Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές καλούνται να ανταπεξέλθουν (1) στη συνεπή και ενεργή συνεργασία και συμμετοχή, (2) στην προφορική παρουσίαση θεμάτων και (3) σε γραπτή εξέταση. Ασκούνται έτσι (1) σε μεθόδους κειμενικής ανάλυσης και ερμηνείας (2) στη χρήση δευτερογενούς βιβλιογραφίας καθώς και (3) στο χειρισμό και την παραγωγή επιστημονικού λόγου. Η γλώσσα του μαθήματος είναι η γερμανική κι έτσι βελτιώνεται ταυτόχρονα και η γλωσσική κατάρτιση των φοιτητών.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το τέλος του παλαιού και η αρχή του νέου τελευταίου αιώνα χαρακτηρίζεται λογοτεχνικά από μια πληθώρα ποικίλων προσπαθειών και υφολογικών τάσεων, όπως μαρτυρούν οι όροι Jugendstil, Ιμπρεσιονισμός, Συμβολισμός/ Αισθητισμός, Fin de siècle και Décadence. Διότι ήδη το 1890, ταυτόχρονα με τις ιδέες και τα έργα των Νατουραλιστών, προκύπτουν τα πρώτα σαφώς αντι-νατουραλιστικά έργα. Ο Βιεννέζος δοκιμιογράφος Herman Bahr χρησιμοποιεί τον όρο «μοντέρνο» διαφορετικά από τον νατουραλιστή Eugen Wolff και διαμορφώνει έτσι το πρόγραμμα της λεγόμενης ‘Wiener Moderne‘. Η Wiener Moderne σχετίζεται με μια κοινωνία, η οποία απομακρύνεται από τα αλλοτινά της πνευματικά σημεία προσανατολισμού και μέσα στην οποία το παραδοσιακό κοινωνικό, πνευματικό και πολιτιστικό πλαίσιο σταδιακά διαλύεται. Συντελείται μια παραδειγματική αλλαγή, η οποία εκφράζεται στη λογοτεχνία ως κρίση του εγώ, γλωσσική κρίση και κρίση συνείδησης. Πρόκειται για μια σύγχυση, η οποία μπορεί να εξηγηθεί με βάση την απώλεια αξιών και την αμφισβήτηση του αυτόνομου υποκειμένου που συνεπάγεται αυτή και η οποία εκφράζεται μέσω πολλών και ποικίλων μορφών αναζήτησης του εγώ καθώς και αναζήτησης νοήματος. Σ’ αυτό το σεμινάριο θα δούμε, πώς αντιδρά η λογοτεχνία στην κρίση του αστικού μοντερνισμού και πώς τον επεξεργάζεται αισθητικά. Θα χρησιμοποιηθούν τα ακόλουθα κείμενα:
Primärliteratur:
Arthur Schnitzler: Anatol (1893), Reigen (1896/97)
Frank Wedekind: Lulu: Erdgeist (1895) und Die Büchse der Pandora (1902)
Hugo von Hofmannsthal: Der Tor und der Tod (1893), Ein Brief (1902)
Robert Musil: Verwirrungen des Zöglings Törleß (1906)
Sekundärliteratur: Dagmar Lorenz (2007): Wiener Moderne, Stuttgart; Gotthart Wunberg (2000): Die Wiener Moderne: Literatur, Kunst und Musik zwischen 1890 und 1910, Stuttgart.
Λέξεις Κλειδιά
Λογοτεχνία του Βιεννέζικου Μοντερνισμού, Jugendstil, Ιμπρεσιονισμός, Συμβολισμός/ Αισθητισμός, Fin de siècle, Décadence.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Primärliteratur:
Arthur Schnitzler: Anatol (1893), Reigen (1896/97)
Frank Wedekind: Lulu: Erdgeist (1895) und Die Büchse der Pandora (1902)
Hugo von Hofmannsthal: Der Tor und der Tod (1893), Ein Brief (1902)
Robert Musil: Verwirrungen des Zöglings Törleß (1906)
Sekundärliteratur:
Dagmar Lorenz (2007): Wiener Moderne, Stuttgart.
Gotthart Wunberg (2000): Die Wiener Moderne: Literatur, Kunst und Musik zwischen 1890 und 1910, Stuttgart.