Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές/τριες παρακολουθώντας με επιτυχία όλες τις μαθησιακές δραστηριότητες του μαθήματος θα είναι ικανοί να:
• αναγνωρίζουν τις κύριες επιστημονικές τάσεις που αφορούν στο σχεδιασμό, στη δομή, και στη φιλοσοφία των Α.Π.
• διακρίνουν τις βασικές αρχές & παιδαγωγικές προσεγγίσεις διαφόρων Α.Π. και τα δομικά στοιχεία τους
• αναγνωρίζουν τα βασικά μοντέλα σχεδιασμού σύγχρονων Α.Π. προσχολικής εκπαίδευσης
• μελετούν κριτικά τα Α.Π. προσχολικής εκπαίδευσης
• προγραμματίζουν την εκπαιδευτική διαδικασία λαμβάνοντας υπόψη τόσο το τρέχον Α.Π όσο και τις ανάγκες των παιδιών, ατομικές και ομαδικές.
• σχεδιάζουν προγράμματα σύμφωνα με τις αρχές της διαφοροποίησης της διδασκαλίας
• προτείνουν τρόπους αξιοποίησης της διαφορετικότητας των παιδιών (μαθησιακά προφίλ) κατά το σχεδιασμό προγραμμάτων
• οργανώνουν το μαθησιακό περιβάλλον έτσι ώστε να ενθαρρύνεται η αυτενέργεια, η τάση των παιδιών για διερεύνηση και επίλυση προβλημάτων
• αναλύουν και ερμηνεύουν με τα κατάλληλα θεωρητικά εργαλεία εκπαιδευτικές διαδικασίες
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η μελέτη των αναλυτικών προγραμμάτων αποτελεί ένα διακριτό ερευνητικό πεδίο στην περιοχή των επιστημών της εκπαίδευσης, το οποίο συνεχώς αναπτύσσεται. Οι βασικές γνώσεις πάνω στη θεωρία των αναλυτικών προγραμμάτων θεωρούνται απαραίτητες κατά την αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, τις οποίες πρέπει να τις αξιοποιούν κατά της οργάνωση και το σχεδιασμό της εκπαδευτικής διαδικασίας. Έτσι, το μάθημα αυτό αποτελείται από δυο ενότητες.
Στην πρώτη ενότητα εξετάζονται βασικά ζητήματα που αφορούν τα Αναλυτικά Προγράμματα.
• Ορισμοί, κατηγοριοποιήσεις, μοντέλα Α.Π. Προσχολικής εκπαίδευσης και παιδαγωγικές προσεγγίσεις που υιοθετούν.
• Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον σχεδιασμό των ΑΠ Προσχολικής Αγωγής στις σημερινές κοινωνικές, οικονομικές, τεχνολογικές συνθήκες.
• Οι θεωρητικές αρχές που υιοθετούν τα σύγχρονα ΑΠ Προσχολικής εκπαίδευσης και τα δομικά στοιχεία τους.: σκοποί & στόχοι, οργάνωση περιεχομένων, μέθοδοι- μορφές διδασκαλίας & αξιολόγησης.
Στην δεύτερη ενότητα εξετάζονται ζητήματα που αφορούν το σχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο Νηπιαγωγείο
• Παράγοντες που καθορίζουν τη διαμόρφωση των διδακτικών στόχων κατά το σχεδιασμό (ενδιαφέροντα, προηγούμενες γνώσεις, ανάγκες των παιδιών, διαφοροποιημένοι τρόποι μάθησης και στόχοι ΑΠ).
• Αναδυόμενο πρόγραμμα ή/και σχεδιασμός διαφοροποιημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων στο Νηπιαγωγείο
• Επιλογή διδακτικών στρατηγικών και παιδαγωγικών πρακτικών που ανταποκρίνονται σε ατομικές και ομαδικές ανάγκες
• Διαδικασία ροής του προγράμματος, (διαδοχή μαθησιακών εμπειριών): διαδικασίες αξιολόγησης, σχεδιασμός & εφαρμογή, ανατροφοδότηση-αναστοχασμός, αξιολόγηση
Λέξεις Κλειδιά
Πρόγραμμα σπουδών, μοντέλα προγραμμάτων, σχεδιασμός, αξιολόγηση, αναδυόμενο πρόγραμμα
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Βιβλίο [68377835]: Αναλυτικά Προγράμματα Προσχολικής και Πρώτης Σχολικής Ηλικίας, McLachlan Claire, Fleer Marilyn, Edwards Susan, Παπανδρέου Μαρία (επιμ.)
Βιβλίο [94689492]: Αναδυόμενο Πρόγραμμα και Παιδαγωγική Τεκμηρίωση στην Προσχολική Εκπαίδευση, Stacey Susan,επιστ.επιμ. Ευαγγέλου Δήμητρα
Βιβλίο [41958305]: Αναλυτικό πρόγραμμα: Θεωρητικές προσεγγίσεις και εκπαιδευτικοί προσανατολισμοί, Βασίλης Τσάφος
Βιβλίο [94689492]: Αναδυόμενο Πρόγραμμα και Παιδαγωγική Τεκμηρίωση στην Προσχολική Εκπαίδευση, Stacey Susan,επιστ.επιμ. Ευαγγέλου Δήμητρα
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Εκπαιδευτικό υλικό που αναρτάται στην ιστοσελίδα του μαθήματος
Τα παρακάτω είναι ενδεικτικά
Βιβλίο [91681116]: International Handbook of Early Childhood Education [electronic resource], Marilyn Fleer / Bert van Oers
ΙΕΠ-ΥΠΑΙΠΘ (2022). Πρόγραµµα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση. ΕΣΠΑ 2014-2020, Επιχειρησιακό Πρόγραµµα: Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναµικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση. Ανακτήθηκε από http://iep.edu.gr/el/nea-ps-provoli o
ΙΕΠ-ΥΠΑΙΠΘ (2014α). Πρόγραµµα Σπουδών Νηπιαγωγείου (αναθεωρηµένη έκδοση). "Νέο Σχολείο" ΕΣΠΑ 2007-2013, Επιχειρησιακό Πρόγραµµα: Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση. Ανακτήθηκε από http://repository.edulll.gr/edulll/retrieve/7058/1947_
ΙΕΠ-ΥΠΑΙΠΘ (2014β). Οδηγός εκπαιδευτικού για το πρόγραµµα σπουδών του νηπιαγωγείου. "Νέο Σχολείο" ΕΣΠΑ 2007-2013, Επιχειρησιακό Πρόγραµµα: Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση. Ανακτήθηκε από http://iep.edu.gr/images/IEP/EPISTIMONIKI_YPIRESIA/Epist_Monades/A_Kyklos/ Proshol_Agogi_nea/2019/odigos_ekpaideytikou.pdf o Παιδαγωγικό Ινστιτούτο-
ΥΠΑΙΠΘ. (2003). Διαθεµατικό ενιαίο πλαίσιο προγραµµάτων σπουδών για το νηπιαγωγείο (ΔΕΠΠΣ). Ανακτήθηκε από http://www.pischools.gr/programs/depps/
Σφυροέρα, Μ. 2002. Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης. Σειρά Κλειδιά και Αντικλείδια, www.kleidiakaiantikleidia.net.
Δαφέρμου, Χ., Κουλούρη, Π. & Μπασαγιάννη Ε. Οδηγός νηπιαγωγού: Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί –δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης. Αθήνα: ΟΕΔΒ.
Προγράμματα σπουδών Νηπιαγωγείου από διάφορες χώρες (π.χ Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Αγγλία, Σκωτία, Καναδάς, κλπ)