ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
| Τίτλος | ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / VISUAL ARTS AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT EDUCATION |
| Κωδικός | ΕΠΜ129 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Μάρθα Ιωαννίδου |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024162 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 7 | 4 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 2
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 7 | 4 | 5 |
| Τίτλος | ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278594
|
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278594
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning: https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=13796
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=107
- Άλλη: https://carefull.web.auth.gr/
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Αξιοποιώντας τις εικαστικές τέχνες ως πηγή ιδεών, οι φοιτητές/τριες όχι μόνο θα ασχοληθούν και θα αναπτύξουν τη γνώση γύρω από τις εικαστικές τέχνες, αλλά θα δημιουργήσουν αξίες και θα μάθουν να προβληματίζονται κριτικά σε παγκόσμια ζητήματα που αφορούν το βιώσιμο μέλλον μας. Πιο συγκεκριμένα:
Θα αποκτήσουν μια ευρύτερη εποπτεία μέσα από την ιστορία της Τέχνης της σύνδεσης της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής παραγωγής με την έννοια της αειφορίας. Επίσης, θα εντοπίσουν έργα τέχνης που έγιναν με αφορμή κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα καθώς και καλλιτεχνικά κινήματα που πρεσβεύουν τις αρχές της αειφορίας.
Θα αντιληφθούν τον ρόλο της τέχνης στην εξασφάλιση και προβολή του σεβασμού στην πολιτιστική πολυμορφία.
Θα διαπιστώσουν μέσα από τα έργα κυρίως των εικαστικών τεχνών τη σημασία της διατήρησης και της διαχείρισης των φυσικών πόρων.
Θα συνδέσουν την καλλιτεχνική αρμονία και την ισορροπία στην τέχνη με τις οικολογικές προοπτικές.
Θα προσδιορίσουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ενεργού πολίτη, συνδέοντας παραβατικές συμπεριφορές με την αειφορία στην κοινωνία και στο περιβάλλον (φυσικοί πόροι, ανακύκλωση, μόλυνση & υπερκατανάλωση, κοινωνικές και ανθρώπινες σχέσεις, το περιβάλλον του σχολείου, σχολεία και πολυπολιτισμικότητα κ.ά).
Θα προτείνουν τρόπους συσχετισμού της συμμετοχικής δημοκρατίας με την Αειφόρο Ανάπτυξη.
Θα συνειδητοποιήσουν έννοιες, ιδέες και αξίες που συνδέονται με την αειφόρο ανάπτυξη στο σχολικό περιβάλλον και να ερευνήσουν τρόπους καλύτερης επεξεργασίας τους μέσα στο αναλυτικό πρόγραμμα.
Θα επανεξετάσουν και θα αναστοχαστούν τον ρόλο των εικαστικών τεχνών και τη δυναμική τους ως μέσο για την προβολή και επαγρύπνηση γύρω από ζητήματα δημοκρατίας και ειρήνης, κοινωνικής δικαιοσύνης, ρατσισμού, φυλετικών διακρίσεων, ανακούφισης της φτώχειας κ.ά.
Θα τους δοθεί η δυνατότητα έμπρακτα να εμπλακούν σε καλλιτεχνικές δημιουργίες με στόχο την ανάδειξη της βιωσιμότητας και της φροντίδας για το περιβάλλον και την κοινωνία. Θα δημιουργήσουν διδακτικά σενάρια για τη διδασκαλία της αειφορίας με βάση το αναλυτικό πρόγραμμα, έχοντας ως όχημα τις εικαστικές τέχνες. Ταυτόχρονα, θα καλλιεργήσουν τη συνεργατικότητα, δημιουργώντας ομάδες και δοκιμάζοντας στο πλαίσιο πρακτικών ασκήσεων να ενισχύσουν την εμπλοκή των νεαρών παιδιών (μαθητών σε σχολεία κ.ά. πολιτιστικούς φορείς) στη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων και πρακτικών.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η έννοια της αειφορίας είναι παρούσα σε πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής. Φροντίζουμε για το περιβάλλον, επιθυμούμε ισορροπημένη οικονομική ανάπτυξη και υπερασπιζόμαστε την κοινωνική δικαιοσύνη και ευημερία σε πολλούς τομείς. Καθώς η Αειφόρος Ανάπτυξη σηματοδοτείται ως ζήτημα πολιτισμού, μάς αφήνει τα περιθώρια να αντλήσουμε ιδέες και αξίες μέσα από την τέχνη, που λειτουργεί συχνά ως μέσο έκφρασης της βιώσιμης ανάπτυξης με σεβασμό στην πολιτιστική ποικιλομορφία.
Η σχέση μεταξύ βιωσιμότητας και τέχνης πηγαίνει πίσω αρκετούς αιώνες, είτε μέσω του περιεχόμενου του έργου είτε μέσω της τεχνικής και της ορθολογιστικής αξιοποίησης των υλικών. Οι σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές τείνουν να επικεντρώνονται πιο ρητά στις επίκαιρες ανησυχίες που σχετίζονται με την κοινωνική δικαιοσύνη και τα οικολογικά ζητήματα. Οι περισσότεροι από τους στόχους και τους βασικούς πυλώνες για την αειφόρο ανάπτυξη, όπως απαριθμούνται από την UNESCO, αποτελούν σημείο αναφοράς στο έργο καλλιτεχνών διεθνώς.
Η εικαστική παιδεία και η εκπαίδευση μέσα από τις τέχνες και τα πολιτισμικά αγαθά οφείλει να ακολουθεί τα ζητούμενα της εποχής και να οδηγεί σε κριτικό αναστοχασμό για το ρόλο της τέχνης στον κοινωνικό χώρο. Ταυτόχρονα καλείται να αφυπνίσει συνειδήσεις και να εμπνεύσει αντιδράσεις και καλλιτεχνικές πρακτικές που προσεγγίζουν τις ανησυχίες για τα καίρια περιβαλλοντικά ζητήματα, τις κοινωνικές αδικίες και τη διαπολιτισμική κατανόηση.
Εξάλλου, η ενίσχυση της εικαστικής αγωγής με την ενσωμάτωση στοιχείων της αειφόρου ανάπτυξης, τα οποία θα προωθήσουν περαιτέρω τη δημιουργική σκέψη, την κριτική και τη συστηματική σκέψη, τον αναστοχασμό και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, στάσεων και αξιών αποτελεί ζητούμενο του σύγχρονου σχολείου.
Κύριες θεματικές:
• Η έννοια της αειφορίας στην μακραίωνη πορεία της Τέχνης
• Τέχνη και σεβασμός στην πολιτισμική ποικιλομορφία
• Τέχνη και Οικολογία
• Τέχνη και Ακτιβισμός
• Τέχνη και Ανακύκλωση
• Τέχνη, κοινωνική δικαιοσύνη και φυλετικές διακρίσεις
• Εικαστική παιδεία και αειφόρος ανάπτυξη στη σχολική πράξη: Τρόποι γεφύρωσης, στόχοι, προοπτικές και σύνδεση με το αναλυτικό πρόγραμμα.
Λέξεις Κλειδιά
Αειφορία, Τέχνη και Αειφόρος ανάπτυξη, Ανακύκλωση, Ειρήνη, Επικοινωνία, Σεβασμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιντεοδιαλέξεις
- Podcast
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 56 | ✓ | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 25 | ✓ | ✓ | ||
| Πρακτική (Τοποθέτηση) | 6 | ||||
| Καλλιτεχνικό Εργαστήριο | 17 | ||||
| Διαδραστική διδασκαλία στο Υπολογιστικό Κέντρο | 6 | ||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 15 | ✓ | ✓ | ||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 15 | ✓ | ✓ | ||
| Καλλιτεχνική δημιουργία | 10 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ατομική γραπτή εργασία/ τεστ 40%
Project /καλλιτεχνική πρόταση 60%
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Συμπερασματική)
- Καλλιτεχνική Ερμηνεία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ιωαννίδου, Μ. (ed) (2022). Το άγγιγμα της τέχνης: Προγράμματα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών για βιωσιμότητα μέσα από τις εικαστικές τέχνες. Frederick University, Cyprus.
Χαραλαμπίδης, Α. (2018). Η τέχνη του 20ού αιώνα. Θεσσαλονίκη: University Studio Press Α.Ε. [2η έκδοση αναθεωρημένη]
Παπαβασιλείου, Β. (2015). Αειφόρος Ανάπτυξη και Εκπαίδευση: Το Πολυδιάστατο μιας Σχέσης. Αθήνα: Κ.Θ.ΜΠΑΜΠΑΛΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ι.Κ.Ε.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ioannidou, M. (ed) (2022). The touch of art: Teacher training for sustainability through the visual arts. Frederick University, Cyprus
Ιoannidou, M., Mitakidou, S. (2022). The multifunctional role of visual journals in the VAE and the ESD. In Pavlou, V. (ed) (2022). Enhancing Visual Arts Education with Education for Sustainable Development; A Handbook for Teachers. Frederick University, Cyprus. ISBN: 978-9925-7866-0-2
Mitakidou, S., Ιoannidou, M. (2022). CARE Regenerate Change. In Pavlou, V. (ed) (2022). Enhancing Visual Arts Education with Education for Sustainable Development; A Handbook for Teachers. Frederick University, Cyprus. ISBN: 978-9925-7866-0-2
Ιoannidou, M., Mitakidou, S. (2022). CARE Preserve Change. In Pavlou, V. (ed) (2022). Enhancing Visual Arts Education with Education for Sustainable Development; A Handbook for Teachers. Frederick University, Cyprus. ISBN: 978-9925-7866-0-2
Ιoannidou, M., Mitakidou, S. (2022). Art education policies and practices in Greece. In Pavlou, V. (ed) (2022). What is really happening now? Connecting art education with real life issues. Frederick University, Cyprus. pp.107-114. ISBN: 978-9925-7866-0-2
Ιoannidou, M., Mitakidou, S. (2022). Aristotle University of Thessaloniki training programme and Artists Templates. Vella, R. (ed) (2022). Integrating Principles of Education for Sustainable Development into Visual Arts Education in Teacher Education Programmes. Frederick University, Cyprus. pp. 59-62, 96-125, 174-177. ISBN: ISBN 978-9925-7866-5-7
Ιoannidou, M., Mitakidou, S. (2022). Professional Learning Community, Greece. In Hall, E. (ed) (2022). Professional Learning Communities in a Project Connecting Primary Art Education with Education for Sustainable Development. Frederick University, Cyprus
Ioannidou, M. & Mitakidou, S. (2023). Voicing a sustainable future through VAE: Culture in action. In Vella, R & Pavlou, V. (eds.). Art, Sustainability and Learning Communities: Call to Action. Intellect UK
Mitakidou, S. & Ioannidou, M. (2023). Visual arts for inclusion in diverse school contexts: A kaleidoscope of learning. In Vella, R & Pavlou, V. (eds.). Art, Sustainability and Learning Communities: Call to Action. Intellect UK
Pavlou, V. (ed) (2022). Enhancing Visual Arts Education with Education for Sustainable Development; A Handbook for Teachers. Frederick University, Cyprus. ISBN: 978-9925-7866-0-2
Vella, R. (ed) (2022). Integrating Principles of Education for Sustainable Development into Visual Arts Education in Teacher Education Programmes. Frederick University, Cyprus. pp. 59-62, 96-125, 174-177. ISBN: ISBN 978-9925-7866-5-7
Sacha, Kagan (2011). Art and Sustainability. Transcript Verlag, Bielefeld.
UNECE, (2005). “Strategy for Education for Sustainable Development” adopted at the High-level meeting of Ministers of Environment and Education of UNECE Member States in Vilnius (Lithuania) on 17 March 2005.
Σκούλλος, Μ.(2009). Η Τέχνη ως «εργαλείο» στην Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη.1ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΧΝΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Keith, Nurse (2006). Culture as the Fourth Pillar of Sustainable Development. London
Τελευταία Επικαιροποίηση
26-03-2025
