Χημεία και Χημικά Προϊόντα Ξύλου
| Τίτλος | Χημεία και Χημικά Προϊόντα Ξύλου / Chemistry & Wood Chemical Products |
| Κωδικός | 46Υ |
| Σχολή | Γεωπονίας, Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος |
| Τμήμα | Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό, 3ος / Διδακτορικό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Εαρινή |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600019437 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 107
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό | 4 | 2 | 4 |
| Τίτλος | Χημεία και Χημικά Προϊόντα Ξύλου |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 4 |
| Ώρες Συνολικά | 52 |
| Class ID | 600273701
|
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600273701
- eLearning: https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=13204
- OpenCourses (eClass): https://opencourses.auth.gr/courses/OCRS442/
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- 23Υ Δομή και Ιδιότητες Ξύλου
Γενικές Προαπαιτήσεις
Καμία.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα γνωρίζουν:
1. για την ανάλυση του ξύλου στα συστατικά του, τη χημική του σύνθεση.
2. την προέλευση, απομόνωση, χημική δομή, βιοσύνθεση, τις χημικές αντιδράσεις των συστατικών του
3. τη σπουδαιότητα της κυτταρίνης, ημικυτταρινών, λιγνίνης και των εκχυλισμάτων του ξύλου, τον ρόλο που αυτά εξυπηρετούν στο δέντρο και στο ξύλο.
4. τις χημικές ιδιότητες του ξύλου σαν υλικό, τα είδη τροποποίησης του ξύλου και διαφοροποίησης των ιδιοτήτων του τροποποιημένου ξύλου,
5. τους τρόπους παραγωγής ξυλοπολτού και χαρτιού, πολυμερών παραγώγων της κυτταρίνης, χημικών προϊόντων του ξύλου,
6. την ενεργειακή αξιοποίηση του ξύλου και της δασικής βιομάζας.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Λήψη αποφάσεων
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα εξετάζονται κυρίως τα παρακάτω: Η χημική σύσταση και χημική ανάλυση των συστατικών του ξύλου (κυτταρίνη, ημικυτταρίνες, λιγνίνη, εκχυλίσματα, τέφρα/ανόργανα). Η Εμφάνιση και Προέλευση, Βιοσύνθεση, Χαρακτηριστικά, Ιδιότητες, ρόλος και σπουδαιότητά τους για το δέντρο και το ξύλο σαν υλικό, Βιολογικές λειτουργίες, τρόποι Απομόνωσης, Χημική και Υπερμοριακή δομή, και χημικές Αντιδράσεις των συστατικών του ξύλου. Μεταβλητότητα στην χημική σύσταση του ξύλου (οριζόντια, κάθετη, σε μορφή κυτταρικού τοιχώματος κ.α.) και Χημική σύσταση του Φλοιού. Εξετάζονται οι χημικές ιδιότητες και η χημική συμπεριφορά του ξύλου (Είσοδος αντιδραστηρίων στη μάζα του ξύλου, Διόγκωση-ρίκνωση κατόπιν χημικών χειρισμών, Αποικοδόμηση µε χημικές ουσίες, Θερμική αποικοδόμηση, καύση, Βιολογική αποικοδόμηση και χημικές αλλοιώσεις). Τεχικές βελτίωσης και προστασίας του ξύλου: τροποποίηση του ξύλου (θερμική τροποποίηση, χημική τροποποίηση, ακετυλίωση, φουρφουρυλίωση, επιφανειακή τροποποίηση, τροποποίηση με εμποτισμό, τροποποίηση με νανοσκευάσματα, αντιπυρικές ουσίες), με σκοπό να βελτιωθούν οι ιδιότητές του και να μειωθεί ο βαθμός στον οποίο το ξύλο μειονεκτεί ως κατασκευαστικό υλικό. Παραγωγή χημικών προϊόντων ξύλου και εκχυλισμάτων, παραγώγων χημικής κυτταρίνης/λιγνίνης, Πολτοποίηση, Βελτιωτικοί χειρισμοί του πολτού μετά την πολτοποίηση, μέθοδοι παραγωγής χαρτοπολτού, χαρτιού, είδη χαρτιού και ιδιότητες, τεχνικές παραγωγής άλλων πολυμερών, χημικής κυτταρίνης. Μέθοδοι παραγωγής χημικών, προϊόντων κυτταρίνης, ημικυτταρινών, λιγνίνης και εκχυλισμάτων. Το ξύλο ως καύσιμο υλικό, χαρακτηριστικά, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, μέθοδοι παραγωγής ενέργειας από ξύλο και δασική βιομάζα, στερεά, αέρια και υγρά βιοκαύσιμα (βιοκάρβουνο, βιοαέριο, βιοέλαια), μέθοδοι πυρόλυσης, ανθρακοποίηση, υγροποίηση, αεριοποίηση κ.ά.
Λέξεις Κλειδιά
Χημική ανάλυση ξύλου, Λιγνίνη, Κυτταρίνη, Ημικυτταρίνες, Εκχυλίσματα, Χημικές ιδιότητες ξύλου, Τροποποίηση, Χημική αξιοποίηση ξύλου, Χαρτοπολτός, Χαρτί, Βιοκαύσιμα, Βιοενέργεια
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Αξιοποιούνται σύγχρονες μέθοδοι διδασκαλίας: εμπλουτισμένη εισήγηση με προβολή βίντεο, εργασία σε ομάδες, βιωματικές δράσεις και εργαστήρια, εκπαιδευτική επίσκεψη, παρουσίαση καλών πρακτικών και μελετών περίπτωσης.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 52 | 1,7 | ✓ | ✓ | |
| Εργαστηριακή Άσκηση | 26 | 0,9 | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 39 | 1,3 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | |||
| Σύνολο | 120 | 4 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η επίτευξη των μαθησιακών στόχων αξιολογείται με βάση τη γραπτή εξέταση του μαθήματος στο πέρας του εξαμήνου.
Για την εξασφάλιση προβιβάσιμου βαθμού (τουλάχιστον 5), απαιτείται η επίτευξη προβιβάσιμου βαθμού της τελικής εξέτασης που περιλαμβάνει ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής και Εκτεταμένης Απάντησης από την διδαχθείσα ύλη του μαθήματος.
Γραπτή εξέταση
Παράδοση εργασίας (προαιρετικώς)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ι. Φιλίππου,2014. Χημεία και χημική τεχνολογία του ξύλου. Σελ.357. Εκδόσεις Γιαχούδη-Γιαπούλη, Θεσσαλονίκη.
Α.Γρηγορίου,2001. Χημεία και χημική τεχνολογία του ξύλου. Σελ.286. Πανεπιστημιακές παραδόσεις, Υπηρεσία Δημοσιευμάτων, Αριστοτέλeιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Βιβλία, Εγχειρίδια, επιστημονικές εργασίες και ιστοσελίδες συναφών του γνωστικου αντικειμένου του μαθήματος.
Ενδεικτικά:
Roger M. Rowell, 2005. Handbook Of Wood Chemistry And Wood Composites. DOI:10.1201/b12487, Publisher: CRC PressISBN: 9780849315886.
Niemz P., Teischinger A., Sandberg D. 2023. Springer Handbook of Wood Science and Technology. ISBN-10 3030813142.
Navi P., Sandberg D., 2012. Thermo-hydro-mechanical processing of wood. Lausanne, Switzerland : Boca Raton : EPFL Press ; Distributed by CRC Press c2012.
Kamperidou V. 2021. Chemical and structural characterization of poplar and black pine wood exposed to short thermal modification. Drv. Ind 72, 155-167.
Kamperidou V., Ratajczak I., Perdoch W., Mazela B. 2022. Impact of thermal treatment combined with silicon compounds treatment on wood structure. Wood Research 67(5):773-784 DOI: 10.37763/wr.1336-4561/67.5.773784.
Kamperidou V. 2019. The Biological Durability of Thermally- and Chemically-Modified Black Pine and Poplar Wood Against Basidiomycetes and Mold Action. Forests 2019, 10(12), 1111.
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-07-2025
