Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος:
1. Οι φοιτητές θα είναι σε θέση να προσεγγίσουν την εκκλησιαστική και γενική ιστορία του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού, αποκτώντας γνώσεις γύρω από την πλούσια εκκλησιαστική, πολιτιστική και κοινωνική παρακαταθήκη των Ελλήνων Μικρασιατών και Ποντίων.
2. Επιπλέον, οι φοιτητές θα κατανοήσουν την άρρηκτη σύνδεση μεταξύ της ιστορίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της ιστορικής διαδρομής του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού.
3. Τέλος, οι φοιτητές θα γνωρίσουν σημαντικές προσωπικότητες του μικρασιατικού και ποντιακού ελληνισμού.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα αυτό θα προσεγγίσουμε κυρίως την εκκλησιαστική ιστορία του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού που είναι αλληλένδετη με την ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Θα προβληματιστούμε για την εποχή των αυτοκρατοριών, τη μετάβαση στο έθνος- κράτος μας και στην εθνική μας ολοκλήρωση, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και την ανταλλαγή των πληθυσμών (1923).
1. Ανακατατάξεις του Ελληνισμού εν μέσω των αυτοκρατοριών
2. Η Μικρά Ασία στην αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως
3. Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας
4. Πατριαρχείο και Μικρά Ασία
5. Οικουμενικό Πατριαρχείο: από τον Γεροντισμό στους Γενικούς Κανονισμούς
6. Από τη Μεγάλη Ιδέα στο έθνος – κράτος
7. Ο διχασμός του Ελληνισμού στην Εκκλησία κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
8. Ποντιακός Ελληνισμός και εθνική ολοκλήρωση
9. Το τέλος της εθναρχίας στη Σμύρνη με την εκδημία του Βασιλείου
10. Ο εθνοϊερομάρτυρας Χρυσόστομος: από τη Δράμα και τον Μακεδονικό Αγώνα στη Σμύρνη
11. Τα Αλάτσατα: ένα εκκλησιαστικό κέντρο στη Μικρά Ασία
12. Θρησκευτική συνείδηση και εθνική ταυτότητα
13. 1922-1923: ένα τέλος και μια αρχή για τον ελληνισμό
Λέξεις Κλειδιά
Μικρά Ασία, Πόντος, Οικουμενικό Πατριαρχείο, Οθωμανική Αυτοκρατορία, έθνος - κράτος
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Φωτιάδης Κώστας, Μικρασιατικός ελληνισμός, Θεσσαλονίκη 1999.
2. Φωτιάδης Κώστας, Πόντος: ο Ποντιακός Ελληνισμός, Αθήνα 2010.
3. Πελαγίδης Ευστάθιος, Μικρασιατικός και ποντιακός ελληνισμός: από την αρχαιότητα μέχρι την ανταλλαγή με το ντοκουμέντο της γενοκτονίας της Γ΄ εν Αθήναις εθνοσυνέλευσης, Θεσσαλονίκη 2004 (2η έκδοση).
4. Μάργαρης Νίκος, Ποντιακός Ελληνισμός: από την αρχαιότητα έως την Αυτοκρατορία του Πόντου και το μεγάλο ξεριζωμό, Αθήνα 2009.
5. Στεργίου Αγγελική, Σελίδες από τη Μικρά Ασία: εκδόσεις-περιοδικά-εφημερίδες από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη 2006.
6. Αναγνωστοπούλου Σία, Μικρά Ασία, 19ος αι.-1919: οι Ελληνορθόδοξες κοινότητες: από το Μιλλέτ των Ρωμιών στο Ελληνικό Έθνος, Αθήνα 1998 (2η έκδοση).
7. Ξανθοπούλου-Κυριακού Άρτεμη, Οι Έλληνες του Πόντου και η Οθωμανική Αυτοκρατορία (1461-1923), Αθήνα 2015.
8. Πρεβελάκης Γιώργος - Bruneau Michel, Η Διασπορά του Ποντιακού Ελληνισμού, Θεσσαλονίκη 2013.
9. Georgelin Herve, Σμύρνη: από τον κοσμοπολιτισμό έως τους εθνικισμούς, Αθήνα 2007.
10. Λυμπερόπουλος Βασίλειος, Ο Βυζαντινός Πόντος: Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντος (1204-1461). Ο χώρος, οι άνθρωποι, η οικονομία, Αθήνα 1999.