ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΦΡΟΫΝΤ: ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ

Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

- Οι φοιτητές και φοιτήτριες εξοικειώνονται, μέσω της ανάλυσης κειμένων του διακεκριμένου Αυστριακού Sigmund Freud, με βασικές έννοιες της σκέψης του, καθώς και της επίδρασης που άσκησε όχι μόνο στην ψυχολογία και ψυχιατρική αλλά, γενικότερα, σε τομείς της επιστήμης και της τέχνης. - Εξάσκηση στη διατύπωση ερευνητικών υποθέσεων και ερωτημάτων, κριτική ανάλυση βιβλίων και άρθρων. - Συνοδευτικά προς το σεμινάριο προγραμματίζεται μια εκπαιδευτική εκδρομή στη Βιέννη με επιτόπια διδασκαλία στο Μουσείο Freud, στο Narrenturm κτλ.

Ο Sigmund Freud, ο θεμελιωτής της ψυχανάλυσης που ταρακούνησε τον 20ό αιώνα, παρατήρησε κάποτε ότι ήθελε να γίνει μυθιστοριογράφος και ότι οι περιπτωσιολογικές μελέτες του για τη νεύρωση θα έπρεπε να διαβάζονται σαν μυθιστορήματα. Πράγματι, μεγάλο μέρος του έργου του Freud εμφανίζει σχέσεις προς τη λογοτεχνία: όχι μόνο, για παράδειγμα, δοκίμια όπως «Ο ποιητής και η φαντασίωση» [Der Dichter und das Phantasieren] ή το «Ανοίκειο» στον ρομαντισμό [Das Unheimliche], αλλά εξίσου και όταν ο ίδιος χτίζει —με απόλυτο υπολογισμό— την αφηγηματική και δραματική δομή των κειμένων του, που σήμερα θεωρούνται αριστουργήματα της ιατρικής φιλολογίας. Όμως ο Freud δεν είναι μόνο άνθρωπος της λέξης, της γραφής του ασυνείδητου, της ομιλίας ή της (συν)ακρόασης στην ανάλυση. Ταυτόχρονα η σκέψη του περιλαμβάνει εικόνες: οράματα ονείρων, φωτογραφικές εκτυπώσεις, σύμβολα και σχήματα, τα σχέδια του Wolfsmann —ακόμη και γλυπτά, όπως αυτό του Μωυσή του Μιχαήλ Άγγελου. Δεν είναι τυχαίο, επομένως, που η σκέψη του θα διεισδύσει στην ψυχαναλυτική θεωρία του κινηματογράφου, στη φιλοσοφία των μέσων ή στην τέχνη του video ... Εστιάζοντας ιδιαίτερα στις συνδέσεις λέξης και εικόνας, το σεμινάριο θα αποσαφηνίσει, καταρχάς, κάποιες από τις βασικές έννοιες της ψυχανάλυσης. Κυρίως, όμως, θα δούμε τη γραφή, τις αφηγηματικές στρατηγικές, τα μέσα των εικόνων και τα οπτικοακουστικά «συμπλέγματα» που απαντώνται στον Freud αλλά και γύρω από αυτόν μέχρι σήμερα — τόσο αυτά, δηλαδή, που εντοπίζονται στο έργο του όσο και αυτά που επανέρχονται στη θεωρία του, την αξιοποιούν καλλιτεχνικά, την κάνουν μέρος ενός μουσείου, την ερμηνεύουν κινηματογραφικά ή την επεξεργάζονται ψηφιακά.

30-01-2023