Θρησκεία του Αρχαίου Ισραήλ και Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης
| Τίτλος | Θρησκεία του Αρχαίου Ισραήλ και Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης / Religion of Ancient Israel and Theology of the Old Testament |
| Κωδικός | ΥΕΚΘ1 |
| Σχολή | Θεολογική |
| Τμήμα | Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Αθανάσιος Παπαρνάκης |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600022934 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού (2023 και εξής)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 28
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό Κατεύθυνσης | 5 | 3 | 5 |
| Τίτλος | Θρησκεία του Αρχαίου Ισραήλ και Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600281237
|
Πρόγραμμα Τάξης
| Κτίριο | Theology |
| Όροφος | Floor 2 |
| Αίθουσα | ΑΙΘΟΥΣΑ Α ΜΙΚΡΗ (95) |
| Ημερολόγιο | Tuesday 09:00 to 12:00 |
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600281237
- eLearning: https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=3919
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Γενικές Ικανότητες
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Αυτόνομη εργασία
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Συστηματική έκθεση και ανάλυση των κύριων σταθμών διαμόρφωσης της θρησκείας του αρχαίου Ισραήλ και των βασικών θεολογικών ιδεών και θεμάτων της Παλαιάς Διαθήκης, που άπτονται της θεολογίας, ανθρωπολογίας, χριστολογίας, σωτηριολογίας, εκκλησιολογίας, εσχατολογίας της και συνιστούν το περιεχόμενο της υπερφυσικής θείας αποκαλύψεώς της. Σκοπός είναι η εξοικείωση με τη θεολογική σκέψη της Παλαιάς Διαθήκης, τους θεολογικούς προβληματισμούς, τις θρησκευτικές αντιλήψεις και το κοσμοείδωλο του αρχαίου Ισραήλ και των λαών και πολιτισμών της εποχής του, καθώς και η ενσωμάτωσή της στη θεολογία της Κ. Διαθήκης και της δογματικής θεολογίας της Εκκλησίας. Πρόγραμμα διδασκαλίας: 1. Εισαγωγικό. Περιγραφή του μαθήματος και του προγράμματος διδασκαλίας. Η θρησκεία του αρχαίου Ισραήλ πριν τη συγκρότηση του βασιλείου. 2. Η θρησκεία στην περίοδο της βασιλείας. 3. Η θρησκεία του πρώιμου Ιουδαϊσμού. 4. Η ιστορία της εξέλιξης της Θεολογίας της Παλαιάς Διαθήκης. Θεματολογία και προβληματισμοί στη σύγχρονη έρευνα 5. Κοσμολογία. Η εξαήμερη δημιουργία του κόσμου Ι: Γενέσεως 1,1-24. 6. Κοσμολογία. Η εξαήμερη δημιουργία του κόσμου και τα κοσμολογικά μοντέλα της σύγχρονης Φυσικής 7. Ανθρωπολογία. Η δημιουργία του ανθρώπου Γενέσεως 1,26-28. 2,7-8. 8. Ανθρωπολογία. Το φαινόμενο της ζωής, η καταγωγή του άνθρωπου και η επιστήμη της Βιολογίας. 9. Ανθρωπολογία-Οικολογία. Οι πρωτόπλαστοι και ο παράδεισος. Γενέσεως 2,8-17. 10. Ανθρωπολογία. Η δημιουργία της γυναίκας. Γενέσεως 2,18-24. 11. Σωτηριολογία. Η πτώση των πρωτοπλάστων. Γενέσεως 3,1-7. 12. Σωτηριολογία. Η επαγγελία της λύτρωσης. Γενέσεως 3,8-24. 13. Η θρησκεία του Ισραήλ στο παρελθόν κα στο παρόν - Σύνοψη-Συμπεράσματα.
Λέξεις Κλειδιά
θρησκεια αρχαιου Ισραήλ. θεολογια παλαιας διαθήκης, θεολογια και φυσικες επιστημες
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 30 | 1,2 | ✓ | ||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | 1 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 31 | 1,2 | ✓ | ||
| Σύνολο | 125 | 5 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
α) Γραπτή ή προφορική εξέταση
β) Γραπτή εργασία με δυνατότητα βελτίωσης (άπαξ).
γ) Προαιρετική εργασία-πρόοδος
Ο βαθμός εξάγεται από το άθροισμα των α+β με αναλογία 6-4. Μία μονάδα προστίθεται από την προαιρετική εργασία. Eπαναλαμβάνεται μόνο η γραπτή εξέταση, αν χρειαστεί.
Εξεταστέα Ύλη:
Ἡ ἐξεταστέα ὕλη τοῦ μαθήματος Θεολογία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (ΥΕ01) γιά τό τρέχον ἑξάμηνο σπουδῶν, ὀρίζεται ὡς ἑξῆς:
1. Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Σταύρου E. Καλαντζάκη, Η θεολογία της δημιουργίας στην Παλαιά Διαθήκη, Θεσσαλονίκη: Ἐκδόσεις Γράφημα, 2016, οἱ ἑνότητες/σελίδες:
1. Εἰσαγωγή σ. 19-24
2. Προλεγόμενα καί Ἡ ἐκ τοῦ μηδενός δημιουργία σ. 33-72
3. Ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου σ. 171-228 και 247-348
4. Ἡ ἐπαγγελία τῆς λύτρωσης σ. 423-433
5. Ἐπίλογος σ. 479-498
[Ἀπό τό παλαιό βιβλίο Σ. Καλαντζάκη, Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός. Ἑρμηνευτική ἀνάλυση τῶν περί δημιουργίας διηγήσεων τῆς Γενέσεως, Θεσσαλονίκη 2001, οἱ ἑνότητες: 1. Εἰσαγωγή (σ. 21-29), 2. Προλεγόμενα καί Ἡ ἐκ τοῦ μηδενός δημιουργία (σ. 41-94), 3. Ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου (σ. 231-308 και 331-465), 4. Ἡ ἐπαγγελία τῆς λύτρωσης (σ. 575-590). 5. Ἐπίλογος (σ. 654-678)].
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Στ. Καλαντζάκη, Η θεολογία της δημιουργίας, εκδ. Γράφημα, Θεσσαλονίκη 2016.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Μπρατσιώτου Π., «Τό Γενέσεως Α΄ 26 ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Θεολογίᾳ», Ὀρθοδοξία 27 (1952) 359-372.
Β. Βέλλα, Θεός και Ιστορία εν τη ισραηλιτική θρησκεία, Αθήναι 1966.
Μπρατσιώτου Ν., Ἀνθρωπολογία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκη. Ι. Ὁ ἄνθρωπος ὡς θεῖον δημιούργημα, ἐν Ἀθήναις 1967.
Οἰκονόμου Η., «Τώβ μεώδ (=καλά λίαν). Μιά ἀξιολογική ἑρμηνεία τοῦ Α΄ κεφ. τῆς Γενέσεως», Γρηγόριος Παλαμᾶς 50 (1967) 40-42.
Ν. Μπρατσιώτης, Εισαγωγή εις την θεολογίαν της Π. Διαθήκης, Αθήνα 1968.
Οἰκονόμου Η., «Σύγχρονος ἀστροφυσική καί Γένεσις», Ἐκκλησία 50 (1973)109-113. 133-135.
Οἰκονόμου Η., «Σύγχρονος ἑρμηνευτική προσέγγισις τοῦ Α΄ κεφ. τῆς Γενέσεως», Ἐκκλησία 55 (1978) 196-201. 218-223. 242-249.
Δ. Δόικου, Ο χριστολογικός χαρακτήρας της θεολογίας της Π.Δ., Αναφορά εις μνήμην Σάρδεων Μαξίμου, Αθήνα 1989.
Σ. Καλαντζάκη, Καρδία καινή και πνεύμα καινόν. Οι θεολογικές ιδέες του προφήτη Ιεζεκιήλ, Θεσσαλονίκη 1994.
Δ. Καϊμάκη, Θέματα παλαιοδιαθηκικής θεολογίας, Θεσσαλονίκη 1995.
Σ. Καλαντζάκη, Ἑρμηνεία περικοπῶν τῆς Π. Διαθήκης, Θεσσαλονίκη 1999.
W. Zimmerli, Επίτομη Θεολογία της Παλιάς Διαθήκης, Αθήνα 2001.
Α. Παπαρνάκη, Η επίκληση του Ονόματος του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2006.
Τελευταία Επικαιροποίηση
09-08-2025
