ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ: Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ
| Τίτλος | ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ: Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ / FUNCTIONAL PRAGMATICS AND DIDACTICS: CLASSROOM COMMUNICATION |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Funktionale Pragmatik und Didaktik: Unterrichtskommunikation |
| Κωδικός | ΓΔ_ΕΕ_119 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Ευαγγελία Καραγιαννίδου |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 280006530 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Γλώσσα και Πολιτισμός στο Γερμανόφωνο Χώρο (2012-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 12
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Γλωσσολογία-Διδακτική | Υποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν | Εαρινό | - | 9 |
| Λογοτεχνία-Πολιτισμός | Υποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν | Χειμερινό/Εαρινό | - | 9 |
| Τίτλος | ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ: Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2015 – 2016 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600002580
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600002580
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: http://www.del.auth.gr/index.php/el/metaptyxiakes-spoudes/analytikh-perigrafh-mathmaton-pms
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=4697
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Αρχικά γίνεται μια σύντομη εισαγωγή στους στόχους και στο θεωρητικό πλαίσιο της Λειτουργικής Πραγματολογίας, όπως αναπτύχθηκε από το 1972. Στη συνέχεια παρουσιάζονται μελέτες που ασχολούνται με την ανάλυση του μαθήματος και της επικοινωνίας στην τάξη, οι οποίες συνέβαλαν με τα αποτελέσματά τους στην εξέλιξη της Γλωσσοδιδακτικής. Πρόκειται για εργασίες ανάλυσης αυθεντικού λόγου με βάση σχέδια δράσης (Handlungsmuster), στις οποίες σημαντικό ρόλο παίζουν ο σκοπός δράσης (Handlungszweck) καθώς και οι νοητικές (mentale) δράσεις. Κατόπιν μαθαίνουν οι φοιτητές/τριες να απομαγνητοφωνούν βιντεογραφημένες ομιλίες με τη μέθοδο HIAT των Ehlich/Rehbein, και βασιζόμενοι στα υπάρχοντα σχέδια δράσης να αναλύουν τη διάδραση στο μάθημα.
Έρευνα και παρουσίαση: Σε μικρές ομάδες θα βιντεοσκοπήσουν οι φοιτητές/τριες μαθήματα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας σε αυθεντικές τάξεις. Κατόπιν θα απομαγνητοφωνήσουν τις λήψεις τους με τη μέθοδο HIAT, θα αναλύσουν το μάθημα και θα παρουσιάσουν την ανάλυση στο σεμινάριο. Επίσης θα συνοψίσουν τα συμπεράσματα της εργασίας τους και θα κάνουν προτάσεις εφαρμογής της θεωρίας και των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους σε επιμέρους τομείς της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η διερεύνηση της επικοινωνίας στην τάξη μπορεί να φέρει για παράδειγμα στο φως τις αποκλίσεις μεταξύ του σχεδίου μαθήματος και του τι πραγματικά συμβαίνει κατά τη διεξαγωγή του. Ουσιαστική σε τέτοιες έρευνες πεδίου είναι η συμβολή της θεωρίας της Λειτουργικής Πραγματολογίας των Konrad Ehlich και Jochen Rehbein. Στόχος του σεμιναρίου είναι να μελετήσουν οι φοιτητές και φοιτήτριες τη θεωρία αυτή, ώστε κατόπιν να ασχοληθούν οι ίδιοι/ίδιες με την έρευνα σε σχολεία. Η προσέγγιση θα είναι διεπιστημονική: επιχειρείται η σύνδεση της Πραγματολογίας με τη Διδακτική.
Λέξεις Κλειδιά
επικοινωνία στην τάξη, μελέτη περίπτωσης, λειτουργική-πραγματολογική ανάλυση λόγου, σχέδια δράσης, μεταγραφή
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
- βιντεοσκοπημένα μαθήματα
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | |||||
| Σεμινάρια | |||||
| Εργαστηριακή Άσκηση | |||||
| Άσκηση Πεδίου | |||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | |||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | |||||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | |||||
| Σύνολο |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ο τελικός βαθμός προκύπτει από τους επιμέρους βαθμούς στα παρακάτω δύο μέρη που υπολογίζονταν κατά ½.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο/η φοιτητής/τρια να έχει κατοχυρώσει τουλάχιστον το βαθμό έξι (6) σε κάθε μέρος:
α) Η παρουσία και ενεργή συμμετοχή στο σεμινάριο, καθώς επίσης και η παρουσίαση της εμπειρικής έρευνας (σε
μικρές ομάδες εργασίας) (½ του βαθμού).
β) Η σχετική με την έρευνα γραπτή εργασία 50 περίπου σελίδων, που παραδίδεται στο τέλος του εξαμήνου (σε ομάδες
εργασίας) (½ του βαθμού).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Becker-Mrotzek, Michael (Hrsg.) (2009): Mündliche Kommunikation und Gesprächsdidaktik. (Deutschunterricht in Theorie und Praxis (DTP). Handbuch zur Didaktik der deutschen Sprache und Literatur, Band 3). Baltmannsweiler: Schneider-Verlag Hohengehren.
Becker-Mrotzek, Michael/Vogt, Rüdiger (20092): Unterrichtskommunikation. Linguistische Analysemethoden und Forschungsergebnisse. 2., bearbeitete und aktualisierte Auflage. Tübingen: Niemeyer.
Ehlich, Konrad (1981) & (2007): Schulischer Diskurs als Dialog? In: Schröder, Peter/Steger, Hugo (Hg.): Dialogforschung (Jahrbuch des Instituts für deutsche Sprache). Düsseldorf: Schwann, 334-369. Zugleich in: Ehlich, Konrad (2007c): Sprache und sprachliches Handeln. Band 3: Diskurs – Narration – Text – Schrift. Berlin, New York: de Gruyter, 131-167.
Ehlich, Konrad (1991): Funktional-pragmatische Kommunikationsanalyse. Ziele und Verfahren. In: Flader, Dieter (Hg.): Verbale Interaktion. Studien zur Empirie und Methodologie der Pragmatik. Stuttgart: Metzler, 127-143.
Ehlich, Konrad/Rehbein, Jochen (1977): Wissen, kommunikatives Handeln und die Schule. In: Goeppert, Herma C. (Hrsg.): Sprachverhalten im Unterricht. Zur Kommunikation von Lehrer und Schüler in der Unterrichtssituation. München: Fink, 36-114.
Ehlich, Konrad/Rehbein, Jochen (1986): Muster und Institution. Untersuchungen zur schulischen Kommunikation. Tübingen: Narr.
Karagiannidou, Evangelia (2000): Deutsch als Fremdsprache für Griechen. Gesprochenes Deutsch als Kommunikationsmittel. (Arbeiten zur Sprachanalyse, Bd. 35). Frankfurt/M., Berlin u.a.: Lang.
Karagiannidou, Evangelia (2007): Die Verwendung von Objektdeixeis in Wegbeschreibungen. Ein Vergleich Griechisch – Deutsch. In: Redder, Angelika (Hg.): Diskurse und Texte. Festschrift für Konrad Ehlich zum 65.Geburtstag. Tübingen: Stauffenburg, 329-344.
Karagiannidou, Evangelia (2011): Was bringt die Funktionale Pragmatik der Sprachdidaktik? In: Schnittstellen von Linguistik und Sprachdidaktik in der Auslandsgermanistik (SL&SD 2009). Athen: Nationale und Kapodistrische Universität Athen, Fachbereich für Deutsche Sprache und Literatur, 72-86 (auch unter http://www.gs.uoa.gr/fileadmin/gs.uoa.gr/uploads/synedria/Schnittstellen_Linguistik_und_Didaktik_2009.pdf, abgerufen am 05.03.2013).
Karagiannidou, Evangelia (2014): Kommunikation im DaF-Unterricht. Lehrer-Aufforderungen an die Schüler. In: Katsaounis, Nikolaos/Sidiropoulou, Renate M. (Hg.): Sprachen und Kulturen in (Inter)Aktion. Teil 2 – Linguistik, Didaktik, Translationswissenschaft. Internationaler Kongress 2011 Thessaloniki. [Reihe HELLENOGERMANICA, Bd. 2]. Frankfurt/M. u.a.: Peter Lang, 147-160.
Rehbein, Jochen/Kameyama, Shinichi (2004): Pragmatik. In: Ammon U./Dittmar, N./Mattheier K. J./Trudgill, P. (Hg.): Soziolinguistik. 2. völlig überarbeitete Ausgabe. 1. Halbband. Berlin/New York: de Gruyter, 556-588.
Rehbein, Jochen (1977): Komplexes Handeln. Elemente zur Handlungstheorie der Sprache. Stuttgart: Metzler.
Τελευταία Επικαιροποίηση
29-09-2018
