Μέθοδοι Στατιστικής Ανάλυσης στις Ατμοσφαιρικές Επιστήμες

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΜέθοδοι Στατιστικής Ανάλυσης στις Ατμοσφαιρικές Επιστήμες / Methods of Statistical Analysis in Atmospheric Sciences
ΚωδικόςNGMCM201Y
ΣχολήΘετικών Επιστημών
ΤμήμαΓεωλογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600025533

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ, ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 2024-2029

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 11
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό216

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΜέθοδοι Στατιστικής Ανάλυσης στις Ατμοσφαιρικές Επιστήμες
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600281680
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Eξ απoστάσεως εκπαίδευση
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Δεν υπάρχει κάποιο προαπαιτούμενο μάθημα που πρέπει να δηλώσει ένας φοιτητής ή μία φοιτήτρια.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/φοιτήτριες θα είναι σε θέση να: Εφαρμόζουν Περιγραφική Στατιστική: Να υπολογίζουν και να ερμηνεύουν χαρακτηριστικά θέσης (π.χ., μέση τιμή, διάμεσος, τεταρτημόρια), διασποράς (π.χ., διακύμανση, τυπική απόκλιση) και μορφής (π.χ., συντελεστές λόξωσης και κύρτωσης) για ατμοσφαιρικά δεδομένα. Να δημιουργούν και να αναλύουν γραφικές αναπαραστάσεις δεδομένων (π.χ., ιστογράμματα, θηκογράμματα, διαγράμματα αθροιστικών συχνοτήτων) για την αποτελεσματική οπτικοποίηση ατμοσφαιρικών φαινομένων. Κατανοούν και Χρησιμοποιούν Θεωρητικές Κατανομές και Στοχαστικές Διαδικασίες: Να περιγράφουν τις βασικές αρχές των πιθανοτήτων και τις έννοιες των τυχαίων μεταβλητών. Να αναγνωρίζουν και να εφαρμόζουν τις ιδιότητες βασικών θεωρητικών κατανομών (π.χ., Bernoulli, Διωνυμική, Poisson, Κανονική) και αλυσίδων Markov σε προβλήματα των ατμοσφαιρικών επιστημών. Αναλύουν Χρονοσειρές Ατμοσφαιρικών Δεδομένων: Να εφαρμόζουν περιγραφικές και επεξηγηματικές μεθόδους για ζεύγη χρονοσειρών (π.χ., διαγράμματα διασποράς, συσχέτιση, γραμμική παλινδρόμηση) για την ανίχνευση σχέσεων μεταξύ ατμοσφαιρικών μεταβλητών. Να εκτελούν ελέγχους τάσεων σε μετεωρολογικά/κλιματολογικά δεδομένα χρησιμοποιώντας κατάλληλες μεθόδους (π.χ., Κινητός Μέσος, Αθροιστικές Διαφορές, T-test, Mann-Kendall) και να εντοπίζουν απότομες κλιματικές αλλαγές. Εφαρμόζουν Στατιστική Συμπερασματολογία και Ελέγχους Υποθέσεων: Να διατυπώνουν και να ελέγχουν στατιστικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων ελέγχων ομοιογένειας (π.χ., Alexandersson test, Bartlett's test, Μέθοδος διπλής αθροιστικής καμπύλης), χρησιμοποιώντας κατάλληλους συντελεστές προσδιορισμού. Εφαρμόζουν Προχωρημένες Πολυμεταβλητές Μεθόδους: Να χρησιμοποιούν και να ερμηνεύουν τα αποτελέσματα από μεθόδους ανάλυσης πολυμεταβλήτων δεδομένων, όπως η Ανάλυση σε Κύριες Συνιστώσες (PCA), η Κανονική Συσχετική Ανάλυση και η Cluster ανάλυση, για την κατανόηση σύνθετων ατμοσφαιρικών συστημάτων. Αξιολογούν Κλιματικά Μοντέλα: Να εφαρμόζουν μεθόδους εκτίμησης και αξιολόγησης κλιματικών μοντέλων χρησιμοποιώντας κατάλληλα εργαλεία (π.χ., Καμπύλες ROC, Διαγράμματα Taylor) για την επικύρωση και σύγκριση των προβλέψεων.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Εισαγωγικές έννοιες και Περιγραφική Στατιστική. Στατιστικές Μεταβλητές – Χαρακτηριστικά Θέσης (μέση τιμή, διάμεσος, τεταρτημόρια κλπ.) – Χαρακτηριστικά Διασποράς (διακύμανση, τυπική απόκλιση κλπ) – Χαρακτηριστικά Μορφής (συντελεστές λόξωσης και κύρτωσης). Μέθοδοι γραφικής αναπαράστασης και επεξήγησης αυτών (διαγράμματα, ιστογράμματα, θηκογράμματα, διαγράμματα αθροιστικών συχνοτήτων). Βασικές αρχές των πιθανοτήτων. Τυχαίες Μεταβλητές. Βασικές Θεωρητικές Κατανομές και Στοχαστικές διαδικασίες (Κατανομή Bernoulli. Διωνυμική Κατανομή. Κατανομή Poisson. Υπεργεωμετρική κατανομή. Κανονική κατανομή Ν(μ, σ2) – Κατανομή Gauss. Γεωμετρική κατανομή. Αρνητική διωνυμική κατανομή (Polya). Αλυσίδες Markov (k τάξης)). Περιγραφικές και επεξηγηματικές μέθοδοι για ζεύγη χρονοσειρών (διαγράμματα διασποράς, συσχέτιση, συντελεστές συσχέτισης, γραμμική παλινδρόμηση, συνδιακύμανση). Εισαγωγή στην θεωρία της Στατιστικής Υπόθεσης (έλεγχος υποθέσεων, συντελεστές προσδιορισμού στατιστικής υπόθεσης). – Έλεγχοι Υποθέσεων Ομοιογένειας –Τεστ Ομοιογένειας Alexandersson test, Μέθοδος διπλής αθροιστικής καμπύλης Bartlett’s test. Τάσεις σε χρονοσειρές μετεωρολογικών – κλιματολογικών δεδομένων, Διακυμάνσεις, Απότομες κλιματικές αλλαγές, Κινητός Μέσος, Αθροιστικές Διαφορές, T-test Mann Kendall. Μέθοδοι ανάλυσης πολυμεταβλητών δεδομένων: Ανάλυση σε Κύριες Συνιστώσες, Κανονική Συσχετική Ανάλυση, Cluster ανάλυση. Μέθοδοι εκτίμησης και αξιολόγησης κλιματικών μοντέλων (Καμπύλες ROC – Διαγράμματα Taylor)
Λέξεις Κλειδιά
Ατμοσφαιρικές επιστήμες, στατιστική, κλιματολογία, αξιολόγηση, ανάλυση χρονοσειρών
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Διαδραστικές ασκήσεις
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Στο πλαίσιο του μαθήματος "Μέθοδοι Στατιστικής Ανάλυσης στις Ατμοσφαιρικές Επιστήμες", αξιοποιούνται εκτενώς οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) με σκοπό την ενίσχυση της μαθησιακής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η διδασκαλία υποστηρίζεται από σύγχρονες πλατφόρμες διαχείρισης μάθησης (π.χ., elearning ή αντίστοιχη πλατφόρμα του ΑΠΘ) για την ανάρτηση υλικού (διαλέξεις, σημειώσεις, πρόσθετες πηγές) και την οργάνωση ασκήσεων. Η επικοινωνία με τους φοιτητές διευκολύνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και των ενσωματωμένων εργαλείων συζήτησης της πλατφόρμας, εξασφαλίζοντας άμεση ανατροφοδότηση και αλληλεπίδραση. Επιπλέον, οι ΤΠΕ αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της αξιολόγησης, καθώς χρησιμοποιούνται τόσο για την υποβολή και διόρθωση εργασιών όσο και για την εκτέλεση πρακτικών ασκήσεων με τη χρήση εξειδικευμένου στατιστικού λογισμικού (π.χ., R ή Python), το οποίο αποτελεί κεντρικό πυλώνα του μαθήματος.
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Εξειδικευμένες διαφάνιες καθώς και δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες στην ύλη του κάθε μαθήματος.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Statistical Methods in the Atmospheric Sciences. Daniel S. Wilks, Academic Press Statistical Analysis in Climate Research, Hans von Storch and Francis W. Zwiers, Cambridge University Press Στατιστική με SPSS, Ζαφειροπουλος και Μυλωνάς, Εκδόσεις Τζόλα
Τελευταία Επικαιροποίηση
10-06-2025