Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων και τα επίπεδα 6, 7 και 8, οι φοιτητές μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος θα έχουν αποκτήσει τις εξής γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες:
Γνώσεις
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
• Περιγράφουν και να ερμηνεύουν τις κύριες γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη δεύτερη/ξένη γλώσσα και στη γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς.
• Αναλύουν τις θεωρητικές βάσεις της κοινωνικοπολιτισμικής θεωρίας, της επικοινωνιακής προσέγγισης και του CLIL στο πλαίσιο της γλωσσικής εκπαίδευσης.
• κατανοούν τους μηχανισμούς που εμπλέκονται στην εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας και μιας γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς.
• Αναγνωρίζουν και να εξηγούν τις βασικές μεθοδολογίες της έρευνας στη γλωσσοδιδακτική (ποσοτική, ποιοτική, μικτή μέθοδος).
• Εντοπίζουν σύγχρονες ερευνητικές τάσεις και ζητήματα στη διδασκαλία της γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς.
Δεξιότητες
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
• Συγκρίνουν και να κριτικάρουν ερευνητικές μελέτες στη γλωσσοδιδακτική.
• Διεξάγουν βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις και να συνθέτουν ερευνητικά πορίσματα.
• Σχεδιάζουν μικρής κλίμακας ερευνητικές μελέτες, διατυπώνοντας ερευνητικά ερωτήματα και επιλέγοντας κατάλληλες μεθοδολογίες.
• Χειρίζονται βασικά εργαλεία συλλογής και ανάλυσης δεδομένων (π.χ. ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, ανάλυση λόγου, παρατήρηση τάξης).
• Παρουσιάζουν γραπτά και προφορικά ερευνητικές εργασίες με ακαδημαϊκό τρόπο.
Ικανότητες
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
• Ενσωματώνουν θεωρητικές γνώσεις και ερευνητικά ευρήματα στον σχεδιασμό διδακτικών παρεμβάσεων.
• Αναπτύσσουν αυτόνομη και κριτική σκέψη απέναντι σε διαφορετικά γλωσσοδιδακτικά πλαίσια.
• Να εφαρμόζουν σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις και πρακτικές στη διδασκαλία της Ελληνικής.
• Συνεργάζονται σε ερευνητικές ομάδες για τη διεξαγωγή και την παρουσίαση ερευνητικών έργων.
• Αξιολογούν την εφαρμογή ερευνητικών αποτελεσμάτων σε ποικίλα γλωσσικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα.
• Αναπτύσσουν μετα-γνωστικές στρατηγικές που τους επιτρέπουν να συνεχίζουν αυτόνομα την ερευνητική τους δραστηριότητα και επιμόρφωση.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τις θεωρίες και τις μεθόδους που διέπουν τη διδασκαλία και εκμάθηση δεύτερης/ξένης γλώσσας, με έμφαση στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης και ως γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς. Ειδικότερα, αναλύονται οι βασικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις (παραδοσιακές, επικοινωνιακές, κοινωνικοπολιτισμικές, CLIL), οι μηχανισμοί κατάκτησης της γλώσσας, καθώς και οι ερευνητικές μεθοδολογίες στη γλωσσική εκπαίδευση. Παράλληλα, διερευνώνται ζητήματα που αφορούν την πολιτισμική διάσταση της γλώσσας, την ταυτότητα των μαθητών/τριών και τις σύγχρονες τάσεις στη διδασκαλία της γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς. Μέσα από θεωρητική μελέτη και πρακτικές εφαρμογές, το μάθημα στοχεύει να συνδέσει την έρευνα με την παιδαγωγική πράξη, προετοιμάζοντας τους φοιτητές/τριες για ερευνητική και διδακτική δραστηριότητα.
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών/τριών βασίζεται σε διάφορες μεθόδους, με στόχο την ανάπτυξη και εκτίμηση ποικίλων δεξιοτήτων. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει γραπτές εργασίες, προφορικές παρουσιάσεις, καθώς και γραπτές και προφορικές εξετάσεις. Αυτές οι μέθοδοι ενισχύουν την καλλιέργεια πολλών ικανοτήτων, όπως η ακαδημαϊκή γραφή, η σύνθεση και κατανόηση θεωριών, η σωστή χρήση βιβλιογραφικών παραπομπών, η εφαρμογή θεωρητικών γνώσεων στην εκπαιδευτική πράξη, η κριτική σκέψη, η εκπαιδευτική διορατικότητα, η αναστοχαστική ανάλυση, η αποτελεσματική προφορική επικοινωνία, η εις βάθος κατανόηση του περιεχομένου, η ενεργός συμμετοχή, η αξιοποίηση οπτικών μέσων, η έρευνα, η τεκμηρίωση επιχειρημάτων και η ανάπτυξη πρωτοτυπίας.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Coyle, D., Hood, P., & Marsh, D. (2010). CLIL: Content and Language Integrated Learning. Cambridge University Press.
Hidalgo, D. R., & Ortega-Sánchez, D. (2023). CLIL (Content and Language Integrated Learning) methodological approach in the bilingual classroom: A systematic review. International Journal of Instruction, 16(3), 915–934.
Mattheoudakis, M., Fotiadou, G., & Papadopoulou, D. (2025). CLIL on the spot: migrant education in Greece. Frontiers in Education, 9. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1504257
Mattheoudakis, M. & C. Maligkoudi (2025). Exploring Modern Greek as a Second, Foreign, and Heritage Language. In Greece and beyond. Routledge Publications.
Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and Methods in Language Teaching (3rd ed.). Cambridge University Press.