ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ: ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα: - κατανοούν τις βασικές έννοιες του πολεοδομικού σχεδιασμού - έχουν εξοικειωθεί με τα βασικά εργαλεία του πολεοδομικού σχεδιασμού - έχουν εξασκηθεί στην χρήση των βασικών εργαλείων του πολεοδομικού σχεδιασμού στη πράξη - αναγνωρίζουν την συνέχεια με υπερκείμενα επίπεδα σχεδιασμού - κατανοούν την έννοια της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης - αναγνωρίζουν τις περιβαλλοντικές διαστάσεις του πολεοδομικού σχεδιασμού σε τοπικό περιφερειακό και πλανητικό επίπεδο - αναγνωρίζουν τη συνέχεια του πολεοδομικού σχεδιασμού με υπερκείμενο επίπεδα χωρικού σχεδιασμού καθώς και με τον αστικό σχεδιασμό - αναπτύξουν ικανότητες σύνθεσης πολυεπίπεδων στρατηγικών για το αστικό περιβάλλον - έχουν εξασκηθεί στην οργάνωση και παρουσίαση ολοκληρωμένων πολεοδομικών προτάσεων

Στη διδασκαλία του μαθήματος συμμετέχουν επικουρικά η Δρ. Γεωργία Γεμενετζή και η Δρ. Αναστασία Τασοπούλου. Αντικείμενο του εργαστηρίου είναι η κριτική επανεξέταση αστικών παρεμβάσεων που έχουν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί στον ευρωπαϊκό χώρο μέσα στην τελευταία δεκαετία έχοντας σαφή προσανατολισμό στην προώθηση της βιωσιμότητας των πόλεων. Αν και η βασική έμφαση είναι στην αναλυτική τεκμηρίωση της διάγνωσης και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για το περιεχόμενο και τη διαδικασία υλοποίησης της αστικής παρέμβασης, σημαντικό βάρος δίνεται και στη σχεδιαστική σύνθεση των προτάσεων σε συγκεκριμένες χωρικές σχέσεις και μορφές. Με δεδομένο τον διεπιστημονικό χαρακτήρα του αντικειμένου, το εργαστήριο επιδιώκει να γίνουν κατανοητές τόσο οι διαφορετικές πτυχές όπως η κοινωνική, η οικονομική, η πολιτική, η τεχνική, κλπ. όσο και οι τρόποι συνέργειας και συμπληρωματικότητας που οδηγούν στη διατύπωση των τελικών προτάσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να κατανοηθούν οι διαδικασίες της αστικής ανάπτυξης οι οποίες περιλαμβάνουν παραμέτρους όπως είναι μεταξύ άλλων το θεσμικό πλαίσιο του χωρικού σχεδιασμού, τα επίπεδα διοικητικών αρμοδιοτήτων, οι ομάδες πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, οι επενδυτικές τάσεις στην αγορά ακινήτων, οι επαγγελματικές πρακτικές και δεοντολογίες, κ.ά.. Το εργαστήριο περιλαμβάνει θεωρητικές συζητήσεις πάνω σε εξειδικευμένα ζητήματα με άξονα τη σημασία τους για τις στρατηγικές επιλογές και τη διατύπωση ολοκληρωμένων προτάσεων αστικής παρέμβασης για βιώσιμες πόλεις, Τέτοια θέματα μεταξύ άλλων είναι: ο ρόλος των δημόσιων και ιδιωτικών αστικών ακινήτων, το πλαίσιο της αστικής διακυβέρνησης και οι διαδικασίες διαβούλευσης, οι τεχνικές υποδομές και τα δίκτυα, οι κοινωνικές συγκρούσεις και αποκλεισμοί, οι διαδικασίες χρηματοδότησης, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η ανθεκτικότητα σε κρίσεις και φυσικές καταστροφές, κ.ά. Η επεξεργασία του συγκεκριμένου θέματος γίνεται από ομάδες 2 ή 3 ατόμων. Το θέμα επιλέγεται από κατάλογο αστικών παρεμβάσεων που προτείνει η διδακτική ομάδα με δυνατότητα επιλογής θέματος και εκτός των προτεινομένων μετά από συμφωνία. Ο αρχικός κατάλογος επιλογής θεμάτων βασίζεται και τεκμηριώνεται στην ερευνητική φοιτητική εργασία της ακαδ.έτους 2013-14 των Μαρία Παλάσκα και Ειρήνη Πατσούρα. Η διαδικασία επεξεργασίας του θέματος ισοδυναμεί με διαδικασία ‘αντίστροφης μηχανικής’ (reverse engineering) που καλούνται να διαχειριστούν οι φοιτητικές ομάδες σε τρεις φάσεις, καθεμία διάρκειας 4 εβδομάδων: Α. Επιλογή θέματος, συγκέντρωση πληροφορίας και περιγραφή του τρόπου που τέθηκε το ζήτημα στην ομάδα σχεδιασμού (πχ. αρχική ανάθεση, προέλευση χρηματοδότησης, πολιτική νομιμοποίηση, κλπ.) Β. Αποκωδικοποίηση της διαδικασίας που ακολούθησε η διατύπωση της πρότασης (πχ. τεχνικές αναλυτικής τεκμηρίωσης, διάγνωσης και λήψης αποφάσεων, καθορισμός προτεραιοτήτων και στόχων, σχεδιαστικές αρχές, κλπ.) Γ. Κριτικός επανασχεδιασμός της πρότασης με εναλλακτικές προτάσεις σε κρίσιμες παραμέτρους λήψης αποφάσεων και σχεδιασμού με στόχο την αποτίμηση των θετικών και αρνητικών επιπτώσεων από την υλοποίηση τους ως προς την προώθηση της βιωσιμότητας. Σε κάθε φάση οι φοιτητικές ομάδες παραδίδουν έκθεση (μεγέθους περίπου 1000 λέξεων και συνοδευτικού υλικού) σύμφωνα με τις προδιαγραφές που προτείνει η διδακτική ομάδα. Κάθε μάθημα των 2 πρώτων φάσεων (σύνολο 8 μαθήματα) περιλαμβάνει μια προγραμματισμένη θεωρητική παρουσίαση από τη διδακτική ομάδα και ακολουθούν γενική συζήτηση με την τάξη για την θεωρία και την επεξεργασία των θεμάτων και ειδικές επιμέρους συζητήσεις με τις φοιτητικές ομάδες για τα συγκεκριμένα θέματα που έχουν αναλάβει. Στην τελευταία φάση στα μαθήματα 10 και 11 οι ομάδες συζητούν συνολικά στην τάξη και σε επιμέρους συναντήσεις με τη διδακτική ομάδα την προσέγγιση και τις προτάσεις τους και στα μαθήματα 12 και 13 παρουσιάζουν σε ημίωρη παρουσίαση με power-point στο σύνολο της τάξης που ακολουθείται από συζήτηση το σκεπτικό και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάστηκαν το θέμα τους καθώς και τις τελικές τους προτάσεις και συμπεράσματα. Η τελική παράδοση περιλαμβάνει τις 3 επιμέρους εκθέσεις και το power-point της τελικής παρουσίασης. Η τεχνική επεξεργασία των προτάσεων περιλαμβάνει αναφορά στο απαραίτητο φάσμα κλιμάκων από το επίπεδο του Γενικού Στρατηγικού, Ρυθμιστικού ή Πολεοδομικού Σχεδίου (συνήθως από 1:20000 έως 1:5000) έως κατά περίπτωση την κλίμακα πολεοδομικής μελέτης (συνήθως 1:2000 έως 1:1000).

αστικές παρεμβάσεις, βιώσιμες πόλεις, πολεοδομικός σχεδιασμός

22-04-2015