Ιστορία των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας. Η περίπτωση της Ηγεμονίας Σάμου μέσα από τις πηγές (1834-1915)
| Τίτλος | Ιστορία των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας. Η περίπτωση της Ηγεμονίας Σάμου μέσα από τις πηγές (1834-1915) / History of Church and State relations. The case of the Principality of Samos through the primary sources (1834-1915) |
| Κωδικός | Χ356 |
| Σχολή | Θεολογική |
| Τμήμα | Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Σπυριδων Καλογερακης |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600022685 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού (2023 και εξής)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Ελεύθερη Επιλογή | Χειμερινή | - | 5 |
| Τίτλος | Ιστορία των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας. Η περίπτωση της Ηγεμονίας Σάμου μέσα από τις πηγές (1834-1915) |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2023 – 2024 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600229957
|
Πρόγραμμα Τάξης
| Κτίριο | Θεολογική |
| Όροφος | Όροφος 3 |
| Αίθουσα | ΑΙΘΟΥΣΑ B (99) |
| Ημερολόγιο | Πέμπτη 18:00 έως 21:00 |
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600229957
- eLearning: //elearning.auth.gr
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να περιγράφουν το ιστορικό και εκκλησιαστικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε στην Ηγεμονία της Σάμου κατά την περίοδο 1834-1915 στο πλαίσιο των σχέσεων Ηγεμονίας και τοπικής Εκκλησίας. Να αναλύσουν τους λόγους οι οποίοι οδήγησαν σε συγκεκριμένη εκκλησιαστική και ηγεμονική πολιτική. Να αντιληφθούν επίσης το νόημα και το περιεχόμενο των σχέσεων και πώς αυτό επηρέασε συνολικά τη ζωή του νησιού της Σάμου.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει το ιστορικό πλαίσιο των σχέσεων της τοπικής Εκκλησίας της Σάμου, όπως αυτό διαμορφώθηκε εντός της Ηγεμονίας της Σάμου από το 1834 έως το 1915. Εστιάζει στο ιδιότυπο καθεστώς λειτουργίας των εκκλησιαστικών θεσμών της Σάμου, τη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τα ιστορικά προβλήματα που δημιουργήθηκαν από τους κατά καιρούς αρχιερείς και ηγεμόνες Σάμου και τη θέση του που λάμβανε κάθε φορά το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η ιστορική παράθεση και αξιολόγηση των διαμορφωθέντων σχέσεων μελετάται και αναλύεται υπό το πρίσμα των πηγών μέσα από το Ηγεμονικό Ιστορικό Αρχείο της Σάμου.
Syllabus
1. Εισαγωγικά. Η διαμόρφωση των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, στο Βυζάντιο και στον ελλαδικό χώρο.
2. Η δημιουργία της Ηγεμονίας της Σάμου. Ιστορική παρουσίαση.
3. Η τοπική Εκκλησία της Σάμου. Ιστορικά στοιχεία αυτής
4. Ηγεμόνες Σάμου και η εκκλησιαστική τους πολιτική
5. Διαμόρφωση των Σχέσεων Ηγεμόνων-Μητροπολιτών στη Σάμου 1834-1854
6. Η εξέλιξη των σχέσεων Ηγεμόνων - Μητροπολιτών Σάμου 1855-1915
7. Η θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου
8. Νομοθετικά κείμενα και διατάξεις της Ηγεμονίας
9. Το καθεστώς των μονών της Σάμου
10. Έρευνα και αποτίμηση των επιδράσεων της εκκλησιαστικής νομοθεσίας του ελληνικού κράτους στα σχετικά κείμενα της ηγεμονίας
11. Μελέτη περίπτωσης και ανάλυση των σχετικών πηγών Ι
12. Μελέτη περίπτωσης και ανάλυση των πηγών ΙΙ
13. Συνολική ιστορική αποτίμηση των σχέσεων Εκκλησίας και Ηγεμονίας στη Σάμο.
Λέξεις Κλειδιά
Ηγεμονία Σάμου, Εκκλησία Σάμου, Μονές, σχέσεις, Ηγεμονικό Ιστορικό Αρχείο της Σάμου
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | ✓ | ✓ | |
| Σεμινάρια | 9 | 0,4 | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 35 | 1,4 | ✓ | ✓ | |
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων | 15 | 0,6 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 2 | 0,1 | ✓ | ✓ | |
| Σύνολο | 100 | 4 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Προφορική εξέταση. Προσμετράται θετικά η συμμετοχή στο μάθημα
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Μ. Γ. Βαρβούνης – Π. Τζουμέρκας, Εκκλησιαστική Ζωή και Παράδοση στην Ηγεμονία της Σάμου (1834-1912). Η μαρτυρία των Πηγών. Θεσσαλονίκη 2022.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Βαρβούνης Μ. Γ., «Εφημεριακός κλήρος της Σάμου και ηγεμονικό καθεστώς: η περίπτωση του ιερέα Γεωργίου Καραθανάση (τέλη 19ου–αρχές 20ού αιώνα)», στον τόμο Στρ. Φιλιππότης (επιμ.), Ημερολόγιο του Αρχιπελάγους 20 (2018), Αθήνα 2018, σ. 107-113.
Βαρβούνης Μ. Γ., «Η Εκκλησία της Σάμου και η ενσωμάτωση του νησιού στο ελληνικό κράτος», στον τόμο Πρακτικά Συνεδρίου «Από την αυτονομία στο εθνικό κράτος: η ενσωμάτωση της Σάμου στην Ελλάδα» (Σάμος, 2-4 Νοεμβρίου 2012), Σάμος 2014, σ. 177-200.
Βαρβούνης Μ. Γ., «Η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και λατρείας στο πολίτευμα και την παραδοσιακή καθημερινότητα της επαναστατημένης Σάμου (1821 – 1834)», στον τόμο Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος / Ειδική Συνοδική Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος, Πρακτικά Ζ΄ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την επανάσταση του 1821 «Οι φιλελεύθεροι θεσμοί του Αγώνος της Ελληνικής Επαναστάσεως», Αθήνα 2019, σ. 219-234.
Κεκρίδης Στ., «Ο μοναχισμός στη Σάμο κατά την περίοδο της Ηγεμονίας», στον τόμο Μ. Γ. Βαρβούνης (επιμ.), Ο μοναχισμός στη Σάμο. Χθες – σήμερα - αύριο. Πρακτικά Ημερίδας (Σάμος, 16 Νοεμβρίου 2009), Αθήνα 2011, σ. 63-72.
Λάνδρος Χρ., «Ο Τύπος της Σαμιακής Ηγεμονίας. Αναπαραστάσεις ή προσανατολισμοί της αυτονομίας», στον τόμο Λ. Δρούλια (επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου «Ο Ελληνικός Τύπος, 1784 ως σήμερα. Ιστορικές και και θεωρητικές προσεγγίσεις» (Αθήνα, 23-25 Μαΐου 2002), Αθήνα 2005, σ. 323-329.
Τζουμέρκας Παν., «Η εξέλιξη του μοναχισμού στη Σάμο από την ένωση με το ελληνικό κράτος ως τις μέρες μας», Δελτίο Σαμιακών Σπουδών 3 (2015-2016), σ. 11-31.
Τελευταία Επικαιροποίηση
28-09-2023
