ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ: ΝΤΑΝΤΑΪΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ: ΝΤΑΝΤΑΪΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ / QUESTIONS OF AESTHETICS IN DRAMA : DADAISM AND THEATRE
ΚωδικόςΥΣ0404
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΘεάτρου
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΙουλία Πιπινιά
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID120001028

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεάτρου (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό115
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ: ΝΤΑΝΤΑΪΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600061501
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Γενικών Γνώσεων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Παρακολούθηση των μαθημάτων
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Το μάθημα αποσκοπεί στην ανάλυση και κατανόηση ιστορικών διεργασιών και καλλιτεχνικών εξελίξεων, στην εφαρμογή και αποτίμηση γνώσεων και εξειδικευμένων πληροφοριών, στην χρήση και ενσωμάτωση υλικού σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες και στην δημιουργική τους σύζευξη.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο του μαθήματος είναι η μελέτη των κινημάτων της πρωτοπορίας στο ξεκίνημα του 20ού αιώνα και, πιο ειδικά, του κινήματος του ντανταϊσμού. Συγκεκριμένα, στόχος του είναι να συζητηθούν, μέσα από τη μελέτη μανιφέστων, οπτικού υλικού και κειμένων, οι απόψεις και προτάσεις των εκπροσώπων του ντανταϊσμού για την τέχνη, την παράσταση και τη σκηνή, να εξεταστεί η συμβολή και το έργο των εκπροσώπων του, να διερευνηθούν οι σχέσεις του με άλλες ταυτόχρονες διεργασίες και ρεύματα στον χώρο της τέχνης και να αποτιμηθεί η επίδραση και συνεισφορά του στις θεατρικές εξελίξεις του 20ού αιώνα. Ενότητες μαθήματος* Εισαγωγή Πληροφορίες για το μάθημα, την ύλη, το περιεχόμενο και τη διάρθρωσή του. 1. Καταβολές, πρόδρομοι, κοινωνία και τέχνη στις αρχές 20ού αιώνα. Κοινωνικές, πολιτικές και επιστημονικές εξελίξεις, ο κόσμος του μοντέρνου, η κρίση της αναπαράστασης. Η ανάδυση της πρωτοπορίας και η ρήξη με το παρελθόν. Οι μοντέρνες τέχνες (χορός, κινηματογράφος), η στροφή στο θέαμα και στην παράσταση, ο χαρακτήρας των κινημάτων της avant-garde. Κείμενο: Τομ Στόπαρντ, Μεταμφιέσεις (Travesties), (1974)** 2. Ορισμοί και μανιφέστα του ντανταϊσμού, το ξεκίνημα στη Ζυρίχη, η σχέση με τον φουτουρισμό και τον εξπρεσιονισμό, το νταντά στη Νέα Υόρκη. Η τέχνη και η σημασία της, η παράσταση ως δράση, μείξη, κατάλυση, ανατροπή, το Καμπαρέ Βολταίρ, επιρροές, ομοιότητες, διαφορές, αποκλίσεις από τον φουτουρισμό και τον εξπρεσιονισμό ως προς την παράσταση και το κείμενο. Κείμενα Τριστάν Τζαρά, Μανιφέστα του Ντανταϊσμού (αποσπάσματα) Ρίχαρντ Χούλζενμπεκ, «Μανιφέστο Νταντά» (1918) Πιερ Καμπάν, O μηχανικός του χαμένου χρόνου. Συνεντεύξεις με τον Μarcel Duchamp (απόσπασμα) 3. Το Νταντά στη Γερμανία Βερολίνο, Κολωνία, Αννόβερο: από την ουδετερότητα στην πολιτική παρέμβαση. Ο καλλιτέχνης και η τέχνη του. Εκλεκτικές συγγένειες: Bauhaus. Κείμενα: Βάλτερ Μέρινγκ, Απλά κλασικό! Μιa Ορέστεια με αίσιο τέλος (1919) Κουρτ Σβίττερς, Θεατρικά έργα άγχους (ένα δραματικό απόσπασμα) 4. To Νταντά στο Παρίσι Ντόπιες προσπάθειες, νέες αφίξεις. Τζαρά: από τη Ζυρίχη στο Παρίσι. Οι γαλλικοί κύκλοι της πρωτοπορίας, οι ηγέτες της μοντέρνας τέχνης, οι νέες διεκδικήσεις. Kείμενα: Τριστάν Τζαρά, Καρδιά από φωταέριο (1921) Ροζέ Βιτράκ, Ελεύθερη είσοδος (1922) 5. Paris was a woman Η Γερτρούδη Στάιν: ανάμεσα στην Ευρώπη και στην Αμερική, στο Νταντά και τον Υπερρεαλισμό. Ταινία: Paris was a woman (σκην. Greta Schiller, 1996) Κείμενα: Γερτρούδη Στάιν, Μετρώντας τα φορέματά της και Θα ήθελα να είναι έργο (1922) Ο Δόκτωρ Φάουστους φωτίζει τα φώτα (1938) 6. Νταντά και Υπερρεαλισμός Ομοιότητες, διαφορές, τάσεις, συνερεύσεις. Η σκηνή και οι εκπρόσωποι της, η παράσταση και οι όροι της. Κείμενα: Αντονέν Αρτώ, «Το θέατρο της σκληρότητας (δεύτερο μανιφέστο)» (όπου & Η κατάχτηση του Μεξικού) Πάμπλο Πικάσσο, Τα τέσσερα κοριτσάκια (1947-8) Τριστάν Τζαρά, Υπερρεαλισμός και μεταπόλεμος (1947) (απόσπασμα) 7. Κατακτήσεις, επίγονοι, διάδοχοι, συνεχιστές Η κληρονομιά του ντανταϊσμού στον 20ό αι., το θέατρο του Παραλόγου, οι πειραματισμοί του 1960, το μεταμοντέρνο. *Οι ενότητες εκτείνονται πέραν του ενός διδακτικού τριώρου. **Περισσότερες πληροφορίες για τα κείμενα στο blackboard του μαθήματος.
Λέξεις Κλειδιά
Θέατρο, πρωτοπορία, ντανταϊσμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Στις διαλέξεις του μαθήματος χρησιμοποιούνται dvd, cd, powerpoint και εξειδικευμένες ιστοσελίδες με υλικό για το μάθημα. Το υλικό του μαθήματος υπάρχει στο blackboard με σκοπό τη μελέτη.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6✓
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων753✓✓
Εκπόνηση μελέτης (project)7.50,3✓
Άλλο / Άλλα
Σύνολο121.54,9
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση της επίδοσης των φοιτητών/φοιτητριών θα στηριχθεί στη συμμετοχή και παρακολούθηση κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, στην προφορική παρουσίαση (προαιρετική) προεπιλεγμένου υλικού (20%) και στην τελική γραπτή εξέταση που θα αποτιμήσει το σύνολο της προσπάθειας του/της κάθε φοιτητή/τριας ξεχωριστά. Τα κριτήρια αξιολόγησης της τελικής εξέτασης αφορούν τόσο στην εξοικείωση με το προς μελέτη υλικό όσο και στην κριτική αποτίμηση των ιστορικών διεργασιών και σκηνικών προτύπων που θα μελετηθούν στη διάρκεια του μαθήματος. Οι σχετικές πληροφορίες μοιράζονται γραπτά στο πρώτο μάθημα, ανεβαίνουν στο σάιτ (οδηγός σπουδών Τμήματος) και υπάρχουν στο blackboard του μαθήματος.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
 Μάθιου Γκαίηλ, Νταντά και υπερρεαλισμός, μτφ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, Καστανιώτης, Αθήνα 1999  Χανς Ρίχτερ, Νταντά. Τέχνη και Αντι-τέχνη (1964), μτφ. Ανδρέας Ρικάκης, Υποδομή, Αθήνα 1983  Matei Calinescu, Πέντε όψεις της νεωτερικότητας. Μοντερνισμός, πρωτοπορία, παρακμή, κιτς, μεταμοντερισμός (1987), μτφ. Ανδρέας Παππάς, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Αθήνα 2011
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
I. ΚΕΙΜΕΝΑ Tristan Tzara, «Dada. Μανιφέστο Για Τον Αδύναμο Έρωτα Και Τον Πικρό», στο: Μανιφέστα του Ντανταϊσμού, μτφ. – πρόλογος Αντρέας Κανελλίδης, Αιγόκερως, Αθήνα 1998, σ. 49-70. Richard Huelsenbeck, «Μανιφέστο Νταντά» («Dadaistisches Mainfest», 1918) στο: Χανς Ρίχτερ, Νταντά. Τέχνη και Αντι-τέχνη (1964), μτφ. Ανδρέας Ρικάκης, Υποδομή, Αθήνα 1983, σ. 157-161. Pierre Cabanne, O μηχανικός του χαμένου χρόνου. Συνεντεύξεις με τον Μarcel Duchamp, μτφ. Λίλιαν Δασκαλοπούλου, επιμ. ύλης Κύριλλος Σαρρής, Άγρα, Αθήνα 1989, σ. 47-128. Tristan Tzara, Ο υπερρεαλισμός και ο μεταπόλεμος («Le surréalisme et l'après-guerre», 1947), μτφ. Στ. Ν. Κουμανούδη, Β΄ έκδ., Ύψιλον, Αθήνα 1999, σ. 13-45. Tom Stoppard, Travesties (Μεταμφιέσεις), μτφ. Δημήτρης Παπακωνσταντίνου, Δωδώνη, Αθήνα 1979. Ζαν Κοκτώ, Το βόδι στη σκεπή ή The Nothing Doing Bar (1920) στο: Jean Cocteau, Θέατρο Τσέπης, μτφ. Βίκος Ναχμίας, Άγρα, Αθήνα 2005, σ. 45-52. (Βιβλιοθήκη Τμήματος Θεάτρου: PQ2605.O15A56 2005) Kurt Schwitters, Θεατρικά έργα άγχους (ένα δραματικό απόσπασμα) στο: Χανς Ρίχτερ, Νταντά. Τέχνη και Αντι-τέχνη (1964), μτφ. Ανδρέας Ρικάκης, Υποδομή, Αθήνα 1983, σ. 227-228 Tristan Tzara, Καρδιά από φωταέριο (Le Coeur à gaz, 1920/1) Roger Vitrac, Ελεύθερη είσοδος (Entrée libre, 1922) Gertrude Stein, Μετρώντας τα φορέματά της (Counting Her Dresses) και Θα ήθελα να είναι έργο (I Like it to Be a Play) από το: Geography and Plays, The Four Seas Company, Βοστώνη 1922. Antonin Artaud, «Το θέατρο της σκληρότητας (δεύτερο μανιφέστο)» (όπου & Η κατάχτηση του Μεξικού), («Le théâtre de la cruauté (seconde manifeste)» 1933), στο: Το θέατρο και το είδωλό του, Δωδώνη, Αθήνα-Γιάννινα 1992, σ. 137-147 Pablo Picasso, Τα τέσσερα κοριτσάκια (Les quatres petites filles, 1947-8), μτφ. Ανδρέας Εμπειρίκος, Άγρα, Αθήνα 1979 ΙΙ. ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΡΘΡΩΝ C. W. E. Bigsby, Νταντά και Σουρρεαλισμός, μτφ. Ελένη Μοσχονά, Ερμής (σειρά: Η γλώσσα της κριτικής 12), Αθήνα 1972, σελ.11-37 και 57-59 (κεφ. 1, 2, 4). Σάββας Πατσαλίδης, Θέατρο και Θεωρία: Περί (Υπο)κειμένων και (Δια)κειμένων, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000, σελ. 297-329 (κεφ. Jarry, Apollinaire, Artaud, Πίνακας Ονομάτων και Γεγονότων 1890-1940). Λίλα Καρακώστα, «Το Τριαδικό μπαλέτο: ένα ιστορικό αντι-μπαλέτο», περ. Σκηνή, τχ. 3 (2011), σελ. 16-33. Maurice Nadeau, Ιστορία του σουρρεαλισμού, μτφ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Πλέθρον, Αθήνα, 1978, σ. 17-21, 36-48. Ελισάβετ Αρσενίου, «Επίμετρο», στο: Γερτρούδη Στάιν, Τρυφερά κουμπιά: Αντικείμενα – Φαγητά – Δωμάτια (Tender Buttons: Objects – Food – Rooms, 1914), μτφ.-επίμετρο Ελ. Αρσενίου, Τυπωθήτω – Γιώργος Δάρδανος, Αθήνα 2008, σ. 93-115. Βάσω Μπαρμπούση, «Ο χορός στον 20ό αιώνα: μια άλλη ανάγνωση», στο: Κάτια Βαρσάμη (επιμ.), Χορός και αφηγηματικότητα. Πρακτικά ημερίδας, Εκδόσεις Πανεπιστήμιου Πατρών, Πάτρα 2010, σ. 35-44. Σάββας Πατσαλίδης, «Performance art: από τις αναπαραστάσεις του κόσμου στις παραστάσεις του «εγώ», στο: Από την αναπαράσταση στην παράσταση. Σπουδή ορίων και περιθωρίων, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004, σ. 199-211.
Τελευταία Επικαιροποίηση
30-04-2017