Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες αναμένεται να είναι σε θέση να:
• κατανοούν και συζητούν διαφορετικούς ορισμούς της διγλωσσίας,
• διακρίνουν μεταξύ κοινωνικής και ατομικής διγλωσσίας,
• συζητούν θέματα που αφορούν τη γλωσσική ποικιλότητα στον Ελλαδικό χώρο,
• κατανοούν τα βασικά ζητήματα της εκπαίδευσης για δίγλωσσους μαθητές,
• αναγνωρίζουν τις υποστηρικτικές δομές για δίγλωσσους μαθητές που προσφέρονται στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα καθώς και να συζητούν την αποτελεσματικότητά τους.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αυτό αποτελεί μια εισαγωγή στη μελέτη της διγλωσσίας ως ατομικού και κοινωνικού φαινομένου. Το περιεχόμενο του μαθήματος αναπτύσσεται γύρω από τρεις άξονες: Α) κοινωνική διγλωσσία, β) ατομική διγλωσσία, γ) διγλωσσία και ζητήματα γλωσσικής και εκπαιδευτικής πολιτικής. Στον άξονα της κοινωνικής διγλωσσίας παρουσιάζεται η διγλωσσία ως παγκόσμιο και εξαιρετικά διαδεδομένο φαινόμενο, γίνεται αναφορά στη γλωσσική μετατόπιση, τη γλωσσική διατήρηση, τις απειλούμενες γλώσσες και αναλύεται η κατατεθειμένη και η μη κατατεθειμένη διγλωσσία στον Ελλαδικό χώρο. Στον άξονα της ατομικής διγλωσσίας, γίνεται διάκριση μεταξύ ταυτόχρονης και διαδοχικής διγλωσσίας, καθώς και μεταξύ πρώιμης και όψιμης διγλωσσίας. Το ενδιαφέρον εστιάζεται επίσης στη σχέση διγλωσσίας και νόησης, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στο θέμα και παρουσιάζοντας τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Τέλος, στον άξονα της ατομικής διγλωσσίας γίνεται αναφορά στην εναλλαγή και τη μίξη κωδίκων, καθώς και στην έννοια της διαγλωσσικότητας. Στον άξονα της διγλωσσίας και εκπαίδευσης, αρχικά αναφέρονται οι φιλοσοφίες και πρακτικές δίγλωσσης/πολύγλωσσης εκπαίδευσης και συζητιέται η σχέση μεταξύ της γλώσσας και του αναλυτικού προγράμματος, με έμφαση στις απόψεις του Cummins. Τέλος, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες εξοικειώνονται με θέματα διγλωσσίας στο ελληνικό συγκείμενο και τη διαχείριση της διγλωσσίας στην ελληνική εκπαίδευση. Παρουσιάζονται τα εκπαιδευτικά προγράμματα για δίγλωσσους πληθυσμούς (γηγενείς και μεταναστευτικούς) που έχουν χρηματοδοτηθεί από την ελληνική πολιτεία, με ιδιαίτερη έμφαση στις δράσεις τους που αφορούσαν την ανάπτυξη της ελληνικής ως δεύτερης/πρόσθετης γλώσσας. Ιδιαίτερη έμφαση σε όλη τη διάρκεια του μαθήματος δίνεται στην εξοικείωση των φοιτητών/φοιτητριών με γλώσσες που μιλιούνται στον ελλαδικό χώρο και τις οποίες θα συναντήσουν στις ομάδες των μαθητών τους στην τάξη.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Σελλά-Μάζη, Ε. (2016). Η Διγλωσσία στην Ελλάδα. [Κεφάλαιο Συγγράμματος]. Στο
Σκούρτου, Ε., Κούρτη-Καζούλλη, Β., Σελλά-Μάζη, Ε., Χατζηδάκη, Α., Ανδρούσου, Α., Ρεβυθιάδου, Α., Τσοκαλίδου, Π. 2016. Διγλωσσία & Διδασκαλία της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Κεφ.2. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/6345
Bernstein, K. A., & Hamman-Ortiz, L. (2019). Bilingualism and multilingualism. In S. Laviosa, & M. G. Davies (Eds), The Routledge handbook of translation and education (pp. 11-28). Routledge.
Bhatia, T. K., & Ritchie, W. C. (Eds.). (2013). The handbook of bilingualism and multilingualism. Oxford, England: Wiley Blackwell.
Gkaintartzi, A. & Tsokalidou, R. (2011). She is a very good child, but she doesn’t speak. Journal of Pragmatics, 43(2), 588-601.
Gogonas, N. (2009). Language Shift in Second Generation Albanian Immigrants in Greece. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 30(2), 95-110.
Gogonas, N. (2010). Bilingualism and Multiculturalism in Greek Education: Investigating Ethnic Language Maintenance among Pupils of Albanian and Egyptian Origin in Athens. Newcastle-upon-Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
Romaine S. (1995). Bilingualism. Oxford: Blackwell