Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση των μαθημάτων και την επίσκεψη σε ιστορικό αρχείο, οι φοιτήτριες/ές αναμένεται α. να εξοικειωθούν με τη μεθοδολογία της ιστορικής έρευνας, β. να αναγνωρίζουν τα είδη των πηγών, γ. να αξιοποιούν τις πηγές για τη συγγραφή επιστημονικών εργασιών και για τη διδασκαλία της Ιστορίας, δ. να εκπονούν ένα σχέδιο έρευνας, και ε. να έχουν αποκτήσει βασικές γνώσεις μεσαιωνικής παλαιογραφίας.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τις πρωτογενείς πηγές για τη μελέτη της Μεσαιωνικής Ιστορίας της Δύσης και εξοικειώνει τις/τους φοιτήτριες/τές με τις βασικές βοηθητικές επιστήμες του συγκεκριμένου γνωστικού πεδίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παλαιογραφία. Επίσης, το μάθημα εισάγει τις/τους φοιτήτριες/τές στην αρχειακή έρευνα (η επίσκεψη σε αρχείο είναι υποχρεωτική), και παρουσιάζει μεθόδους κριτικής των πηγών. Τέλος, ασχολείται με τεχνικές συγγραφής και παρουσίασης γραπτών εργασιών και εξοικειώνει τις/τους φοιτήτριες/τές με την ακαδημαϊκή ηθική της επιστημονικής έρευνας.
Εβδομάδα #1 Βασικές έννοιες της επιστήμης της ιστορίας.
Εβδομάδα #2 Ιστοριογραφικές σχολές και ρεύματα. Η θεωρία στην ιστορική έρευνα
ΆΣΚΗΣΗ Ι Κριτική ανάγνωση δευτερεύουσας βιβλιογραφίας και σχολιασμός του μεθοδολογικού πλαισίου
Εβδομάδα #3 Πηγές για τη μελέτη της μεσαιωνικής ιστορίας. Η έννοια του αρχείου. Γνωριμία με βασικές αρχειακές μονάδες και ηλεκτρονικές βάσεις.
ΆΣΚΗΣΗ ΙΙ Αναζήτηση πρωτογενών πηγών.
Εβδομάδα #4 Ασκήσεις παλαιογραφίας και χρονολόγησης εγγράφων.
Εβδομάδα #5 Ασκήσεις παλαιογραφίας και χρονολόγησης εγγράφων.
Εβδομάδα#6 Ασκήσεις παλαιογραφίας και χρονολόγησης εγγράφων.
ΆΣΚΗΣΗ ΙΙΙ Μεταγραφή κειμένου και άσκηση χρονολόγησης
Εβδομάδα #7 Κριτική ανάγνωση πρωτογενών πηγών. ερευνητικά ερωτήματα και αναλυτικά εργαλεία.
Εβδομάδα #8 Κριτική ανάγνωση πρωτογενών πηγών. ερευνητικά ερωτήματα και αναλυτικά εργαλεία.
ΆΣΚΗΣΗ IV Κριτική ανάγνωση πρωτογενών πηγών
Εβδομάδα #9 Είδη δευτερευουσών ιστορικών πηγών. Στρατηγικές αναζήτησης βιβλιογραφίας. Ηλεκτρονικές βάσεις
Εβδομάδα #10 Συστήματα παραπομπών και βιβλιογραφίας.
ΆΣΚΗΣΗ V Αναζήτηση βιβλιογραφίας
Εβδομάδα #11 Στρατηγική, τεχνική και δεοντολογία της έρευνας
Εβδομάδα #12 Στρατηγική, τεχνική και δεοντολογία της έρευνας
Εβδομάδα #13 Επίσκεψη σε αρχείο
Λέξεις Κλειδιά
Ιστοριογραφία, πηγές, αρχεία, βιβλιογραφία, σύνθεση, παλαιογραφία, διπλωματική, εραλδική, νομισματική, κριτική, αντιγραφή
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Νικήτας, Δημήτριος και Λεωνίδας Τρομάρας. Σύγχρονο λατινοελληνικό λεξικό. Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2019 [Εύδοξος 86196619]
2. Ζάχου, Βιχελμίνα Κωνσταντίνα. Εισαγωγή στη Λατινική Παλαιογραφία. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη, 2015 [Εύδοξος 50842598]
3. Bloch, Mark. Απολογία για την Ιστορία. Αθήνα: Εναλλακτικές Εκδόσεις, 1994 [Εύδοξος 3074]
4. Gaddis, John Lewis. Το τοπίο της ιστορίας. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο, 2019 [Εύδοξος 86195238]
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Bloch, Marc. Απολογία για την Ιστορία: Το επάγγελμα του ιστορικού. Αθήνα: Εναλλακτικές Εκδόσεις, 1994.
Burke, Peter. Τι είναι πολιτισμική ιστορία; Αθήνα: Μεταίχμιο, 2008.
Gaddis, John L. Το τοπίο της Ιστορίας: Πώς οι ιστορικοί χαρτογραφούν το παρελθόν. Αθήνα: Πεδίο, 2019.
Iggers, Georg, E. Wang, S. Mukherjee. Παγκόσμια ιστορία της σύγχρονης ιστοριογραφίας, Αθήνα: Νεφέλη, 2015.
Λιάκος, Αντώνης. Πως το παρελθόν γίνεται ιστορία; Αθήνα: Πόλις, 2007.
Λιάκος, Αντώνης. Αποκάλυψη, Ουτοπία, Ιστορία: Οι μεταμορφώσεις της ιστορικής συνείδησης. Αθήνα: Πόλις, 2012.