Αρχές και Μεθοδολογία της Ποιοτικής Έρευνας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΑρχές και Μεθοδολογία της Ποιοτικής Έρευνας / Principles and Methods of Qualitative research
ΚωδικόςΚΕ0Χ55
ΣχολήΚοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών
ΤμήμαΠολιτικών Επιστημών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΓεωργιος Χατζηχρηστος
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600022734

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Πολιτικών Επιστημών 2023-σήμερα

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 10
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής ΥποχρεωτικόΧειμερινή-5
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΑρχές και Μεθοδολογία της Ποιοτικής Έρευνας
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600281784
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα έχουν αποκτήσει: • Εξοικείωση με τις απαρχές, τα σύγχρονα ρεύματα και τον διάλογο που εξελίσσεται σχετικά με τις ποιοτικές μεθόδους έρευνας στο πλαίσιο των κοινωνικών επιστημών. • Κατανόηση των ποιοτικών εργαλείων με άξονα την καταλληλότητά τους και την συμβατότητά τους με συγκεκριμένα φαινόμενα και διερευνήσεις. • Σύλληψη του ρόλου του κοινωνικού-πολιτικού ερευνητή στον σύγχρονο κόσμο. • Κατανόηση επιστημολογικών και διεπιστημονικών συζητήσεων (debates) που αφορούν την εξηγητική ισχύ των διαφορετικών μεθοδολογικών προσανατολισμών. • Πρόσκτηση και ιεράρχηση εργαλείων, δεξιοτήτων, γνώσεων, πληροφοριών και τεκμηρίων με σκοπό τη διερεύνηση, τη χρήση και και την αποτίμηση της ερμηνευτικής λειτουργίας των ποιοτικών μεθόδων στο πλαίσιο της Πολιτικής Επιστήμης και ευρύτερα. • Ικανότητες επεξεργασίας δεδομένων και ερμηνευτικής σύνθεσης πρωτότυπων ερευνητικών σχεδίων με τη χρήση ποιοτικών μεθόδων, τον τριγωνισμό τους, αλλά και τη δυνατότητα αναστοχασμού σχετικά με τις μεικτές προσεγγίσεις.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
To μάθημα χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο γίνεται μια εισαγωγή και εξοικείωση με τη λογική και τις ενδείξεις της ποιοτικής διερεύνησης του κοινωνικού και πολιτικού πεδίου και τα κρίσιμα σημεία για την κατανόηση και τη χρήση της. Στο δεύτερο μέρος ακολουθούν οι βασικές μέθοδοι, ο σχεδιασμός και τα στάδια εκπόνησης ποιοτικής έρευνας, η εξοικείωση με τη δομή, τις προϋποθέσεις, την παραγωγή ποιοτικών δεδομένων και την ερευνητική εκμετάλλευσή τους. Στο πλαίσιο του δεύτερου μέρους του μαθήματος όλοι/ες οι φοιτητές/τριες θα προτείνουν και θα εκπονήσουν με την καθοδήγηση του διδάσκοντα μια εργασία με ποιοτικό μεθοδολογικό προσανατολισμό. Καθώς θα αποκτήσουν την πρώτη τους εμπειρία, θα εξοικειωθούν με τον τρόπο με τον οποίο παράγονται αξιόπιστα ποιοτικά δεδομένα, για το πως οργανώνονται, κωδικοποιούνται και αναλύονται. Επιδιώκουμε να προσφέρουμε τη δυνατότητα της ερευνητικής εμπειρίας και της συγκρότησης ενός προσωπικού μεθοδολογικού και ερευνητικού προσανατολισμού σε προπτυχιακό επίπεδο ώστε οι φοιτητές/τριες να γνωρίζουν τις επιλογές που έχουν μεθοδολογικά και να μπορούν να τις υλοποιούν με επάρκεια και αποτελεσματικότητα. Με αυτόν το τρόπο θα έχουν επαρκή και ικανή κατάρτιση προς όλες τις κατευθύνσεις (ποσοτικές και ποιοτικές) ώστε να μπορούν να προσφεύγουν ακόμη και σε μεικτές μεθοδολογικές προσεγγίσεις και έρευνες.
Λέξεις Κλειδιά
ποιοτική μέθοδος, ποιοτικά δεδομένα, εθνογραφία, μελέτη περίπτωσης, έρευνα πεδίου, συμμετοχική παρατήρηση, συνεντεύξεις, ομάδες εστίασης, κωδικοποίηση, πολυτροπικά υλικά
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,4
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων592,1
Εκπόνηση μελέτης (project)17.50,6
Συγγραφή εργασίας / εργασιών220,8
Σύνολο137.55
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών/τριών γίνεται μέσω των εργασιών που θα ετοιμάσουν στο πλαίσιο του μαθήματος με την επικουρία και άλλων εξεταστικών μεθόδων.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ιωσηφίδης, Θεόδωρος, Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας και επιστημολογία των κοινωνικών επιστημών, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα, 2019. Πούρκος, Μάριος & Δαφέρμος, Μανόλης (επιμ.) Ποιοτική έρευνα στις κοινωνικές επιστήμες: Επιστημολογικά, μεθοδολογικά και ηθικά ζητήματα, Αθήνα, Τόπος, 2010.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Adler, Emily, Stier, Κοινωνική Έρευνα, Μια ξενάγηση στις μεθόδους και στις τεχνικές, (Επιμ. Τσιρμπας, Γιάννης), Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα, 2018. Snape D. & Spencer L., The Foundations of Qualitative Research. Στο Ritchie J. & Lewis J. (Επιμ.), Qualitative Research Practice - A Guide for Social Science Students and Researchers. London: SAGE Publications, Inc, 2003. Ιωσηφίδης, Θεόδωρος & Σπυριδάκης, Μάνος (επιμ.) Ποιοτική κοινωνική έρευνα: Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και ανάλυση δεδομένων, Αθήνα, Κριτική, 2006. Gray, David E., H ερευνητική μεθοδολογία στον πραγματικό κόσμο, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα, 2019. Bryman, Alan, Social Research Methods, τέταρτη έκδοση, Οξφόρδη, Oxford University Press, 2012. Mason, Jennifer, Η διεξαγωγή της ποιοτικής έρευνας, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2011.
Τελευταία Επικαιροποίηση
17-07-2023