ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ, ΑΝΤΙΣΕΞΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
| Τίτλος | ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ, ΑΝΤΙΣΕΞΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ANTIRACIST, ANTISEXIST, AND INTERCULTURAL EDUCATION |
| Κωδικός | ΥΠΜ10 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Δημήτριος Ζάχος |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024053 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό | 2 | 1 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 185
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό | 2 | 1 | 5 |
| Τίτλος | ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ, ΑΝΤΙΣΕΞΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278146
|
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Υποβάθρου
- Γενικών Γνώσεων
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278146
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: http://users.auth.gr/dimzachos/ANTI-RACIST%20EDUCATION.pdf
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=2911
- OpenCourses (eClass): https://opencourses.auth.gr/courses/OCRS307/
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
1) Γνώση, κατανόηση & αξιολόγηση των διαφορετικών περιεχομένων που δίνονται στις έννοιες του ρατσισμού και της κουλτούρας.
2) Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ του ρατσισμού και των άλλων διαστάσεων των κοινωνικών ανισοτήτων (τάξη, εθνικότητα/εθνότητα, φύλο)
3) Κριτική αξιολόγηση των επιδράσεων των πολιτικών, όπως και των επιλογών των σχολείων και των εκπαιδευτικών στην σχολική επιτυχία /αποτυχία των «διαφορετικών» μαθητριών/ών.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
γνωριμία
(προ)επισκόπηση
απαιτήσεις
Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
Ιστορική διερεύνηση των μετακινήσεων στην Ελλάδα
Μετανάστες/τριες στην Ελλάδα
Έλληνες σε άλλες χώρες
Οι μειονότητες & τα δικαιώματά τους στο σύγχρονο κόσμο
ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ
1. Τι είναι και πώς δημιουργείται ο ρατσισμός;
• ρατσισμός, στερεότυπα και προκαταλήψεις
• ρατσισμός & κοινωνικές κατηγοριοποιήσεις
• ρατσισμός εξουσία, διακρίσεις και εκμετάλλευση
• Ορισμοί του ρατσισμού και σημασία τους για την πράξη
2. Ιστορία του ρατσισμού ως θεωρία και ως πολιτική
• Η γένεση των ρατσιστικών θεωριών
• Από τη ρατσιστική θεωρία στη ρατσιστική πολιτική
• Η ναζιστική Γερμανία, το απάρτχαϊντ της Νότιας Αφρικής, οι διακρίσεις στις ΗΠΑ
• Η κατάσταση σήμερα στην Ευρώπη
3. Ρατσισμός & εκπαίδευση
• Φανερός και κρυφός ρατσισμός
• Ο καθημερινός ρατσισμός
• Η παραμέληση της γλώσσας και του πολιτισμού των μειονοτήτων και των μεταναστών
• Η ενοχοποίηση των θυμάτων
• Εκπαιδευτικές πολιτικές αντιμετώπισης του ρατσισμού
ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πολιτισμικό περιβάλλον & εκπαίδευση
Ορισμοί της Διαπολιτισμικής εκπαίδευσης
Η διαπολιτισμική εκπαίδευση στην Ελλάδα
Η διαπολιτισμική εκπαίδευσης στην Ευρώπη, ΗΠΑ
ΣΕΞΙΣΜΟΣ
Ο σεξισμός ως ιδεολογία και ως πράξη
Το σχολείο ως πολιτισμικό πλαίσιο κατασκευής έμφυλων ταυτοτήτων και ως ένα προνομιακό πεδίο για την άρση του σεξισμού
Έμφυλες /σεξουαλικές ταυτότητες και σχολείο
Ρόλος του/της εκπαιδευτικού, εκπαιδευτική ηγεσία και φύλο.
Η έμφυλη διάσταση του αναλυτικού προγράμματος.
Εντοπισμός και κριτική αντιμετώπιση του σεξισμού στο διδακτικό υλικό. Ανάπτυξη μη-σεξιστικού παιδαγωγικού υλικού.
Σεξισμός στο «κρυφό» αναλυτικό πρόγραμμα.
Σεξισμός στη γλώσσα και η σημασία της στην αντι-(ετερο)σεξιστική εκπαίδευση
Κατανοώντας και ερμηνεύοντας τις διαφορές στη μάθηση και στην επίδοση ανάμεσα στα φύλα στο σχολείο.
Φεμινιστικές προσεγγίσεις στην παιδαγωγική.
Στρατηγικές προώθησης της ισότητας των φύλων σε γνωστικά αντικείμενα.
Σχεδιασμός μιας αντι-(ετερο)σεξιστικής πολιτικής στην εκπαίδευση
Λέξεις Κλειδιά
Ρατσισμός, Αντιρατσιστική εκπαίδευση, Σεξισμός, αντισεξιστική εκπαίδευση, Διαπολιτισμική εκπαίδευση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση Η/Υ κατά τη διδασκαλία.
Χρήση ELEARNING για επικοινωνία με φοιτητές/τριες.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 80 | ✓ | |||
| Σεμινάρια | 25 | ✓ | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 42 | ||||
| Εξετάσεις | 3 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση γίνεται με γραπτές εξετάσεις.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ζάχος, Δ., (2017). Επίκαιρα Θέματα Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θεσσαλονίκη: Σταμούλης.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Kογκίδου Δ. & Tρέσσου-Mυλωνά Ε. (1996). H θεσμοθέτηση Γυναικείων Σπουδών στα ελληνικά Πανεπιστήμια: η περίπτωση του Παιδαγωγικού Tμήματος Δημοτικής Eκπαίδευσης του A.Π.Θ. Στο: Οι Γυναικείες Σπουδές στην Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Εμπειρία, (196-206). Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. (Αναδημοσίευση της προηγούμενης εργασίας).
Κογκίδου Δ. (1997). Φεμινιστική Παιδαγωγική: ΄Ένα πλαίσιο για την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. Στο: Β. Δεληγιάννη - Σ. Ζιώγου (επιμ.) Φύλο και Σχολική Πράξη, σσ. 227-257. Θεσσαλονίκη: Βάνιας.
Τελευταία Επικαιροποίηση
12-05-2025
