ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ: Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ/ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΘΕΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ: Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ/ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ / ISSUES OF SCHOOL PEDAGOGY: SCHOOL INSTITUTION, CURRICULA, EDUCATIONAL/TEACHING PRACTICES AND TEACHERS' IDENTITIES
ΚωδικόςΥΠΜΠ3
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚυριάκος Μπονίδης
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024155

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ6310

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 1
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ6310

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΘΕΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ: Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ/ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600278185
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Αντικείμενο τους μαθήματος αποτελούν: 1. σε θεωρητικό επίπεδο, οι παιδαγωγικοί λόγοι (discourses) του «ερμηνευτικού», του «εμπειρικού-συμπεριφοριστικού», του «πραγματιστικού-εποικοδομητικού», του «αναδομιστικού-κριτικού» και του «μετανεωτεριστικού» σχολείου, με έμφαση στη γνώση-θεωρία και στις πρακτικές και τεχνολογίες των πέντε «λόγων» του σχολείου (πρότυπα, σχεδιασμός/ανάπτυξη και ανάλυση των προγραμμάτων σπουδών, σχολικό βιβλίο, έντυπο και ψηφιακό υλικό, ΤΠΕ, σχεδιασμός, μεθόδευση και αξιολόγηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εξωδιδακτικές δραστηριότητες, σχολικός χώρος και χρόνος, σχέσεις μεταξύ των συμμετεχουσών/συμμετεχόντων). 2. η πρακτική άσκηση σε δημοτικό σχολείο Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές 1. Σε θεωρητικό επίπεδο, θα καταστούν ικανές και ικανοί να: • κατανοούν τις βασικές θεματικές επιλογές, τις έννοιες και το πεδίο της Σχολικής Παιδαγωγικής και την προσδιορίζουν επιστημολογικά • προσδιορίζουν τους όρους “εσωτερική” και “εξωτερική ” εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, εκπαιδευτικό σύστημα, διοίκηση του σχολείου, πρόγραμμα σπουδών, διδασκαλία, μάθηση, εκπαιδευτική αξιολόγηση, εξωδιδακτικές δραστηριότητες κ.λπ • γνωρίζουν, τους επιμέρους λόγους (discourses) του σχολείου και την ιστορικότητά τους • προσεγγίζουν κριτικά τη σχέση σχολείου, έθνους-κράτους-κοινωνίας, πολιτικής και οικονομίας • εντοπίζουν τα πεδία έρευνας του σχολείου και γνωρίζουν τις ερευνητικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις τους • κατανοούν τα επιμέρους «σχολικά μοντέλα», το ακαδημαϊκό-λόγιο, το «εμπειρικό-συμπεριφοριστικό» της κοινωνικής αποτελεσματικότητας, το «πραγματιστικό-Εποικοδομητικό παιδοκεντρικό, το «αναδομιστικό-κριτικό» και το «μετανεωτεριστικό-», και τις επιμέρους διαστάσεις τους (θεωρία αγωγής, χωροχρόνος, μοντέλο προγράμματος σπουδών, εκπαιδευτική διαδικασία, διδακτικές ταυτότητες εκπαιδευτικών και ταυτότητες μαθητριών και μαθητών) 2. Στην πρακτική τους άσκηση θα καταστούν ικανές και ικανοί να: • διεξάγουν ομαδικά εθνογραφική έρευνα σε σχολείο • αναγνωρίζουν την υβριδικότητα του λόγου του ελληνικού σχολείου • παρατηρούν και αναλύουν διδασκαλίες • αναλύουν τις διδακτικές ταυτότητες των εκπαιδευτικών • σχεδιάζουν επί χάρτου προγράμματα σπουδών σε μικροεπίπεδο • αναλύουν πιλοτικά σχολικά βιβλία και εκπαιδευτικές ΤΠΕ ή παράγουν εκπαιδευτικό υλικό • αναστοχάζονται και αυτοστοχάζονται αναφορικά με τις δικές τους διδακτικές ταυτότητες • διδάσκουν μαθήματα του Δημοτικού σχολείου.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Θέματα μελέτης και έρευνας, χρονοδιάγραμμα Α΄ ΜΕΡΟΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Εισαγωγή στη Σχολική Παιδαγωγική: Επιστημολογικός προσδιορισμός, αντικείμενο, θεματικές έννοιες, επιμέρους λόγοι (discourses), πεδία της σχετικής έρευνας του σχολείου και μεθοδολογικά ‘παραδείγματα’). Η Διανοητική ιστορία του σχολείου, το εκπαιδευτικό σύστημα και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση (1ο μάθημα). Θέμα πρώτο: Το «ακαδημαϊκό-λόγιο» σχολείο Α) Η νοησιαρχική και η ρεαλιστική θεωρία αγωγής. Β) Η γέννηση του νεωτερικού σχολείου, του «ακαδημαϊκού-λόγιου» και η εξέλιξή του. Γ) Χώρος, χρόνος, πρακτικές και τεχνολογίες στο ακαδημαϊκό-λόγιο σχολείο. Η ακαδημαϊκή θεωρία του προγράμματος σπουδών (το πρόγραμμα των περιεχομένων ως μοντέλο σχεδιασμού των προγραμμάτων σπουδών, διάταξη των περιεχομένων διδασκαλίας και μάθησης, ο ρόλος του σχολικού βιβλίου, η εκπαιδευτική διαδικασία και η παραδοσιακή διδακτική, μορφές και μέθοδοι διδασκαλίας, η πορεία της διδασκαλίας, η εξέταση της μαθήτριας και του μαθητή). Δ) Ανάλυση λόγου κειμένων του «ακαδημαϊκού-λόγιου» σχολείου (2ο μάθημα). Θέμα δεύτερο: Το «εμπειρικό-συμπεριφοριστικό» σχολείο της κοινωνικής αποτελεσματικότητας Α) Ο συμπεριφορισμός και η Εμπειρική Παιδαγωγική. Η θεωρία της κοινωνικής αποτελεσματικότητας του προγράμματος σπουδών. Β) Χώρος, χρόνος, πρακτικές και τεχνολογίες του «εμπειρικού-συμπεριφοριστικού» σχολείου: Το πρόγραμμα «σκοπών και στόχων» ως μοντέλο σχεδιασμού των προγραμμάτων σπουδών: 1) Σκοποί και στόχοι. Ταξινομίες διδακτικών στόχων. 2) Περιεχόμενα διδασκαλία και μάθησης, 3) Μεθόδευση της διδασκαλίας: Το συμπεριφοριστικό διδακτικό μοντέλο. Η διαφοροποίηση της σχολικής εργασίας. 4) Οι διδακτικές μηχανές και ο Η/Υ στην εκπαιδευτική διαδικασία. 5) «Αντικειμενικού» τύπου αξιολόγηση της σχολικής επίδοσης: (Ι) διαγνωστική αξιολόγηση, (ΙΙ) διαμορφωτική αξιολόγηση και (ΙΙΙ) συνολική αξιολόγηση. Γ) Ανάλυση λόγου κειμένων του «εμπειρικού-συμπεριφοριστικού» σχολείου (3ο και 4ο μάθημα). Θέμα τρίτο: Το «πραγματιστικό-Εποικοδομητικό παιδοκεντρικό σχολείο Α) Εποικοδομισμός και Εποικοδομητική Παιδαγωγική. Εκπαιδευτικός πραγματισμός και η παιδοκεντρική θεωρία του προγράμματος σπουδών Β) Χώρος, χρόνος, πρακτικές και τεχνολογίες του «πραγματιστικού-εποικοδομητικού» σχολείου: Το εποικοδομητικό πρόγραμμα διαδικασίας ως μοντέλο σχεδιασμού των προγραμμάτων σπουδών: 1) Το ενοποιημένο πρόγραμμα σπουδών: τα διεπιστημονικά και τα «θεματοκε-ντρικά/διαθεματικά» προγράμματα σπουδών. 2) Επιλογή των θεμάτων. Πηγές και μέσα μάθησης, 3) Στοχαστική και διερευνητική/βιωματική εκπαιδευτική διαδικασία, 4) Πολυγραμματισμοί, 5) Αυθεντική αξιολόγηση. Γ) Ανάλυση λόγου κειμένων του «πραγματιστικού-εποικοδομητικού» σχολείου (5ο, 6ο και 7ο μάθημα). Θέμα τέταρτο: Το «αναδομιστικό-κριτικό» σχολείο Α) Οι κριτικές θεωρίες, η αναδομιστική θεωρία του προγράμματος σπουδών. Η κριτική Παιδαγωγική. Β) Χώρος, χρόνος, πρακτικές και τεχνολογίες του «αναδομιστικού-κριτικού» σχολείου: Το κριτικό πρόγραμμα διαδικασίας ως μοντέλο σχεδιασμού των προγραμμάτων σπουδών: 1) Αφετηρία και ανάπτυξη του κριτικού προγράμματος σπουδών. 2) Επιλογή των περιεχόμενων μάθησης, 3) Κριτική αναστοχαστική εκπαιδευτική διαδικασία. 4) Κριτικοί γραμματισμοί. 5) Αυθεντική αξιολόγηση με στόχο τον αναστοχασμό και την ενδυνάμωση. Γ) Εκπαιδευτική χειραφετητική έρευνα δράσης και εκδημοκρατισμός των εκπαιδευτικών πρακτικών. Δ) Ανάλυση λόγου κειμένων του «αναδομιστικού-κριτικού» σχολείου (8ο, 9ο και 10ο μάθημα). Θέμα πέμπτο: Το «μετανεωτεριστικό σχολείο: Α) Μετανεωτερικότητα, μεταδομισμός, αποδόμηση, κονστρουκτιονισμός, ο λόγος (discourse), Αποδομιστική Παιδαγωγική, Μετενωτεριστική Εκπαίδευση. Β) Χώρος, χρόνος, αποδομιστικές πρακτικές και τεχνολογίες του «μετανεωτεριστικού» σχολείου. Προγράμματα σπουδών διαδικασίας, πλουραλισμός και πολλαπλές αφηγήσεις, σύνδεση των φαινομένων και η ανάλυση του νοήματός τους, γραμματισμοί, ο κυβερνοχώρος, χρήση του διαλόγου, αλληλεπίδραση μαθητών, μαθητριών και εκπαιδευτικών, αυτοδιαχειριζόμενη μάθηση, αναστοχασμός, αυθεντική αξιολόγηση (11ο και 12ο μάθημα). Συγκεφαλαίωση και αξιολόγηση του μαθήματος από τις φοιτήτριες και τους φοιτητές (13ο μάθημα) Β΄ ΜΕΡΟΣ: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αναλυτικότερα, το πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης αναπτύσσεται σε 13 εβδομάδες στο Πανεπιστήμιο (υποχρεωτικό εργαστήριο κάθε Τετάρτη, σύμφωνα με το πρόγραμμα) και σε Δημοτικά σχολεία (μία μέρα τη βαδομάδα). Η άσκηση σε σχολείο αρχίζει από την τρίτη εβδομάδα του εξαμήνου, αναπτύσσεται ερευνητικά για οχτώ εβδομάδες σε σχολείο με τη μέθοδο των «σχεδίων δράσης» (project) και έχει ως εξής: Α. Προηγείται θεωρητική ενημέρωση τις πρώτες τρεις εβδομάδες στο Πανεπιστήμιο 1. Ενημέρωση για το πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης του Τμήματος 2. Αναλυτική ενημέρωση για το πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης-Χωρισμός σε ερευνητικές ομάδες που θα αναπτύξουν δύο project με θέματα: i. Οργάνωση, διοίκηση και εσωτερική λειτουργία του σχολείου ii. Η υποκειμενικότητα «δασκάλα και δάσκαλος» 3. Κατανομή των φοιτητριών και φοιτητών στα συνδεόμενα σχολεία 4. Ενημέρωση για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και τη διοίκηση του ελληνικού σχολείου από στέλεχος της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. 5. Ενημέρωση για την ανάπτυξη των δύο ερευνητικών project από τις ομάδες των φοιτητριών και φοιτητών εντός σχολείου σε ημέρες και ώρες που θα συμφωνηθούν με την/τον σύνδεσμο του σχολείου, αλλά και εκτός σχολείου. Κάθε …… γίνονται διαλλείματα ενημέρωσης και ανατροφοδότησης στο Πανεπιστήμιο. Β. Φοιτήτριες και φοιτητές, παράλληλα με τη θεωρητική εκπαίδευσή τους στο παραπάνω μάθημα, επισκέπτονται 9 μέρες ένα πρωτοβάθμιο σχολείο, με στόχο να προσεγγίσουν το σχολείο συγχρονικά, διαχρονικά και συγκριτικά ως δυνάμει εκπαιδευτικοί- ερευνήτριες και ερευνητές των δύο παραπάνω θεμάτων σε αυτό, να αναστοχαστούν κριτικά και να αυτοστοχαστούν αναφορικά με αυτά και την επαγγελματική τους ταυτότητα. Πρώτο project Κατά την ανάπτυξη του πρώτου project, για 25 ώρες διεξάγουν στο σχολείο αυτό μια «μελέτη περίπτωσης» ‒με περίπτωση τη σχολική μονάδα‒, κατά την οποία, με μεθοδολογικά εργαλεία τη συνέντευξη, τις ομάδες συζήτησης, την παρατήρηση, την ιστορική και συγκριτική έρευνα, την τέχνη και το ημερολόγιο αναστοχασμού και αυτοστοχασμού ερευνούν και μαθαίνουν αναφορικά με: 1. το σχολείο ως οργάνωση και ως ίδρυμα, τα όργανα διοίκησης και οι αρμοδιότητές τους. το σχολείο ως οικονομικό οργανισμό και ως γραφειοκρατικό μηχανισμό 2. την ιστορία του συγκεκριμένου σχολείου και τη σύνδεσή του με την κοινωνία 3. το σχολικό και διδακτικό χώρο και την υλικοτεχνική υποδομή του 4. την εσωτερική λειτουργία του σχολείου-το σχολείο ως κοινότητα κοινωνικής αλληλεπίδρασης και μάθησης τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τις μαθήτριες, τους γονείς και κηδεμόνες Πρόγραμμα 1η ημέρα: Συνέντευξη από τη διευθύντρια/τον διευθυντή και την υποδιευθύντρια/τον υποδιευθυντή αναφορικά με: 1. Το σχολείο ως οργάνωση και ως ίδρυμα - τα όργανα διοίκησης και οι αρμοδιότητές τους: Το οργανόγραμμα της εκπαίδευσης, διοίκηση, διευθύντρια/διευθυντής (προσόντα, κριτήρια επιλογής, αμοιβές, σχέσεις με την προϊστάμενη αρχή, παράλληλες δραστηριότητες κ.λπ.), υποδιευθύντρια/υποδιευθυντής, Σύλλογος διδασκόντων, Σχολικό Συμβούλιο, Σχολική Επιτροπή, ωράριο λειτουργίας, κανονισμός λειτουργίας κ.λπ. 2. Το σχολείο ως οικονομικό οργανισμό (οικονομική διαχείριση της σχολικής μονάδας –έσοδα/έξοδα– κατανομή πόρων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση), και ως γραφειοκρατικό μηχανισμό (τήρηση αρχείων, βιβλίων και πρακτικών, διακίνηση εγγράφων). Στο τέλος συγγράφουν το «ημερολόγιο» μιας διευθύντριας ή ενός διευθυντή (καταγραφή όλων των δραστηριοτήτων μιας μέρας από την αρχή ως το τέλος του ωραρίου). 2η ημέρα: Το σχολείο ως κοινότητα: Συνέντευξη από τη διευθύντρια/τον διευθυντή και την υποδιευθύντρια/τον υποδιευθυντή αναφορικά με τον αριθμό των μαθητών και των μαθητριών, τον αριθμό τους ανά τμήμα, την κοινωνικοοικονομική τους προέλευση, τον αριθμό διδασκουσών/ διδασκόντων ανά ειδικότητα και φύλο, την αναλογία διδάσκουσας/ διδάσκοντος και μαθητριών/μαθητών, τις Μαθητικές Κοινότητες, το Σύλλογο γονέων, τις σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητριών/μαθητών, γονέων, διοίκησης, τον πολιτισμό του σχολείου κ.λπ. 3η ημέρα: Ο Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων, τα μαθητικά συμβούλια (;) και οι όμιλοι: 1. Συνέντευξη από εκπρόσωπο του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, με θέμα το ρόλο και το έργο τους. 2. Ομάδα συζήτησης με συμμετέχοντες και συμμετέχουσες σε ομίλους, αγώνες κ.λπ. 4η ημέρα: Ιστορία του συγκεκριμένου σχολείου και η σύνδεσή του με την κοινωνία - ο σχολικός και διδακτικός χώρος και οι υποδομές: Συνέντευξη από εκπαιδευτικό με αντικείμενο το έργο του σχολείου, τη σχέση του με την κοινωνία αλλά και τα πιθανά προβλήματά του. «ξενάγηση» και παρατήρηση του χώρου του σχολείου, καταγραφή της υλικοτεχνικής υποδομής του (εργαστήρια, γυμναστήριο, βιβλιοθήκη κ.λπ.) και της ποιότητάς της. 5η ημέρα: Οι εκπαιδευτικοί, οι μαθήτριες και οι μαθητές: Συνέντευξη από εκπαιδευτικούς διαφορετικών ειδικοτήτων και μαθήτριες και μαθητές του σχολείου με θέμα τις μεταξύ τους σχέσεις, τις απόψεις τους για το ελληνικό σχολείο, τις προδιαγραφές της διδασκαλίας και την ιδεολογία τους, τη διδασκαλία, τα εκπαιδευτικά προγράμματα που αναπτύσσονται σε αυτό, τις εξωδιδακτικές δραστηριότητες, την ενδοσχολική και εξωσχολική επιμόρφωσή των πρώτων και το έργο τους γενικά. Δεύτερο project Κατά την ανάπτυξη του δεύτερου project προσεγγίζουν δύο μέρες την/τον εκπαιδευτικό ως υποκειμενικότητα και τη διδασκαλία των μαθημάτων- τους παιδαγωγικούς πόρους και παιδαγωγικές πρακτικές, συγχρονικά, διαχρονικά και συγκριτικά, μέσα από συνέντευξη, παρατήρηση, αφηγήσεις ζωής, ιστορικές μελέτες, τέχνη κ.λπ. και το ημερολόγιο αναστοχασμού και αυτοστοχασμού 6η ημέρα: Η δασκάλα και ο δάσκαλος: Συνέντευξη από εκπαιδευτικό με θέμα τις σπουδές, τις προσδοκίες από το επάγγελμα, την ανατροφοδότηση από αυτό, την επιμόρφωση, την προετοιμασία για τη διδασκαλία, την ίδια τη διδασκαλία, τις μαθήτριες και τους μαθητές, την αξιολόγηση, τις σχέσεις και το σχολικό κλίμα, την αποτίμηση του επαγγέλματός της/του κ.λπ. Παρατήρηση της δράσης της/του εκπαιδευτικού εντός και εκτός της σχολικής αίθουσας. 7η ημέρα: Η διδασκαλία των μαθημάτων-παιδαγωγικοί πόροι και παιδαγωγικές πρακτικές: Ανάλυση των προγραμμάτων σπουδών, των σχολικών βιβλίων, των Τ.Π.Ε. και άλλου εκπαιδευτικού υλικού που χρησιμοποιεί η/ο εκπαιδευτικός με την/τον οποία/οποίο συνεργάζονται. Κοινωνικοσημειωτική ανάλυση του διδακτικού χώρου και χρόνου: παρατήρηση της «σχολικής τάξης», της παιδαγωγικής αλληλεπίδρασης, της διαμόρφωσης του χώρου, των μεθόδων διδασκαλίας και της διαφοροποίησης, της διαχείρισης του χρόνου, της πολυπολιτισμικότητας. Β΄ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 8η και 9η ημέρα: Εβδομάδα παρατήρησης, ανάλυσης της διδασκαλίας –διδακτικές ταυτότητες εκπαιδευτικών - αυτόνομη διδασκαλία. Σχεδιασμός σεναρίων διδασκαλίας, παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού και διδασκαλίες μαθημάτων 10η ημέρα: «Συζήτηση γυάλας» μεταξύ των φοιτητριών και των φοιτητών, της/του συνδέσμου εκπαιδευτικού και των μεντόρων με στόχο τον κριτικό αναστοχασμό αναφορικά με τα παραπάνω και τον αυτοστοχασμό. Αξιολόγηση της Πρακτικής τους Άσκησης.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις39
Σεμινάρια13
Εργαστηριακή Άσκηση15
Άσκηση Πεδίου13
Πρακτική (Τοποθέτηση)80
Εκπόνηση μελέτης (project)40
Συγγραφή εργασίας / εργασιών40
portfolio αυθεντικής αξιολόγησης60
Σύνολο300
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η Αξιολόγηση είναι διαρκής (εργαστήρια, πρόοδοι) και αυθεντική (Portfolio). Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές παρατηρούν και συγγράφουν το δικό τους αναστοχαστικό και αυτοστοχαστικό ημερολόγιο και παραδίδουν το portfolio της Πρακτικής τους Άσκησης.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική)
  • Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Αντωνίου, Φ. (2016) Η ενοποίηση της γνώσης στο σύγχρονο ελληνικό γυμνάσιο: μελέτη των προδιαγραφών των "φιλολογικών" μαθημάτων και της εκπαιδευτικής πράξης. (Αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή). Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής, Φιλοσοφική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη. Αντωνίου, Φ. (2022) Η ενοποίηση της γνώσης στα προγράμματα σπουδών της Φινλανδίας, Φιλόλογος, τ. 184 Μάιος- Αύγουστος, 2022, σ. 152-162 Βρεττός, Ι. & Καψάλης, Α. (2009)4 Αναλυτικά Προγράμματα. Θεωρία, Έρευνα και Πράξη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Γρόλλιος, Γ. (2005) O Paulo Freire και το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Θεσσαλονίκη: Βάνιας. Γρόλλιος, Γ. (2011) Προοδευτική Εκπαίδευση και Αναλυτικό Πρόγραμμα. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο Καψάλης, Α., Χαραλάμπους Δ. (2008) Σχολικά εγχειρίδια: Θεσμική εξέλιξη και σύγχρονη προβληματική. Αθήνα: Μεταίχμιο. Μπαγάκης, Γ. (επιμ.)(2004) Ο εκπαιδευτικός και το αναλυτικό πρόγραμμα. Αθήνα: Μεταίχμιο. Μπονίδης, Κ. (2004) Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας: διαχρονική εξέταση της σχετικής έρευνας και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, Αθήνα: Μεταίχμιο. Μπονίδης, Κ. (2005) Η αξιολόγηση των σχολικών βιβλίων: διαδικασία και κριτήρια αξιολόγησης. Στο: Βέικου, Χ. (επιμ.) Διδακτικό βιβλίο και εκπαιδευτικό υλικό στο σχολείο: Προβληματισμοί, δυνατότητες, προοπτικές (Πρακτικά συνεδρίου που οργάνωσε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: Θεσσαλονίκη 17-19 Φεβρουαρίου 2005), Ζήτη, Θεσσαλονίκη, σ. 106-119 Μπονίδης, Κ. (2009) Κριτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις στην έρευνα των σχολικών βιβλίων: θεωρητικές παραδοχές και παραδείγματα ανάλυσης. Συγκριτική και Διεθνής Εκπαιδευτική Επιθεώρηση, 13, σ. 86-122 Μπονίδης, Κ. (2012)2 Προδιαγραφές της Εκπαιδευτικής Διαδικασίας: Θεωρία και Πράξη. Θεσσαλονίκη: Γράφημα. Μπονίδης, Κ. (2016) Η Έρευνα και η αξιολογική Έρευνα των σχολικών βιβλίων: Το πεδίο, οι διαστάσεις και το μεθοδολογικό ζήτημα. Στο A. Κουλουμπαρίτση (επιμ.) Το σχολικό βιβλίο: Σχεδιασμός-Εφαρμογή-Αξιολόγηση. Αθήνα: Γρηγόρης, 110-142. Μπονίδης, Κ. (2023) Τα προγράμματα σπουδών και το σχολικό βιβλίο στην Ελλάδα από το 1976 έως σήμερα: πρακτικές παραγωγής και αξιολόγησης, εκπαιδευτικές θεωρίες και πρότυπα. Στο Μαστραπάς, Α. (επιμ.) Πρακτικά συνεδρίου με θέμα: Αναζητώντας τη γνώση. Τα σχολικά εγχειρίδια στο Ελληνικό Κράτος (Αθήνα, 17 - 19 Δεκεμβρίου 2021). Αθήνα: ΙΕΠ, 32-59. Μπονίδης, Κ., Αντωνίου, Φ. (2019) Το εποικοδομητικό σχολικό μοντέλο και τα ενοποιημένα προγράμματα σπουδών. Ανέκδοτες διδακτικές σημειώσεις στο e-learning. Α.Π.Θ. Μπονίδης, Κ., Παπαδοπούλου, Α., Αντωνίου, Φ., Καραμπατζάκη, Χ., Κοντοβά, Μ., Μπουραντάς, Ό. (επιμ.)(2023) Έρευνα Προγραμμάτων Σπουδών και Σχολικών Βιβλίων (πρακτικά Συνεδρίου που οργάνωσε το ΚΕΑΣΒΕΠ (Θεσσαλονίκη 17-19.03.2017), 3 τόμοι. Θεσσαλονίκη: Γράφημα. Νούτσος, Μ. (1983) Διδακτικοί Στόχοι και Αναλυτικό Πρόγραμμα. Κριτική μιας Σύγχρονης Παιδαγωγικής Ιδεολογίας. Γιάννινα: Δωδώνη. Φλουρής, Γ. (2000)7 Αναλυτικά Προγράμματα για μια Νέα Εποχή στην Εκπαίδευση. Αθήνα: Γρηγόρης. Φραγκουδάκη, Α., Δραγώνα, Θ (επιμ.) (1997) Τι είναι η πατρίδα μας; Εθνοκεντρισμός στην εκπαίδευση, Αλεξάνδρεια, Αθήνα Χατζηγεωργίου, Γ. (1998) Γνώθι το Curriculum. Γενικά και Ειδικά Θέματα Αναλυτικών Προγραμμάτων και Διδακτικής. Αθήνα : Ατραπός. Apple, M. (1986) Ιδεολογία και αναλυτικά προγράμματα (μτφρ. Τ. Δαρβέρη). Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. Apple, M. (2002) Εσυγχρονισμός και συντήρηση στην εκπαίδευση (μτφρ. Μ. Δεληγιάννη). Αθήνα: Μεταίχμιο. Bernstein, B. (1989) Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος (μτφρ. Ι. Σολομών). Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Car, W. & Kemmis, S. (1997) Για μια κριτική εκπαιδευτική θεωρίa: εκπαίδευση, γνώση και έρευνα δράσης (μτφρ. Α. Λαμπράκη-Παγανού, Ε. Μηλίγκου, Κ. Ροδιάδου-Αλμπάνη). Αθήνα: Κώδικας. Dewey, J. (1982) Το σχολείο που μ’ αρέσει [The School and Society]. Αθήνα: Γλάρος. Freire, P. (1997) Η αγωγή του καταπιεζομένου. Αθήνα: Ράππας. Hollins, E.R. (2007) Ο πολιτσιμός στη σχολική μάθηση (μτφρ. Δ. Λάμπρου). Αθήνα: Μεταίχμιο. Grundy, Sh. (2003) Αναλυτικό Πρόγραμμα: προϊόν ή πράξις (μτφρ. Ε. Γεωργιάδη). Αθήνα: Σαββάλας. Stenhouse, L. (2003) Εισαγωγή στην έρευνα και την ανάπτυξη του Αναλυτικού Προγράμματος (μτφ. Α. Τσάπελης). Αθήνα: Σαββάλας. Westphalen, K. (1982) Αναμόρφωση των Αναλυτικών Προγραμμάτων: εισαγωγή στη μεταρρύθμιση του curriculum (μτφρ. Ι. Πυργιωτάκης), Κυριακίδης, Θεσσαλονίκη Aggarwal, D. (2007) Curriculum development: Concept, methods, and techniques. New Delhi: Book Enclave. Apel, H.J., Sacher, W. (Hrsg.) (2007)3 Studienbuch Schulpädagogik. (UTB Erziehungswissenschaft, Schulpädagogik. Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Appel, S. (2005)5 Handbuch Ganztagsschule. Praxis, Konzepte, Handreichungen. Schwalbach: Wochenschau. Arnold, K.-H., Sandfuchs, U. & Wiedmann, J. (Hrsg.) (2006) Handbuch Unterricht. Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Arora, G.L. (1984) Reflections on curriculum. New Delhi: NCERT. Becker, G. E. (2006) Lehrer lösen Konflikte. Ein Studien- und Übungsbuch. Weinheim: Beltz. Berliner, D. C. (2001) Learning about and learning from expert teachers. International Journal of Educational Research, 35, 463-482. Beyer, L., Apple, M. (1998) The curriculum. Problems, Politics, and Possibilities. New York: State University of New York Press. Bilbao, Purita P., Lucido, Paz I., Iringan, Tomasa C., and Javier, Rodrigo B. (2008) Curriculum Development. Quezon City: Lorimar Publishing. Bobbitt, J. F. (1918) The Curriculum. Boston: Houghton Mifflin. Bohl, T. (2006) Prüfen und Bewerten im Offenen Unterricht. Weinheim: Beltz. Bönsch, M. (2000)3 Variable Lernwege. Ein Lehrbuch der Unterrichtsmethoden. Paderborn & München: Schöningh. Bönsch, M. (2006) Gesamtschule. Die Schule der Zukunft mit historischem Hintergrund. Grundlagen der Schulpädagogik, 54. Hohengehren: Schneider. Campbell, D., Harris, L. (2001) Collaborative theme building. How Teachers Write Integrated Curriculum. Boston: Allyn and Bacon. Boyle, B., & Charles, M. (2016) Curriculum development. New York: SAGE Publications Chikumbu, T.J., Makamure, R. (2000) Curriculum theory, design and assignment (Module 13). Canada: The Common wealth of Learning. Cortina, K.S., Baumert, J., Leschinsky, A., Mayer, K.U. & Trommer, L. (2008) Das Bildungswesen in der Bundesrepublik Deutschland. Hamburg: Rohwolt. Dewey, J. (1996) The child and the curriculum. Chicago: The University of Chicago Press. Dietrich, J., Tenorth, H.E. (1997) Theorie der Schule. Ein Studienbuch zu Geschichte, Funktionen und Gestaltung. Berlin: Cornelsen-Scriptor. Doll, R.C. (1996) Curriculum Improvement: Decision making and process. Boston: Allyn and Bacon. Dubs, R. (2008)2 Lehrerverhalten. Ein Beitrag zur Interaktion von Lehrenden und Lernenden im Unterricht. Zürich: SKV. Eberwein, H. (2002)6 Integrationspädagogik. Kinder mit und ohne Beeinträchtigung lernen gemeinsam. Ein Handbuch. Weinheim: Beltz. Eronena L., Kokkob S., Sormunena K. (2019) Escaping the subject-based class: a Finnish case study of developing transversal competencies in a transdisciplinary course, in: Curriculum Journal, 30 (3), 264–278. Frey, K. (2007) Die Projektmethode. Der Weg zum bildenden Tun. Basis-Bibliothek. Weinheim: Beltz. Garner R. (2015). Finland schools’ subjects scrapped and replaced with 'topics' as country reforms its education system, στο: http:// www.independent.co.uk/ news/world/ europe/ finland-schools-subjects-are-out-and-topics-are-in-as-country-reforms-its-education-system-10123911.html (20/3/2015). Glatthorn, A.A., Boschee, F., Whiteheed, B.M. (2009) Curriculum leadership: strategies for development and implementation, New Delhi: Sage Glötzl, H. (2000) Prinzipien effektiven Unterrichts. Handbuch für die Erziehungs- und Unterrichtspraxis. Band I und II. Stuttgart: Klett. Gudjons, H. (2007)2 Frontalunterricht neu entdeckt. Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Haarmann, D. (1998) Wörterbuch Neue Schule. Stichworte zur aktuellen Reformdiskussion. Weinheim: Beltz. Hancock, D., Dyk, P. H., & Jones, K. (2012) Adolescent Involvement in Extracurricular Activities. Journal of Leadership Education, 11(1), 84–101. Herrlitz, H.-G., Hopf, W. & Titze, H. (2005) Deutsche Schulgeschichte von 1800 bis zur Gegenwart. Eine Einführung (4. Aufl.) Weinheim: Juventa. Holt, M. (1983) Curriculum workshop. An introduction to whole curriculum planning. Boston: Routledge. Jackson, P.W. (1992) Conceptions of Curriculum and Curriculum Specialists. In Philip W. Jackson (ed.) Handbook of Research on Curriculum: A Project of the American Educational Research Association, 3–40. New York: Macmillan. Jackson, Ph. (1986) Life in Classrooms. New York: Holt, Rinehart, and Winston. Jank, W. & Meyer, H. (2005) Didaktische Modelle (8. Aufl.). Berlin: CornelsenScriptor. Johnsen, B.E., (1993) Textbooks in the kaleidoscope- A critical survey of literature and research on educational texts. Oxford. Joseph.P.B. et al. (2000) Cultures of curriculum (Studies in Curriculum Theory). New York: Teachers college press. Kelly, A.V. (2009)6 The Curriculum: theory and practice. London: Sage Kiper, H., Meyer, H. & Topsch, W. (2004)2 Einführung in die Schulpädagogik. Berlin: Cornelsen Scriptor. Krieger, C. G. (1998)2 Mut zur Freiarbeit: Praxis und Theorie des freien Arbeitens für die Sekundarstufe. Hohengehren: Schneider. Kunze, I. & Solzbacher, C. (2008) Individuelle Förderung in der Sekundarstufe I und II. Hohengehren: Schneider. Lauth, G.W., Grünke, M. & Brunstein, J.C. (Hrsg.) (2004) Interventionen bei Lernstörungen: Förderung, Training und Therapie in der Praxis. Göttingen: Hogrefe. Limon E. Kattington (Ed.) (2010) Handbook of Curriculum Development. New York: Nova Science Publishers.. Lohmann, G. (2003)2 Mit Schülern klarkommen. Professioneller Umgang mit Unterrichtsstörungen und Disziplinkonflikten. Berlin: Cornelsen-Scriptor. Mallery, A. (2000) Creating a catalyst for thinking. The integrated curriculum. Boston: Allyn and Bacon. McKernan, J. (2007) Curriculum and imagination: Process, theory, pedagogy and action research. London: Routledge. Meyer, H. (1997) Schulpädagogik. Band I-II. Berlin: Cornelsen-Scriptor. Meyer, H. (2007)2 Was ist guter Unterricht?. Berlin: Cornelsen-Scriptor. Miller, R. (2001)2 Lehrer lernen. Ein pädagogisches Arbeitsbuch. Weinheim: Beltz. Moore, A. (2014) Understanding the School Curriculum: Theory, Politics and Principles. London: Taylor & Francis. Myschker, N. (2008)6 Verhaltensstörungen bei Kindern und Jugendlichen. Erscheinungsformen, Ursachen, hilfreiche Maßnahmen. Stuttgart: Kohlhammer. Oliva. P.F. (2005)6 Developing the Curriculum.Boston: Pearson. Orestein A.C., Hunkins, F.P. (1988) Curriculum: Foundations, principles and issues. New Jersey: Prentice Hall Peterßen, W.H. (2006)9 Handbuch Unterrichtsplanung. Grundfragen, Modelle, Stufen, Dimensionen. München: Oldenbourg. Pinar, W. (ed) International handbook of curriculum research. Oxford: Taylor and Francis. Pinar, W.F., Reynolds, W.M. Slattery, P., Taubman. P. M (1995) Understanding Curriculum: An Introduction to the Study of Historical and Contemporary Curriculum Discourses. New York: Peter Lang, Posner, G., Rudnitsky, A. (1982) Course Design, A Guide to Curriculum Development for Teachers. New York: Longman, Inc. Richmond, W. K. (2018) The School Curriculum (n.p.): Taylor & Francis. Rolff, H.-G. (2007) Studien zu einer Theorie der Schulentwicklung. Weinheim: Beltz. Rost, D. H. (Hrsg.) (2006)3 Handwörterbuch Pädagogische Psychologie: Schlüsselbegriffe. Weinheim: Beltz. Saari A., Salmela S., Vilkkila J. (2013) Governing autonomy. Subjectivity, freedom, and knowledge in Finnish curriculum discourse, in: Pinar W. (ed), International handbook of curriculum research. Oxford: Taylor and Francis, 183-200. Schallenberger, H. (επιμ.) (1973) Das Schulbuch – Produkt und Faktor gesellschaftlicher Prozesse. Kastellaun: Aloys Hann Verlag. Schiro, (2008) Curriculm Theories. Conflicting Visions anad Enduring Concerns. California: Sage. Schratz, M., Jakobsen, L. B., MacBeath, J. & Meuret, D. (2003) Serena, oder: Wie Menschen ihre Schule verändern. Schulentwicklung und Schulevaluation in Europa. Innsbruck: Studien Verlag. Seibert, N. (Hrsg.) (2000) Unterrichtsmethoden kontrovers. Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Skiera, E. (2003) Reformpädagogik in Geschichte und Gegenwart. Eine kritische Einführung. München & Wien: Oldenbourg. Terhart, E. (2008). Die Lehrerbildung. In K. S. Cortina, J. Baumert, A. Leschinsky, K. U. Mayer & L. Trommer (Hrsg.) Das Bildungswesen in der Bundesrepublik Deutschland (S. 745-772). Hamburg: Rohwolt. Tulodziecki, G., Herzig, B. & Blömeke, S. (2004) Gestaltung von Unterricht. Eine Einführung in die Didaktik. Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Valiga, T., Magel, C. (2001) Curriculum Definitions and Influencing Factors, Faculty Development Institute, NLN Vitikka E., Krokfors L., Rikabi L. (2016) The Finnish National Core Curriculum Design and Development, in: Niemi H., Toom A., Kallioniemi A. (eds.), Miracle of Education: The Principles and Practices of Teaching and Learning in Finnish Schools, (Second, revised edition). Rotterdam: Sense Publishers, 83-90. Weinbrenner, P. (1996) Entwicklung eines Instrumentariums für die Ideologiekritik wirtschafts- und sozialwissenschaftl. Lehr- und Lernmittel, Univ. 23. Schriften zur Didaktik der Wirtschafts- und Sozialwissenschaften, 45, Bielefeld Wiater, W. (2005)2 Unterrichtsprinzipien. Donauwörth: Auer. Wiater, W. (2006)2 Theorie der Schule. Donauwörth: Auer.
Τελευταία Επικαιροποίηση
28-08-2024