Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές:
1. Θα αποκτήσουν μια εικόνα της εξέλιξης της νεοελληνικής λογοτεχνίας από τις αρχές της δημιουργίας του ελληνικού κράτους έως σήμερα (1830-2000).
2. Θα συνειδητοποιήσουν τις αρχές και τα κριτήρια με τα οποία συγκροτήθηκε ο λογοτεχνικός κανόνας, τις καμπές, τις ρήξεις και τις συνέχειες που ανιχνεύονται στην πορεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, τα λογοτεχνικά κινήματα που τη διατρέχουν.
3. Θα είναι σε θέση να διακρίνουν και να έχουν άποψη για τα κρίσιμα προβλήματα και τα διακυβεύματα του νεοελληνικού πολιτισμού.
4. Θα μπορούν να εντάξουν κάθε μεμονωμένο συγγραφέα στη γραμματολογική ενότητα, στην περίοδο, στο λογοτεχνικό κίνημα που ανήκει.
5. Θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν επικοδομητικά τα βασικά εργαλεία της μελέτης της λογοτεχνίας όπως ανθολογίες και ιστορίες της λογοτεχνίας.
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή στην ιστορία της λογοτεχνίας
α) Η εμφάνιση της ιστοριογραφίας της λογοτεχνίας στον 19ο αιώνα.
β) Βασικές αρχές και προβλήματα της ιστορίας της λογοτεχνίας. Η εθνική ψυχή, η συνέχεια.
γ) Η εμφάνιση της ιστοριογραφίας της λογοτεχνίας στον ελληνικό χώρο.
δ) Γενικά χαρακτηριστικά της ιστορίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
ε) Οι ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας που χρησιμοποιούμε σήμερα.
2. Η νεοελληνική λογοτεχνία στον 19ο αιώνα
α) Πολιτισμικά κέντρα πριν από το 1821: Φαναριώτες, Επτανήσιοι, Διασπορά
β) Ελληνικός ρομαντισμός (1830-1880): Επτανησιακή σχολή, Αθηναϊκή σχολή. Ιστορικό μυθιστόρημα
3. Η παραδοσιακή ποίηση στις αρχές του 20ου αιώνα
α) Η γενιά του 1880 και ο Κ. Παλαμάς
β) Οι τελευταίοι της παράδοσης: Α. Σικελιανός. Κ. Βάρναλης
4. Η πεζογραφία στις αρχές του 20ου αιώνα. Το ηθογραφικό διήγημα
α) Γεώργιος Βιζυηνός
β) Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
γ) Ανδρέας Καρκαβίτσας
5. Το αστικό μυθιστόρημα. Η «κοινωνική» πεζογραφία
α) Γρηγόριος Ξενόπουλος
β) Κωνσταντίνος Χατζόπουλος
γ) Κωνσταντίνος Θεοτόκης
δ) Δημοσθένης Βουτυράς
6. Το κίνημα του μοντερνισμού
α) Οι προάγγελοι του μοντερνισμού: Κ.Π. Καβάφης, Κ. Καρυωτάκης
β) Χαρακτηριστικά του κινήματος
7. Η ποίηση της γενιάς του ‘30
α) Γιώργος Σεφέρης
β) Οδυσσέας Ελύτης
γ) Οι υπερρεαλιστές: Ανδρέας Εμπειρίκος, Νίκος Εγγονόπουλος
δ) Γιάννης Ρίτσος
8. Η πεζογραφία στη δεκαετία του ‘30
α) Η πεζογραφία ως μαρτυρία: Σ. Δούκας, Η. Βενέζης, Σ. Μυριβήλης
β) Αστικός ρεαλισμός: Γ. Θεοτοκάς, Α. Τερζάκης, Μ. Καραγάτσης
γ) Η απόρριψη του ρεαλισμού: Ν.Γ. Πεντζίκης, Γ. Σκαρίμπας, Μ. Αξιώτη
9. Η πρώτη μεταπολεμική ποιητική γενιά
α) Οι «κοινωνικοί», «πολιτικοί» ποιητές: Μ. Αναγνωστάκης, Α. Αλεξάνδρου, Τ. Πατρίκιος, Τ. Λειβαδίτης.
β) Οι συνεχιστές του υπερρεαλισμού: Μ. Σαχτούρης, Ε. Βακαλό,
Δ.Π. Παπαδίτσας
10. Οι τραυματικές εμπειρίες της δεκαετίας του ΄40 στην πεζογραφία
α) Αλέξανδρος Κοτζιάς
β) Αντρέας Φραγκιάς
γ) Δημήτρης Χατζής
δ) Στρατής Τσίρκας
ε) Κώστας Ταχτσής
στ) Νίκος Μπακόλας
11. Η ποίηση της γενιάς του ΄70
α) Γιάννης Κοντός
β) Γιάννης Βαρβέρης
γ) Κώστας Γ. Παπαγεωργίου
δ) Γιώργος Μαρκόπουλος
ε) Τζένη Μαστοράκη
12. Η νεοελληνική πεζογραφία μετά το 1974
α) Από το συλλογικό στο ατομικό βίωμα
β) Η εμφάνιση του νέου ιστορικού μυθιστορήματος
13. Η νεοελληνική λογοτεχνία στον 21ο αιώνα
Διαδίκτυο και λογοτεχνία
Λέξεις Κλειδιά
Νεοελληνική λογοτεχνία, Γραμματολογία, ιστοριογραφία, λογοτεχνικός κανόνας
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Μάριο Βίττι, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Βιβλιόπολις, 2016 (4η έκδ.) Κωδ. Εύδοξος 59371707
Λίνος Πολίτης, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2014 (21η ανατ.) Κωδ. Εύδοξος 50657929
Ρόντερικ Μπήτον, Εισαγωγή στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία, Αθήνα, Νεφέλη, 2010 (β΄έκδ.)Κωδ. στον Εύδοξο 10369
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Κ. Θ. Δημαράς, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Γνώση, 2000 (9η έκδ.)
Βενετία Αποστολίδου, Ο Κωστής Παλαμάς ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Θεμέλιο, 1994.