδραση ΚΝΣ και μυοσκελετικού συστήματος– Αξιολόγηση φυσικής κατάστασης.
Πρακτική: Πρακτική εξάσκηση στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Κατανόηση αλληλεπίδρασης συστημάτων και αξιολόγηση φυσικής κατάστασης (Γνώση – Δεξιότητα)
2η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Λειτουργικότητα ηλικιωμένων – τεστ και δείκτες.
Πρακτική: Αξιολόγηση λειτουργικότητας σε πραγματικές συνθήκες. Εφαρμογή στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Αξιολόγηση λειτουργικότητας ηλικιωμένων (Δεξιότητα – Ικανότητα)
3η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Μεθοδολογία αξιολόγησης ισορροπίας.
Εργαστήριο: Παρουσίαση εργαστηριακού εξοπλισμού και πρωτόκολλα αξιολόγησης.
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Κατανόηση τεχνικών και χρήση εξοπλισμού ισορροπίας (Γνώση – Δεξιότητα)
4η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Παράγοντες που επηρεάζουν την ισορροπία.
Εργαστήριο: Εκτέλεση βασικών μετρήσεων ισορροπίας.
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Εφαρμογή πρωτοκόλλων μέτρησης ισορροπίας (Δεξιότητα)
5η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Ερμηνεία και ανάλυση δεδομένων ισορροπίας.
Εργαστήριο: Επεξεργασία και καταγραφή δεδομένων.
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων ισορροπίας (Δεξιότητα)
6η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Γήρανση, μυϊκή κόπωση και αντοχή. - Αξιολόγηση μυϊκής αντοχής
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Κατανόηση επιπτώσεων γήρανσης και εφαρμογή αξιολόγησης (Γνώση – Δεξιότητα)
7η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Παθήσεις καρδιαγγειακού – περιορισμοί και οδηγίες. Σχεδιασμός ασφαλών προγραμμάτων άσκησης
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Σχεδιασμός άσκησης για καρδιολογικούς περιορισμούς (Γνώση – Ικανότητα)
8η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Μυοσκελετικές παθήσεις – προσαρμογές άσκησης.
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Σχεδιασμός προσαρμοσμένων προγραμμάτων (Δεξιότητα – Ικανότητα)
9η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Βελτίωση μυϊκής δύναμης. Σχεδιασμός ασφαλών προγραμμάτων άσκησης
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Οργάνωση και εφαρμογή προγραμμάτων δύναμης (Δεξιότητα – Ικανότητα)
10η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Αερόβια άσκηση για ηλικιωμένους - Οργάνωση και εφαρμογή αερόβιων δραστηριοτήτων
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Ανάπτυξη προγραμμάτων αερόβιας άσκησης (Δεξιότητα – Ικανότητα)
11η εβδομάδα
Περιεχόμενα Θεωρία: Σημασία και τεχνικές διατάσεων.
Πρακτική: Εφαρμογή προγραμμάτων διατάσεων στο ΚΑΠΗ
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Εκτέλεση και διδασκαλία διατάσεων (Δεξιότητα – Ικανότητα)
12η εβδομάδα
Περιεχόμενο: Θεωρία: Χρησιμοποίηση των Exergames για άσκηση σε ηλικιωμένα άτομα.
Πρακτική: Άσκηση με τη χρήση των Exergames στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Ενσωμάτωση τεχνολογικών εργαλείων (Δεξιότητα – Ικανότητα)
13η εβδομάδα
Περιεχόμενο Θεωρία: Άσκηση & γνωστική λειτουργία - Ανασκόπηση μαθησιακών αποτελεσμάτων.
Πρακτική: Εφαρμογές άσκησης και γνωστικής ενίσχυσης στο ΚΑΠΗ.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Σύνδεση φυσικής και γνωστικής βελτίωσης – συνολική αξιολόγηση (Ικανότητα)
Μέθοδοι Διδασκαλίας
• Διαλέξεις με χρήση οπτικοακουστικού υλικού
• Εργαστηριακή εξάσκηση (δυναμοδάπεδο, πελματογράφος)
• Μελέτη περιπτώσεων
• Ομαδικές εργασίες
• Πρακτική εφαρμογή σε ΚΑΠΗ
• Ανάγνωση και ανάλυση επιστημονικής βιβλιογραφίας
Μαθησιακοί Πόροι & Μέσα
• Σημειώσεις
• Διαφάνειες από Παρουσιάσεις PowerPoint
• Βιβλία και επιστημονικά άρθρα
• Πολυμεσικό υλικό (βίντεο αξιολόγησης και άσκησης)
• Πρόσβαση σε εργαστηριακά όργανα και λογισμικό ανάλυσης δεδομένων
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Σχεδιασμός Προγραμμάτων Άσκησης για Ηλικιωμένους, Debra J. Rose, ISBN:9789606080630, Εκδότης: Κωνσταντάρας, Ιατρικές εκδόσεις
2. ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ, πρόληψη πτώσεων, Σεμαλτιανού Ελένη, ISBN: 9789602782040, Διαθέτης (Εκδότης): ΣΑΛΤΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ
3. Στάση κίνηση και ισορροπία Ροσμπόγλου Σ. 2008, Εκδόσεις dKS