Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες αναμένεται να είναι σε θέση να:
• συζητούν διαφορετικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γραμματικής και του λεξιλογίου και να τις συγκρίνουν
• αξιολογούν τις ενότητες για τη γραμματική και το λεξιλόγιο που περιέχονται σε διδακτικά εγχειρίδια
• δημιουργούν σχέδια μαθημάτων για τη διδασκαλία γραμματικών δομών και λεξιλογίου αξιοποιώντας σύγχρονες προσεγγίσεις
• αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά του ακαδημαϊκού λόγου και να σχεδιάζουν μαθήματα που ενισχύουν την ανάπτυξή του
• κατανοούν τις αρχές και τους σκοπούς της γλωσσικής αξιολόγησης
• οργανώνουν τη γλωσσική αξιολόγηση της τάξης τους, συντάσσοντας τεστ και αξιοποιώντας εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης
• αξιοποιούν διαφορετικές τεχνικές παροχής ανατροφοδότησης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εστιάζει σε ειδικότερα θέματα διδακτικής των γλωσσών και πιο συγκεκριμένα της ελληνικής ως πρόσθετης γλώσσας. Αρχικά, εστιάζει στη γραμματική και το λεξιλόγιο και τη διδασκαλία τους. Σε σχέση με τη γραμματική, συζητιέται η έννοια της γραμματικής και οι προσεγγίσεις που έχουν κατά καιρούς προταθεί για τη διδασκαλία της. Επίσης θα μας απασχολήσουν το ζήτημα της χρήσης μεταγλώσσας στη διδασκαλία καθώς και η διαβάθμιση των δομών στο αναλυτικό πρόγραμμα. Τέλος, το ενδιαφέρον εστιάζεται στην ελληνική γλώσσα και στη διαβάθμιση των γραμματικών δομών που προτείνει το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Όσον αφορά το λεξιλόγιο, θα συζητηθεί τι συνιστά γνώση μιας λέξης (προφορά, ορθογραφία, συμφραζόμενα στα οποία εμφανίζεται κ.λπ.). Θα αναλυθεί επίσης η διάκριση σε βασικό λεξιλόγιο, λεξιλόγιο επάρκειας, ακαδημαϊκό και τεχνικές λέξεις. Περνώντας στη διδακτική διαδικασία, θα εστιάσουμε σε θέματα άμεσης και έμμεσης διδασκαλίας λεξιλογίου, καθώς και στις στρατηγικές εκμάθησής του. Επιπλέον, εστιάζουμε στον λόγο των διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων, τον λεγόμενο ακαδημαϊκό λόγο, παραθέτοντας τις λειτουργίες και τα χαρακτηριστικά του και συζητώντας την ανάπτυξή του. Αναπτύσσονται απόψεις που έχουν διατυπωθεί σε σχέση με την ανάγκη καθοδήγησης των δίγλωσσων μαθητών για την ανάπτυξη των σχετικών γλωσσικών δεξιοτήτων, αλλά και τις πρόσφατες απόψεις που αντιτίθενται στην εστίαση στις δεξιότητες αυτές ως σημείο ελλείματος των δίγλωσσων μαθητών. Στο μάθημα αυτό θα μας απασχολήσουν ακόμα θέματα γλωσσικής αξιολόγησης των δίγλωσσων μαθητών (μέσω γραπτών και προφορικών δοκιμασιών/τεστ, αλλά και μέσω εναλλακτικών μορφών αξιολόγησης) και θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν οι δοκιμασίες πιστοποίησης ελληνομάθειας που παρέχονται από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Τέλος, θα συζητηθεί η παροχή ανατροφοδότησης σε προφορικό και γραπτό λόγο.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ιακώβου, Μ. (2014). Επιμορφωτικός Οδηγός: Γενικές Αρχές Διδασκαλίας της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας (επίπεδα Α1-Β1). Θεσσαλονίκη: Πρόγραμμα «Εκπαίδευση Αλλοδαπών και Παλιννοστούντων Μαθητών», Δράση 2 «Ενίσχυση Ελληνομάθειας», Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Διαθέσιμο στη σελίδα: http://www.diapolis.auth.gr/diapolis_files/drasi1/Epimorfotikos_odigos.pdf
Παπαδοπούλου, Δ. & Αγαθοπούλου, Ε. (2014). Σύγχρονες προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γραμματικής της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας. Στο Μ. Λιακοπούλου & Ε. Κατσαρού (επιμ.), Θέματα διδασκαλίας και αγωγής στο πολυπολιτισμικό σχολείο: επιμορφωτικό υλικό (σσ. 397-419). Θεσσαλονίκη: Υ.ΠΑΙ.Θ. Διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3PSUOvC
Τσαγκαρή, Ντ. (2011). Εναλλακτικές μορφές γλωσσικής αξιολόγησης. Rcel e-περιοδικό. Διαθέσιμο στο http://rcel.enl.uoa.gr/periodical/articles/Article5_Dina_Tsagari_periodical.pdf
Ιωάννου, Σ. (2019). Η επιρροή της διεπιδραστικής διορθωτικής ανατροφοδότησης στην κατάκτηση του αορίστου κατά τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα, 39 (1093-111). Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών.
Αντωνοπούλου, Ν., Βογιατζίδου, Σ., & Τσαγγαλίδης, Α. (2013). Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας. Νέο αναλυτικό εξεταστικό πρόγραμμα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.
Ioannou, S., & Tsagari, D. (2022). Interactional Corrective Feedback in beginner level classrooms of Greek as a second language: Teachers’ Practices. Research Papers in Language Teaching & Learning, 12(1), 7-25.
Αντωνίου, Μ. (2008). «Εκμάθηση του λεξιλογίου της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας: άμεση και έμμεση διδασκαλία – στρατηγικές κατάκτησης», Οδηγός Επιμόρφωσης: Διαπολιτισμική εκπαίδευση και αγωγή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 177-194. Διαθέσιμο στo: https://bit.ly/3cVNPn8 )
Ιακώβου, Μ. «Το μαθησιακό φορτίο των λέξεων στην εκμάθηση και διδασκαλία της Ελληνικής ως Γ2». Διαδρομές στη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας (Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://bit.ly/3cU89VQ)
Benati, A., & Schwieter, J. W. (2019). Pedagogical interventions to L2 grammar instruction. In J. W., Schwieter, & A. Benati, (eds), The Cambridge Handbook of Language Learning (pp. 477-499). Cambridge University Press.
Cook, V. (2008). Second Language Learning and Language Teaching. Hodder education.
Long, M. & Doughty, C. (2009) (eds). The Handbook of Language Teaching. London: Wiley-Blackwell.