ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

Γενικού Υποβάθρου

Το μάθημα επιχειρεί να παρουσιάσει τη διαδικασία εξέλιξης των φιλοσοφικών θεωριών, οι οποίες σε διαφορετικές εποχές θεμελίωσαν την έννοια της παιδείας. Σκοπός του μαθήματος είναι η καλλιέργεια της ιστορικής αντίληψης των κομβικών στιγμών της ευρωπαϊκής φιλοσοφικής σκέψης που επηρέασαν τη διαμόρφωση παιδαγωγικών θεωριών και πρακτικών. Οι φοιτητές αναμένεται ότι στο πλαίσιο του μαθήματος: -θα εξοικειωθούν με τις ποικίλες φιλοσοφικές θεωρίες που επηρέασαν την εξέλιξη των παιδαγωγικών ιδεών, -θα κατανοήσουν το φιλοσοφικό περιεχόμενο των σκοπών και ιδανικών της εκπαίδευσης, -θα αποκτήσουν την ικανότητα προσέγγισης των εκπαιδευτικών πρακτικών βάσει ευρύτερων φιλοσοφικών αντιλήψεων για τον άνθρωπο και το σκοπό της ύπαρξής του, -θα κατανοήσουν τη φιλοσοφική διάσταση των γνωσιολογικών ζητημάτων της εκπαιδευτικής θεωρίας και πράξης.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φιλοσοφική θεμελίωση της παιδείας Τα ειδοποιά χαρακτηριστικά της φιλοσοφικής θεώρησης του ανθρώπινου κόσμου Το αντικείμενο και η κοινωνική σημασία του περί παιδείας φιλοσοφείν Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΣΟΦΙΣΤΩΝ Οι απόψεις των σοφιστών για τη γνώση και τους κοινωνικούς θεσμούς Η αξία και οι σκοποί της μόρφωσης Η σημασία του λόγου για τη ζωή στην πόλη και η έμφαση στην καλλιέργειά του Η ΣΩΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ Η διαλεκτική-μαιευτική μέθοδος Γνώση και ηθική αρετή Η παιδεία του διαλόγου Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΙΔΕΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Η θεωρία περί ψυχής Η θεωρία της γνώσης Οι βαθμίδες της γνώσης Η πλατωνική πρόταση παιδαγωγίας Ο φιλόσοφος ως πρότυπο μορφωμένου ανθρώπου Η παιδεία στην ιδεώδη πολιτεία Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ Η θεωρία της γνώσης Το μορφωτικό ιδεώδες του Αριστοτέλη ως τυπική έκφραση της αρχαιοελληνικής αντίληψης περί ελεύθερου βίου Η παιδεία στην υπηρεσία της πόλης- κράτους ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΟΣΜΟΑΝΤΙΛΗΨΗ Η χριστιανική νοηματοδότηση της ανθρώπινης ύπαρξης Ο σκοπός της αγωγής Οι γνωσιολογικές παράμετροι της θρησκευτικής πίστης Η ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ Η εμφάνιση νέας κοσμοθεωρίας: ανθρωποκεντρισμός, ατομικισμός, φυσιολατρία, εκκοσμίκευση Το ρεύμα του παιδαγωγικού ουμανισμού Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΤΖΩΝ ΛΟΚ - ΑΙΣΘΗΣΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΣΗ Η θεωρία της γνώσης Η σημασία της παιδαγωγίας στη διαμόρφωση του ανθρώπου Οι κίνδυνοι που απειλούν τη μόρφωση Το ιδεώδες του ελεύθερου νου Λογική ικανότητα και πολιτική ελευθερία Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΟΥ ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ Η κριτική στον πολιτισμό Μόρφωση και ανθρώπινη φύση. Οι χειραφετικές δυνατότητες της παιδαγωγίας Οι κοινωνικές ορίζουσες των απόψεων του Ρουσσώ για τη μόρφωση ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΒΕΤΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΣΗ Η θεώρηση της μόρφωσης υπό το πρίσμα του κοινωνικού περιβάλλοντος. Η αισιόδοξη αντίληψη για την παντοδυναμία της παιδαγωγίας Θεωρητικές αντιπαραθέσεις με Ρουσσώ και Ντιντερό Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΛΑΣΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΝΤ ΚΑΙ ΦΙΧΤΕ Ανθρώπινη φύση και μόρφωση Το ιδεώδες της αυτόνομης σκέψης. Η σχέση πειθαρχίας και ελευθερίας στην παιδαγωγία. Ο σκοπός της αγωγής ΧΕΓΚΕΛ Η ιδεοκρατική αντίληψη της ιστορίας Η μόρφωση (bildung) ως αυτοσυνείδηση του ανθρώπινου πνεύματος Η εκπαίδευση του ανθρώπου ως ανάβαση από την ατομικότητα στην καθολικότητα Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Η κριτική στην ιδεοκρατική αντίληψη της ιστορίας. Η κριτική στην κοινωνική αλλοτρίωση και το πρόταγμα της κοινωνικής χειραφέτησης Η μαρξιστική θεωρία της γνώσης Η μόρφωση ως πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας Εκπαίδευση και εργασία Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΟΥ ΤΖΩΝ ΝΤΙΟΥΪ Η φιλοσοφία ως γενική θεωρία της εκπαίδευσης Η θεωρία της γνώσης Το ιδεώδες της Δημοκρατίας Οι σκοποί της εκπαίδευσης Σχολείο και κοινωνία Η ηθική αγωγή

04-07-2016