ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
| Τίτλος | ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ / DIDACTIC SCENARIOS IN THE TEACHING AND LEARNING OF FOREIGN LANGUAGES |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Didaktische Szenarien für den Fremdsprachenunterricht |
| Κωδικός | ΑΚ0273 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600026697 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 41
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Χειμερινή | - | 6 |
| Τίτλος | ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600276338
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600276338
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning (Moodle):
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΓΕΡ101 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ι
- ΓΕΡ201 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙΙ
- ΓΕΡ301 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙΙΙ
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα:
• γνωρίζουν τα δομικά στοιχεία και τις αρχές σχεδιασμού εκπαιδευτικών διδακτικών σεναρίων και θα κατανοούν τον ρόλο τους στον σχεδιασμό μαθημάτων
• έχουν ευαισθητοποιηθεί σε μεθοδολογικά και πρακτικά ζητήματα που μπορεί να προκύψουν από την εμπλοκή του ερευνητή/της ερευνήτριας στο πεδίο που μελετά
• έχουν εξασκηθεί στην ανάλυση και την ερμηνεία ποιοτικών δεδομένων
• είναι σε θέση να αναζητούν και να βρίσκουν την απαραίτητη βιβλιογραφία με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων με λέξεις κλειδιά από βάσεις δεδομένων με τη χρήση Η/Υ
• είναι σε θέση να κάνουν αιτιολογημένες διδακτικές παρατηρήσεις με βάση τη θεωρία που διδάχτηκαν
• είναι σε θέση να κάνουν παρουσιάσεις χρησιμοποιώντας διάφορα μέσα και τεχνικές παρουσίασης
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται στα δομικά στοιχεία και στις αρχές σχεδιασμού εκπαιδευτικών διδακτικών σεναρίων στο μάθημα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας.
Στόχος του σεμιναρίου είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές/τριες με τη δομή/ταυτότητα και τις αρχές σχεδιασμού διδακτικών σεναρίων στο μάθημα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας, ώστε στη συνέχεια να είναι σε θέση να προβούν στη δημιουργία δικού τους διδακτικού σεναρίου.
Οι έννοιες διδακτικό σενάριο (Μητσικοπούλου 2015) και σχέδιο μαθήματος (Ματσαγγούρας 1998) συνδέονται στενά μεταξύ τους, αλλά δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά. Για αυτό το λόγο, θα επιχειρηθεί αρχικά τόσο η διάκριση μεταξύ του σχεδίου μαθήματος και εκπαιδευτικού διδακτικού σεναρίου όσο και η διάκριση μεταξύ μ-σεναρίου και πλήρους διδακτικού σεναρίου σε επίπεδο ανάλυσης και περιγραφής.
Ένα διδακτικό σενάριο μπορεί να υλοποιηθεί σε περισσότερο από μία διδακτικές ώρες μέσα από μια σειρά εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αποτελούν ελάχιστες διδακτικές ενότητες, σαφώς οριοθετημένες χρονικά, με πλήρες διδακτικό νόημα και συγκεκριμένους στόχους. Στο σεμινάριο θα αναλυθεί η δομή και η ροή των δραστηριοτήτων καθώς και οι ρόλοι του/της διδάσκοντα/ουσας και των διδασκομένων και η αλληλοεπίδρασή τους με τα χρησιμοποιημένα μέσα και υλικά.
Σε κάθε περίπτωση και τα δύο πρότυπα (σχέδιο μαθήματος και διδακτικό σενάριο) αξιοποιούν τις Τεχνολογίες Πληροφοριών και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.) με στόχο να τονίσουν την από κοινού προσέγγιση προβλημάτων και την κριτική σκέψη στη λήψη αποφάσεων. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία και εκμάθηση της ξένης γλώσσας αποτελεί βασική συνιστώσα της νέας πραγματικότητας του ψηφιακού σχολείου (ΙΤΥΕ 2020). Στο μάθημα θα παρουσιαστεί η έννοια του γραμματισμού και η ευρύτερη σχέση των ψηφιακών μέσων με τις νέες μορφές γραμματισμού.
Όσον αφορά τη διδακτική μεθοδολογία τα διδακτικά σενάρια προωθούν την καλλιέργεια διερευνητικού, βιωματικού και ανακαλυπτικού τρόπου μάθησης. Υπό αυτό το πρίσμα, θα αναλυθούν οι μεθοδολογικές προσεγγίσεις όπως η διαφοροποιημένη, βιωματική και διερευνητική θεωρία διδασκαλίας και εκμάθησης της ξένης γλώσσας με την αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων.
Τα διδακτικά σενάρια αξιοποιούν τόσο τα ψηφιακά πολυτροπικά κείμενα όσο και τη συνεργατική διάσταση στη διδασκαλία της ξένης γλώσσας. Στο μάθημα θα επιχειρηθεί η ανάδειξη της συμβολής ψηφιακών κειμενικών ειδών και συνεργατικών περιβαλλόντων στο ξενόγλωσσο μάθημα.
Εξίσου σημαντική είναι και η στροφή των διδακτικών σεναρίων σε αυθεντικές δραστηριότητες και εναλλακτικές μεθόδους αξιολόγησης τους μαθήματος και των μαθητών/τριών. Γι’ αυτό το λόγο θα παρουσιαστούν ψηφιακά εργαλεία/μέσα για την εφαρμογή δραστηριοτήτων και την αξιολόγηση του μαθήματος και των μαθητών/τριών.
Κατά το σχεδιασμό δραστηριοτήτων των διδακτικών σεναρίων περιγράφονται τα αναμενόμενα μαθησιακά αποτελέσματα σύμφωνα με τους δείκτες επικοινωνιακής επάρκειας που περιλαμβάνονται στα επίσημα Προγράμματα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες (Ενιαίο Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες (ΕΠΣ-ΞΓ) & Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες στο Γενικό Λύκειο, (ΠΣ-ΓΛ)). Οι δείκτες επικοινωνιακής επάρκειας αποτελούν σύντομες περιγραφές του τι αναμένεται να μπορεί να κάνεις ο/η χρήστης της γλώσσας σε κάθε επίπεδο γλωσσομάθειας. Έτσι θα επιχειρηθεί μια συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου των Προγραμμάτων Σπουδών (ΕΠΣ-ΞΓ & ΠΣ-ΓΛ) όπου περιγράφονται οι δείκτες επικοινωνιακής επάρκειας.
Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα διάφορα ψηφιακά αποθετήρια που φιλοξενούν διδακτικά σενάρια για τη διδασκαλία της ξένης γλώσσας στο ελληνικό σχολείο. Η "ανοικτή επιστήμη" στην εκπαίδευση και στην επιστήμη γενικότερα δίνει μια προστιθέμενη αξία στη διδασκαλία της ξένης γλώσσας. Ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι ή αλλιώς ανοικτά μαθησιακά αντικείμενα που βρίσκονται σε ψηφιακά αποθετήρια μπορούν να αξιοποιηθούν στο σχεδιασμό και τη συγγραφή διδακτικών σεναρίων. Τα έτοιμα διδακτικά σενάρια με ανοικτές άδειες διάθεσης (Creative Commons CC BY-NC-SA) που διατίθενται σε αυτά, ακολουθούν τις πρότυπες δομές εκπαιδευτικών σεναρίων και είναι διαθέσιμα σε όλους τους/τις ενδιαφερόμενους/ες (εκπαιδευτικούς & μαθητές/τριες). Τα σενάρια αυτά μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης και αφετηρία για περαιτέρω σχεδιασμό άλλων διδακτικών σεναρίων, για τροποποίηση, για προσαρμογή στις εκάστοτε διδακτικές εκπαιδευτικές ανάγκες και στο επίπεδο των μαθητών/τριών ή επέκτασή τους, πάντα με αναφορά στον αρχικό δημιουργό του σεναρίου. Στο μάθημα θα παρουσιαστούν κατάλληλα ψηφιακά αποθετήρια (Φωτόδεντρο, Ιφιγένεια, Αίσωπος) για την άντληση ψηφιακών ανοικτών πόρων σχετικών με το γνωστικό αντικείμενο και τις απαιτήσεις των Προγραμμάτων Σπουδών για τις ξένες γλώσσες που μπορούν να αξιοποιηθούν στη σχεδίαση διδακτικών σεναρίων.
Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου οι φοιτητές/τριες, προεκτείνοντας κριτικά τις γνώσεις και εμπειρίες που απέκτησαν κατά τη διάρκεια του μαθήματος, θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν διδακτικά σενάρια σύμφωνα με τη δομή και τις αρχές σχεδιασμού διδακτικών σεναρίων ως μια κριτική διαδικασία. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται να ενισχυθεί ο δημιουργικός ρόλος του ενεργού/ής φοιτητή/τριας και μελλοντικού εκπαιδευτικού της ξένης γλώσσας, που καλείται να αναλάβει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της μάθησης και όχι στην παροχή έτοιμης γνώσης μέσα από διαδικασίες σταδιακής υποβοήθησης (scaffolding) για την επικείμενη εξέλιξη των μαθητών/τριών.
Λέξεις Κλειδιά
Διδακτικό σενάριο, διδακτικό μ-σενάριο, διερευνητική-βιωματική μάθηση, ψηφιακά αποθετήρια
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Στο πλαίσιο του μαθήματος χρησιμοποιείται ηλεκτρονικός υπολογιστής κατά τη διεξαγωγή των μαθημάτων για την προβολή διαφανειών, βίντεο κ.λπ. και διαδραστικός πίνακας. Επίσης χρησιμοποιείται η πλατφόρμα elearning (Moodle): α) Γίνονται ανακοινώσεις που αφορούν όλη την τάξη β) Ο/Η διδάσκων/ουσα ανεβάζει επιπρόσθετο υλικό που χρησιμοποιεί με τους/τις φοιτητές/τριες σε συμβατική μορφή ή σε μορφή powerpoint γ) Στέλνει ομαδικά ηλεκτρονικά μηνύματα στις επί μέρους ομάδες δ) Ανεβάζει επιστημονικά κείμενα που θα πρέπει να μελετηθούν ε) Δίνει οδηγίες σχετικά με τις εργασίες των φοιτητών/τριών στ) Δέχεται τις ενδιάμεσες εργασίες, τις οποίες διορθώνει και επιστρέφει με παρατηρήσεις στους φοιτητές/τριες ζ) Δέχεται τις τελικές εργασίες των φοιτητών/τριών η) Γίνονται οι έλεγχοι πλαγιαρισμού των εργασιών των φοιτητών/τριών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 78 | 3,1 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 32 | 1,3 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 20 | 0,8 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 20 | 0,8 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ο τελικός βαθμός προκύπτει από τα παρακάτω μέρη που συνυπολογίζονται κατά 1/3:
• παρουσία και ενεργή συμμετοχή στο σεμινάριο (1/3 του βαθμού),
• παρουσίαση εργασιών σε ομάδες (1/3 του βαθμού),
• γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (1/3 του βαθμού).
Πρέπει να έχει κατοχυρωθεί τουλάχιστον ο βαθμός πέντε (5) σε κάθε μέρος.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Προγραμματισμός διδασκαλίας στη θεωρία και στην πράξη: Εκπαιδευτικές-διδακτικές τεχνικές, σχέδια μαθήματος και διδακτικά σενάρια για το δημοτικό σχολείο, το γυμνάσιο και το λύκειο.
Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 86056783
Έκδοση: Α/2014
Συγγραφείς: Χατζηδήμου Δ./Χατζηδήμου Κ.
Διαθέτης (Εκδότης): Διάδραση
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
• Baumgartner, P. (2006). E-Learning-Szenarien. Vorarbeiten zu einer didaktischen Taxonomie In: Seiler Schiedt, Eva [Hrsg.]; Kälin, Siglinde [Hrsg.]; Sengstag, Christian [Hrsg.]: E-Learning - alltagstaugliche Innovation? Münster: Waxmann, S. 238-247 (και σε http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0111-pedocs-111913, τελευταία πρόσβαση 03.05.2024)
• Baumgartner, P. (2007). Didaktische Arrangements und Lerninhalte -
Zum Verhältnis von Inhalt und Didaktik im E-Learning. In: Überwindung
von Schranken durch E-Learning. Hrsg.: P. Baumgartner und G. Reinmann.
Innsbruck-Wien-Bozen, StudienVerlag. 149-176 (και σε https://portfolio.peter-baumgartner.net/files/pdf/2007/Baumgartner_2007_Didaktische-Arrangements-und-Lerninhalte.pdf, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Baumgartner, P., & Bauer, R. (2012). Didaktische Szenarien mit E-Portfolios gestalten: Mustersammlung statt Leitfaden (pp. 383-392) (και σε https://www.pedocs.de/frontdoor.php?source_opus=8390, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Gredel, E. (2021). CMC-Korpora und Digital Literacy in der Fremdsprachendidaktik: Relevanz, Potentiale und didaktische Szenarien. Zeitschrift für Interkulturellen Fremdsprachenunterricht, 26(1) (και σε https://zif.tujournals.ulb.tu-darmstadt.de/article/id/3324/, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Gredel, E. (2023). KORPORA INTERNETBASIERTE KOMMUNIKATION IN DaF-/DaZ-KONTEXTEN. Ressourcen. Analysebeispiele. Didaktische Szenarien. Korpora Deutsch als Fremdsprache, 3(2) (και σε https://kordaf.tujournals.ulb.tu-darmstadt.de/article/id/3846/, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Hantschel, H.-J., Brinitzer M., Kroemer S., Möller-Frorath M., Ros L. (2014). DaF unterrichten: Basiswissen Didaktik Deutsch als Fremd-und Zweitsprache, Stuttgart: Klett Verlag (pp. 154-163)
• Jokiaho, A. (2016). Virtualisierung didaktischer Szenarien für die Hochschullehre (Doctoral dissertation, Pädagogische Hochschule Ludwigsburg) (και σε https://phbl-opus.phlb.de/frontdoor/index/index/docId/463, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Mitgutsch, K., & Wagner, M. (2009). Gaming the Schools.: Didaktische Szenarien des Digital Game Based Learning. Medienimpulse, 47(2) (και σε https://doi.org/10.21243/mi-02-09-04, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Mohr, I., Ende, K., Grotjahn, R., & Kleppin, K. (2013). Curriculare Vorgaben und Unterrichtsplannung. Klett-Langenscheidt
• Reinmann, G. (2013). Didaktisches Handeln-Die Beziehung zwischen Lerntheorien und Didaktischem Design. Lehrbuch für Lernen und Lehren mit Technologien (και σε https://l3t.tugraz.at/index.php/LehrbuchEbner10/article/view/93, τελευταία πρόσβαση 03.05.2024)
• Ι.Τ.Υ.Ε. ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ – Ι.Ε.Π. (2020). Προχωρημένη επιμόρφωση για την αξιοποίηση και εφαρμογή των Τ.Π.Ε. στη διδακτική πράξη. Επιμόρφωση Β2 επιπέδου Τ.Π.Ε., Συστάδα: Ξένες Γλώσσες, Επιμορφωτικό υλικό
• Καλαϊτζή, Ελένη (2020). Ενεργοποιώντας το μυαλό: Μεταγνωστικές στρατηγικές στο μάθημα της ξένης γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Γιαχούδη
• Μητσικοπούλου, Β. (2015). Τεύχος μελέτης εξειδίκευσης μεθοδολογίας, ανάπτυξης προδιαγραφών και μεθοδολογίας επιλογής των σεναρίων των εκπαιδευτικών για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης ανά γνωστικό αντικείμενο για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στο γνωστικό αντικείμενο «Αγγλική γλώσσα». Αθήνα: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (και σε https://tinyurl.com/ub8mfj9b, τελευταία πρόσβαση 07.05.2024)
• Σοφός, Α., Μητσικοπούλου, Β., Καλογιαννάκης, Μ., Καλογερόπουλος, Ν. & Πετροπούλου, Ο. (2015). Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής
Εκπαίδευσης. Τεύχος 1: Μελέτη προδιαγραφών και μεθοδολογίας ανάπτυξης ψηφιακών σεναρίων για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Αθήνα: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Τελευταία Επικαιροποίηση
22-06-2025
