ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ / FEMINIST PEACE EDUCATION
ΚωδικόςΕΠΜ109
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚυριάκος Μπονίδης
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024189

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής425

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 30
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής425

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600278182
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Αντικείμενο του σεμιναρίου είναι η ανάλυση των επιμέρους ειρηνιστικών φιλοσοφικών, ερευνητικών και παιδαγωγικών λόγων (discourses) που άρθρωσαν οι φεμινίστριες του πρώτου και δεύτερου κύματος και των σύγχρονα αναδυόμενωνς μετανεωτεριστικών φεμινιστικών λόγων. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα καταστούν ικανές και ικανοί να: • γνωρίζουν, εισαγωγικά, τους λόγους της («ανδρικής») Παιδαγωγικής της Ειρήνης, των τριών φεμινιστικών κυμάτων –του πρώτου κύματος των φιλελεύθερων φεμινιστριών, του δεύτερου κύματος των μαρξιστριών, των ριζοσπαστριών, των σοσιαλιστριών, των ουσιοκρατικών και των οικολόγων φεμινιστριών, και του τρίτου κύματος των μεταδομιστριών φεμινιστριών– και της Φεμινιστικής Παιδαγωγικής, καθώς και τις βασικές παραδοχές τους • κατανοούν τις βασικές έννοιες και τις θεματικές επιλογές των λόγων της Φεμινιστικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης • συγκρίνουν την («ανδρική») Παιδαγωγική της Ειρήνης με τη φεμινιστική Παιδαγωγική της Ειρήνης και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές στην επιχειρηματολογία τους • αναφέρουν τις βασικές παραδοχές των φιλελεύθερων φεμινιστριών παιδαγωγών της Ειρήνης • γνωρίζουν τις κυριότερες ριζοσπάστριες φεμινίστριες και οικοφεμινίστριες παιδαγωγούς της Ειρήνης και να αναλύουν τις βασικές παραδοχές τους • κατανούν τον ειρηνιστικό παιδαγωγικό λόγο των μεταδομιστριών φεμινιστριών • ερευνούν τη σύγχρονη εκπαίδευση υπό το πρίσμα της της ριζοσπαστικής φεμινιστικής, της οικοφεμινιστικής και της μεταδομιστικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης • φαντάζονται, να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν την ειρηνιστική εκπαίδευση, όπως την προτείνουν οι ειρηνίστριες φεμινίστριες τόσο του δεύτερου όσο και του τρίτου κύματος (οικογενειακή και προσχολική αγωγή σχολική, πανεπιστημιακή και συνεχιζόμενη εκπαίδευση, προγράμματα σπουδών, διδακτικές πρακτικές, πρακτικές επίλυσης συγκρούσεων και διαμεσολάβησης κ.λπ.).
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Θέματα μάθησης και έρευνας, χρονοδιάγραμμα Εισαγωγή: Η Παιδαγωγικής της Ειρήνης. Φεμινιστική θεωρία και πολιτική. Βασικές έννοιες (1ο σεμινάριο). Ενότητα πρώτη: Φεμινιστική Έρευνα και Παιδαγωγική της Ειρήνης της νεωτερικότητας Η ιστορικότητα των επιμέρους λόγων της Φεμινιστικής Θεωρίας και Παιδαγωγικής της Ειρήνης από τις αρχές του 20ού αιώνα κ.ε. Α. Η Θεωρία και Παιδαγωγική της Ειρήνης κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και του Μεσοπολέμου 1. Ο ειρηνιστικός λόγος της Διεθνούς Εταιρείας των Γυναικών (Association Internationale des Femmes), του Women’s Peace Party (WPP) και της «Γυναικείας Διεθνούς Ένωσης για την Ειρήνη και την Ελευθερία» (Women’s International League for Peace and Freedom -WILPF). 2. Ο φιλελεύθερος πραγματιστικός παιδαγωγικός λόγος της Jane Addams και Ellen Gates Starr. 3. Τα «Σπίτια Hull» (Hull Houses). 3. Ανάλυση λόγου σχετικών κειμένων των παραπάνω φεμινιστριών (2ο σεμινάριο). Β. To πρώτο φεμινιστικό κύμα: Ο εξισωτικός ή ισονομιστικός φιλελεύθερος φεμινισμός και η φιλελεύθερη Έρευνα και Εκπαίδευση για την Ειρήνη από τη δεκαετία του 1960 κ.ε. 1. Εισαγωγικά: Ο φιλελεύθερος φεμινισμός και η φιλελεύθερη Έρευνα και Εκπαίδευση για την Ειρήνη. 2. Ινστιτούτα και ερευνητικά κέντρα φιλελεύθερης Έρευνας της Ειρήνης και της Παιδαγωγικής της Ειρήνης διεθνώς, σχετική βιβλιογραφία. 3. Βασικές παραδοχές και έννοιες της φιλελεύθερης Έρευνας της Ειρήνης και της Παιδαγωγικής της Ειρήνης. 4. Χώρος, χρόνος, κείμενα, ερευνητικές και εκπαιδευτικές πρακτικές και τεχνολογίες της φεμινιστικής ειρηνιστικής φιλελεύθερης εκπαίδευσης. 5. Ανάλυση λόγου κειμένων των φιλελεύθερων φεμινιστριών παιδαγωγών της Ειρήνης. (3ο σεμινάριο). Γ. Αμφισβήτηση του εξισωτικού ή ισονομιστικού φεμινισμού και των «ανδρικών» θεωριών αναφορικά με την ειρήνη και την απουσία της από τις φεμινίστριες του δεύτερου κύματος 1. Εισαγωγικά: «Ανδρικές» θεωρίες αναφορικά με την ειρήνη και την απουσία της. 2. Το δεύτερο φεμινιστικό κύμα: «μαρξιστικός» φεμινισμός (marxist), «ριζοσπαστικός» φεμινισμός (radical), ο πρώιμος ριζοσπαστικός (early radical), ο πολιτισμικά ριζοσπαστικός ή βαθιά πολιτισμικός (cultural radical ή strong cultural), ο αμυδρά πολιτισμικός (weak cultural), ο σοσιαλιστικός (socialist), ο ψυχαναλυτικός, ο ουσιοκρατικός, ο οικολογικός (ή οικοφεμινισμός) και ο μητρικός ή κοινωνικός φεμινισμός. 3. Βασικές έννοιες, θεματικές επιλογές, ανθρωπολογικές, ηθικές και επιστημολογικές παραδοχές των φεμινιστριών του δεύτερου κινήματος. 4. Ανάλυση λόγου κειμένων των φεμινιστριών του δεύτερου κινήματος (4ο και 5ο σεμινάριο). Δ. Ειρηνιστικοί φιλοσοφικοί, ερευνητικοί και παιδαγωγικοί λόγοι των φεμινιστριών του δεύτερου κύματος 1. Η ειρηνιστική Έρευνα και Παιδαγωγική της Elise Boulding: Η εκδοχή της ειρηνιστικής Παιδαγωγικής της απλότητας, της ακεραιότητας, της ισότητας, της κοινότητας, της αειφορίας και της παγκόσμιας πολιτειότητας. 2. Ο φιλοσοφικός και παιδαγωγικός ειρηνιστικός λόγος της Nel Noddings: Η εκδοχή της ειρηνιστικής Παιδαγωγικής της ηθικής της φροντίδας. 3. Ο φιλοσοφικός και παιδαγωγικός ειρηνιστικός λόγος της Sara Ruddick: Η εκδοχή της ειρηνιστικής πολιτικής της μητρικής σκέψης. 4. Ο ριζοσπαστικός-κριτικός ειρηνιστικός λόγος της Carla Comfortini: Η εκδοχή μιας φεμινιστικής κριτικής Έρευνας της Ειρήνης. 5. Ο ριζοσπαστικός-κριτικός ειρηνιστικός λόγος της Betty Reardon και της Birgit Brock-Utne: Η εκδοχή μιας φεμινιστικής Κριτικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης. 6. Η οικοφεμινιστική Έρευνα και η Εκπαίδευση για την Ειρήνη. Ανάλυση λόγου κειμένων των παραπάνω ειρηνιστριών φεμινιστριών (6ο, 7ο, 8ο και 9ο σεμινάριο). Ενότητα δεύτερη: Μετανεωτεριστικοί φεμινιστικοί λόγοι- βία, ειρήνη, αγωνιστική ελευθερία 1. Εισαγωγικά: Η μεταδομιστική κριτική του Ανθρωπισμού και του υποκειμένου, κυρίως του Michel Foucault, τα συμπλέγματα των νεωτερικών μορφών εξουσίας, πρακτικές και τεχνολογίες κυβερνησιμότητας, ο κοινωνικός κονστρουκτιονισμός, η αποδόμηση, το «κοινωνικό φύλο» των φεμινιστριών ερευνητριών και παιδαγωγών της Ειρήνης το τρίτο φεμινιστικό κύμα, η Queer θεωρία, η Μετα-αποικιακή Κριτική, η σύγχρονη Αφρο-αμερικανική Κριτική, το παγκόσμιο «χωριό» κ.λπ. Η Μετανεωτεριστική Εκπαίδευση ή Παιδαγωγική, η Αποδομιστική Παιδαγωγική, η Παιδαγωγική της Διαφοράς 2. Σχετική βιβλιογραφία και περιοδικά. 3. Βασικές οντολογικές, ανθρωπολογικές, ηθικές, επιστημολογικές και παιδαγωγικές παραδοχές και έννοιες. Το τραύμα, η επιβίωση, η βία, ο εκτοπισμός, το συμβάν και η ουτοπία, οι αντινομίες της υποκειμενικότητας, της ετερότητας, του λόγου και της εξουσίας. Η πολιτική διαχείριση της ζωής. Το σώμα ως το κατεξοχήν πεδίο διακύβευσης της ανθρώπινης και πολιτικής ιδιότητας. Επιτελεστικότητα, αναγνώριση, τρωτότητα, αντίσταση και ποιητική της συγκίνησης στην εποχή των καθεστώτων ασφαλειοποίησης, της στρατιωτικής και οικονομικής βίας, του ρατσισμού και της νεοφιλελεύθερης κυβερνολογικής. Η ηθική της ελευθερίας, , διαρκής δημιουργία του εαυτού μέσα στην αυτονομία του ως ειρηνική υποκειμενικότητα. 3. Χώρος, χρόνος, κείμενα, ερευνητικές και εκπαιδευτικές πρακτικές και τεχνολογίες κριτικής, διαρκούς αναστοχασμού και δημιουρ¬γικού αυτομετασχηματισμού: Η Ανάλυση Λόγου, η Κοινωνική Σημειωτική, η αγωνιστική-δημιουργική ελευθερία και η αγωνιστική ειρηνιστική πολιτική. 4. Ανάλυση λόγου κειμένων των φεμινιστριών του τρίτου κύματος (10ο, 11ο, 12ο και 13ο σεμινάριο). Συγκεφαλαίωση και αξιολόγηση του μαθήματος από τις φοιτήτριες και τους φοιτητές (13ο σεμινάριο).
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις39
Σεμινάρια13
Εργαστηριακή Άσκηση4
Εκπόνηση μελέτης (project)54
Συγγραφή εργασίας / εργασιών40
Σύνολο150
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Αυθεντική αξιολόγηση
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Μπονίδης, Κ. (2023) Παιδαγωγική της Ειρήνης. Ειρηνιστικοί παιδαγωγικοί λόγοι της Νεωτερικότητας. Θεσσαλονίκη: Μεταίχμιο (υπό έκδοση) Μεταφρασμένη στα Ελληνικά Αθανασίου, Α. (επιμ.) (2006). Φεμινιστική Θεωρία και πολιτισμική κριτική. Αθήνα: Νήσος. Arnot, M. (2006). Διαδικασίες αναπαραγωγής του Φύλου: Εκπαιδευτική Θεωρία και φεμινιστικές πολιτικές (μτφ. Χ. Αθανασιάδου & Κ. Δαλακούρα). Αθήνα: Μεταίχμιο. Butler, J. (2008). Σώματα με σημασία: οριοθετήσεις του «φύλου» στο λόγο (μτφ. Π. Μαρκέτου). Αθήνα: Εκκρεμές. Butler, J. (2009). Αναταραχή φύλου: φεμινισμός και η ανατροπή της ταυτότητας (μτφ. Γ. Καράμπελας). Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Butler, J. (2022). Η δύναμη της μη βίας (μτφ. Γ. Καράμπελας). Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Butler, J. & Αθανασίου, Α. (επιμ.) (2006). Απ-αλλοτρίωση. Η επιτελεστικότητα στο πολιτικό μτφ. Α. Κιουπκιολής). Αθήνα: Τόπος. Bryson, V. (2005). Φεμινιστική πολιτική θεωρία (μτφ. Ε. Πανάγου). Αθήνα: Εκκρεμές. Connell, W.R. (2006). Το κοινωνικό φύλο (μτφ. Ε. Κοτσίφου). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Evans, M. (2004). Φύλο και Κοινωνική θεωρία (μτφ. Α. Κιουπκιολής). Αθήνα: Μεταίχμιο. Adjei, M. (2019) Women’s participation in peace processes: a review of literature, Journal of Peace Education, 16:2, 133-154, DOI: 10.1080/17400201.2019.1576515 Boulding, E. (1995) Feminist inventions in the art of peacemaking. Peace and Change, 20, 408-434. Brocke-Utne, B. (1985) Educating for Peace: A Feminist Perspective. New York: Pergamon Press. Brock-Utne, B. (1989) Feminist Perspectives on Peace and Peace Education. NewYork: Pergamon Press. Brock-Utne, B. (2000) An analysis of peace and development studies as well as peace education from a feminist perspective (Presented at a joint session between the Peace Education Commission and the Women and Peace Commission at the 18th General IPRA Conference in Tampere, Finland 5–9 August 2000). Brock-Utne, B. (2009) A gender perspective on peace education and the work for peace. International Review of Education. 55, σσ. 205–220. Confortini CC (2006) Galtung, violence, and gender: The case for a peace studies/feminism alliance. Peace & Change 31(3): 333–367. Confortini CC (2012) Intelligent Compassion: Feminist Critical Methodology in the Women’s International League for Peace and Freedom. New York: Oxford University Press. Harvester, L. & Blenkinsop, S. (2010) Environmental Education and Ecofeminist Pedagogy: Bridging the Environmental and the Social. Canadian Journal of Environmental Education, 15, 120-134. Harvester, L. (2009) Ecofeminist Pedagogy: Framework for ecosocial justice in education (μτπτχ. διατριβή). Burnaby: Simon Fraser University. Houde, L.J. & Bullis, C. (1999) Ecofeminist Pedagogy: An Exploratory Case. Ethics and the Environment, Vol. 4, No. 2, pp. 143-174. Marhia N (2013) Some humans are more human than others: Troubling the “human” in human security from a critical feminist perspective. Security Dialogue, 44(1): 19–35. Merchant, C. (2005) Ecofeminism. Radical Ecology. Routledge. σσ. 193–221. Noddings, N. (2010) The Maternal Factor. Two Paths to Morality. University of California Press Noddings, N. (2011) Peace Education. How We Come to Love and Hate War. Cambridge University Press. Noddings, N. (2013α) Caring. A Relational Approach to Ethics and Moral Education. University of California Press. Noddings, N. (2013β) Education and Democracy in the 21st Century. Teachers College Press. Noddings, N. (επιμ.) (2005) Educating Citizens for Global Awarenes . New York: Teachers College Press. Noddings, N., Katz, M.S., Strike, K.A. (1999) Justice and Caring: The Search for Common Ground in Education. Professional Ethics in Education series. New York: Teachers College Press. O’Neill O (1992) Justice, Gender and International Boundaries. In: Attfield R and Wilkins B (eds.) International Justice and the Third World. London: Routledge, pp. 47–72. Reardon, B. (1982) Militarization, security, and peace education: A Guide for Concerned Citizens. (Valley Forge, PA, United Ministries in Education) Reardon, B. (1988) Comprehensive peace education. New York and London: Teachers College Press. Reardon, B. (1991) Feminist Pedagogy and Peace Studies. Benedictines, XLV(I), 11–26. Reardon, B. (1993) Women and peace. Feminist visions of global security. New York: State University New York. Reardon, B. (1993). Pedagogy as Purpose: Peace Education in the Context of Violence. In P. Cremin (Ed.), Education for Peace. Limerick, Ireland: Educational Studies Association of Ireland. Reardon B. A. (1996). Sexism and the war system, New York, Syracuse University Press. Reardon, B. (1996) Militarism and sexism. Influences on education for war. Στο R.J. Burns, R. Aspeslagh (επιμ.) Three Decades of Peace Education around the World. An Anthology. New York: Routledge. Reardon, B. (1999) Educating the Educators: The Preparation of Teachers for a Culture of Peace (Vol. 99). Malmo, Sweden: Peace Education Miniprints. Reardon, B. (2000) Peace Education: A Review and Projection. In R. Moon, M. Ben-Peretz & S. Brown (Επιμ.), Routledge International Companion to Education. London: Routledge. Reardon, B. (2001) Education for a culture of peace in a gender perspective. Paris: UNESCO. Reardon, B. & Jenkins, A. (2007) Gender and peace: towards a gender inclusive, holistic perspective. In J. Galtung & C. Webel (Επιμ.) Handbook of peace and conflict studies. New York: Routledge, 209–231. Reardon, B. (2009) Human Rights Learning: Pedagogies and politics of peace. Paper presented at the UNESCO Chair for Peace Education Master Conference, University of Puerto Rico. Reardon, B. (2011) Concerns, cautions and possibilities for peace education for political efficacy. In B. W. a. P. Trifonas (Ed.) Critical peace education: difficult dialogue. Cham: Springer Press. Reardon, B. & Nordland, E. (1994). Learning peace: The promise of ecological and cooperative education, Albany, State University of New York Press. Reardon, B. & Snauwaert, D. T. (2011) Reflective pedagogy, cosmopolitanism, and critical peace education for political efficacy: A Discussion of Betty A. Reardon’s assessment of the field. In Factis Pax: Journal of Peace Education and Social Justice, 5(1), 1–14. Reardon, B. & Snauwaert, D. T. (Επιμ.). (2015) Betty A. Reardon: A pioneer in education for peace and human rights. Heidelberg: Springer. Reardon, B. & Snauwaert, D. T. (Επιμ.). (2015) Betty A. Reardon: Key texts in gender and peace. Heidelberg: Springer. Reardon, B. & Nordland, E. (επιμ.). (1994). Learning Peace: The Promise of Ecological and Cooperative Education. Albany, NY: State University of New York Press. Ruddick S (1980) Maternal thinking. Feminist Studies 6: 342–367. Ruddick S (1995)2 Maternal Thinking: Toward a Politics of Peace. Boston, MA: Beacon Press. Sheperd L (2008) Gender, Violence and Security: Discourse as Practice. London; New York: Zed Books. Tickner JA (1992) Gender in International Relations: Feminist Perspectives in Achieving Global Security. New York: Columbia University Press. Tronto J (2008) Is peacekeeping care work? A feminist reflection on the “responsibility to protect.” In: Whisnant, R, DesAutels, P. (eds) Global Feminist Ethics. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, pp. 179–200, pp. 179–200. True, J., Tickner, J.A. (2018) A Century of International Relations Feminism: From World War One Women’s Peace Pragmatism to the Women, Peace and Security Agenda. International Studies Quarterly, 62(2), 221–233. https://doi.org/10.1093/isq/sqx091
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-03-2024