Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Σκοπός του μαθήματος είναι, πρώτον, η εξοικείωση των φοιτητών με τις κεντρικές έννοιες της νεωτερικής πολιτικής φιλοσοφικής παράδοσης, με επίκεντρο την έννοια του κοινωνικού συμβολαίου και την διερεύνηση των όρων, υπό τους οποίους το ίδιο ανάγεται σε θεμελιακή νομιμοποιητική αρχή της πολιτικής οργάνωσης. Δεύτερον – και σημαντικότερο –, η εξοικείωση των φοιτητών με ειδικότερα ζητήματα που αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η πολιτική κριτική σκέψη του Καντ ερμηνεύει την ως άνω παράδοση.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η επινόηση της ιδέας του κοινωνικού συμβολαίου, ιδωμένου ως μία μορφή ευρύτερης πραγματικής ή υποθετικής συμφωνίας για τη δικαιολόγηση της άσκησης της πολιτικής εξουσίας, έδωσε στη νεότερη πολιτική φιλοσοφία μια καινούργια δυναμική. Αν και χρησιμοποιήθηκε ιστορικά και για τη δικαιολόγηση αυταρχικών πολιτευμάτων, θα μπορούσαμε να δεχτούμε ότι η σημαντικότερη συμβολή της έγκειται στο ότι προετοίμασε τον δρόμο για την έλευση της αντιπροσωπευτικής και συνταγματικής δημοκρατίας. Στο μάθημα αυτό εξετάζεται η εξέλιξή της μέσω της μελέτης των σχετικών θέσεων κορυφαίων φιλοσόφων του 17ου και του 18ου αιώνα (Hobbes, Locke, Rousseau, Kant) αλλά και οι ενστάσεις που διατυπώθηκαν ως προς την εγκυρότητά της προς το τέλος του 18ου αλλά και στον 19ο αιώνα (λ.χ. από ωφελιμιστές φιλοσόφους, αφενός, και από τον Hegel, αφετέρου)
Λέξεις Κλειδιά
Συμβόλαιο, κράτος, εξουσία, φυσική κατάσταση, καθολική βούληση, πολιτικό σύνταγμα
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Στυλιανού, Ά. (2011). Θεωρίες του κοινωνικού συμβολαίου: από τον Γκρότιους στον Ρουσσώ. Αθήνα: Πόλις.
Rousseau, J., & Γρηγοροπούλου, Β. (2013). Το κοινωνικό συμβόλαιο ή Αρχές πολιτικού δικαίου (3η εκδ.). Αθήνα: Πόλις.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Χομπς, Τομας, Λεβιάθαν, Γνώση, 1989
• Λοκ, Τζων, Δεύτερη Πραγματεία περί Κυβερνήσεως, Γνώση, 1990
• Ρουσσω, Ζαν Ζακ, Το Κοινωνικό Συμβόλαιο, Πόλις, 2004
• Καντ, Ιμμανουελ, Κριτική του Πρακτικού Λόγου, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2004
• Καντ, Ιμμανουελ, Κριτική της Κριτικής Δύναμης, Σμίλη, 2013
• Καντ, Ιμμανουελ, Θεμελίωση της Μεταφυσικής των Ηθών, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2017
• Καντ, Ιμμανουελ, Για την αιώνια ειρήνη, Αλεξάνδρεια, 1992