Μουσικός αυτοσχεδιασμός και εκπαίδευση: πολιτικο-φιλοσοφική και βιωματική προσέγγιση ΙΙ
| Τίτλος | Μουσικός αυτοσχεδιασμός και εκπαίδευση: πολιτικο-φιλοσοφική και βιωματική προσέγγιση ΙΙ / Politico-philosophical perspectives and hands on approaches on improvisation in music education ΙΙ |
| Κωδικός | ΕΘ2016 |
| Σχολή | Καλών Τεχνών |
| Τμήμα | Μουσικών Σπουδών |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Παναγιώτης Κανελλόπουλος |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600021510 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Μουσικών Σπουδών (2017-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 38
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Μουσικολογία/Μουσικοπαιδαγωγική | Επιλογής | 8 | 4 | 5 |
| Σύνθεση | Επιλογής | 8 | 4 | 5 |
| Τίτλος | Μουσικός αυτοσχεδιασμός και εκπαίδευση: πολιτικο-φιλοσοφική και βιωματική προσέγγιση ΙΙ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600282053
|
Πρόγραμμα Τάξης
| Κτίριο | Τμήμα Μουσικών Σπουδών (Θέρμη) |
| Όροφος | Ισόγειο |
| Αίθουσα | ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 10 (319) |
| Ημερολόγιο | Πέμπτη 17:00 έως 20:00 |
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600282053
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΕΘ2015 Μουσικός αυτοσχεδιασμός και εκπαίδευση: πολιτικο-φιλοσοφική και βιωματική προσέγγιση I
Μαθησιακά Αποτελέσματα
H διδασκαλία του μαθήματος στοχεύει στο να βοηθήσει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές του Tμήματος Mουσικών Σπουδών:
- να συζητούν κριτικά τους τρόπους με τους οποίους διαφορετικές προσεγγίσεις στην έννοια του αυτοσχεδιασμού διαμορφώνουν διαφορετικά πλαίσια για τις πιθανές παιδαγωγικές εφαρμογές του αυτοσχεδιασμού
- να κατανοούν, να αναλύουν και να συζητούν κριτικά τις διαφορετικές εννοιολογήσεις του παιδαγωγικού ρόλου του αυτοσχεδιασμού
- να αναγνωρίζουν και να εξοικειωθούν με τις διαδικασίες µέσα βάση τις οποίες τα παιδιά αυτοσχεδιάζουν σε διαφορετικά πλαίσια
- να γνωρίσουν τον πλούτο και το εύρος των μουσικοπαιδαγωγικών ερευνητικών προσεγγίσεων στη μελέτη και την ανάλυση του αυτοσχεδιασμού των παιδιών
- να δηµιουργούν µουσική αυτοσχεδιάζοντας, χρησιµοποιώντας ποικίλα µέσα, τεχνικές και προσεγγίσεις στον αυτοσχεδιασµό τόσο ατοµικά όσο και σε οµάδες.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα αυτό, το οποίο αποτελεί συνέχεια του πρώτου (Μουσικός αυτοσχεδιασμός και εκπαίδευση: πολιτικο-φιλοσοφική και βιωματική προσέγγιση 1) εμβαθύνουμε περισσότερο στον παιδαγωγικό ρόλο του αυτοσχεδιασμού διευρευνώντας συγκεκριμένες θεωρητικές προσεγγίσεις που μας βοηθούν να κατανοήσουμε την παιδαγωγική του σημασία. Μελετάμε σύγχρονες μουσικοπαιδαγωγικές έρευνες σχετικές με την παιδαγωγική του αυτοσχεδιασμού σε επίπεδο σχολικής τάξης, διδασκαλίας μουσικών οργάνων, και σε ευρύτερα παιδαγωγικά πλαίσια.
Το μάθημα αυτό προχωρά σε μια απαιτητικότερη πρακτική εξοικείωση με την αυτοσχεδιαστική πράξη, η καλλιέργεια ενός ήθους του αυτοσχεδιασμού και μιας ζωντανής προσέγγισης της μουσικής δημιουργίας η οποία θα μπορεί να λειτουργήσει στα πλαίσια της εκπαιδευτικής πράξης. Η δημιουργική συνεισφορά των φοιτητών/τριών στην τελική έκβαση του μαθήματος είναι καίριας σημασίας, δημιουργώντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσονται συζητήσεις πάνω στα ζητήματα της παιδαγωγικής του λειτουργίας του αυτοσχεδιασμού.
Λέξεις Κλειδιά
Μουσικός Αυτοσχεδιασμός, δημιουργικότητα, δημιουργική διδασκαλία και μάθηση μουσικής
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
- φάκελος με αποσπάσματα σχετικής βιβλιογραφίας
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 20 | 0,7 | ✓ | ||
| Εργαστηριακή Άσκηση | 19 | 0,6 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 40 | 1,3 | ✓ | ||
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων | 6 | 0,2 | ✓ | ||
| Καλλιτεχνική δημιουργία | 40 | 1,3 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 25 | 0,8 | ✓ | ✓ | |
| Σύνολο | 150 | 5 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Γραπτή τελική εξέταση που εστιάζει στην κριτική κατανόηση και παρουσίαση στοιχείων θεωρίας.
2. Παρουσίαση ενός αυτοσχεδιασμού με βάση τα οργανωτικά πλαίσια και τις ιδέες που έχουμε επεξεργαστεί στις συναντήσεις μας.
3. Oι φοιτήτριες/τές κρατούν ένα Ημερολόγιο Καταστρώματος, όπου αποτυπώνεται η προσωπική τους ματιά για την πορεία των μαθημάτων και της συμμετοχής τους σε αυτά – το ημερολόγιο δεν βαθμολογείται.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Καλλιτεχνική Ερμηνεία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Johnstone, Κ. (1981/2010). Impro, o Aυτοσχεδιασµός στο Θέατρο (µτφρ. Α. Γαρεφαλάκη). Αθήνα: Εκδόσεις Οκτώ.
Πεχτελίδης, Γ. (2020). Για μια εκπαίδευση των κοινών εντός και πέραν των "τειχών". Αθήνα: Gutenberg.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Addison, R. (1988). A new look at musical improvisation in education. British Journal of Music Education, 5(3), 255-267.
Agrell, J. (2008). Improvisation Games for Classical Musicians: 500+ Non-jazz Games for Performers, Educators, and Everyone Else. Chicago: GIA Publications.
Brockmann, N. M. (2009). From Sight to Sound: Improvisation Games for Classical Musicians. Μπλούµινγτον: Indiana University Press.
Campbell, P. S. (2009). Learning to improvise music, improvising to learn music. . In G. Solis & B. Nettl (Eds.), Musical Improvisation: Art, Education, and Society (pp. 119-142). Urbana: University of Illinois Press.
Goldstaub, Paul. (1996). Opening the door to classroom improvisation. Music Educators Journal, 82(5), 45-51.
Hickey, M. (2009). Can improvisation be taught? A call for free improvisation in our schools. International Journal of Music Education, 27(4), 285–299.
Hobsbawm, E. (1988). Η Σκηνή της Τζαζ (µτφρ. Τ. Τσήρος). Αθήνα: Εξάντας
Horsley, I., Collins, M., Badura-Scoda, E. & Libby, D. (1980). Improvisation in Western Art Music. In S. Sadie (Ed.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Vol. 9 (pp. 31-52). London: Macmillan.
Jensen. M. (2009). Making the Contours of the Eternal Moment: Indeterminate Scores 2002-2009. Kingston, NY: Deep Listening Institute.
Kanellopoulos, P. A. (2007) Musical Improvisation as Action: An arendtian perspective, Action, Criticism, and Theory for Music
Education, 6:3, pp. 97-127, available at:
http://act.maydaygroup.org/articles/Kanellopoulos6_3.pdf Accessed 11/16/2007.
Kanellopoulos, P. Α. (2007). Children’s early reflections on improvised music-making as the wellspring of musicophilosophical thinking. Philosophy of Music Education Review, 15(2), 119-141.
Kanellopoulos, P. Α. (2011). Freedom and Responsibility in Musical Improvisation: A view from Bakhtin. Philosophy of Music Education Review, 19(2), 113-135.
Kanellopoulos, P. Α. (2012). Envisioning Autonomy through Improvising and Composing: Castoriadis visiting creative music education practice. Educational Philosophy and Theory, 44(2), 151-182.
Kanellopoulos, P. A. (2019). Improvisation And/Or music education: A child's upsetting clarity. In S. Young & B. Ilari, (Eds.), Music in early childhood: Multi-disciplinary perspectives and inter-disciplinary exchanges (pp. 253-274). New York: Springer.
Kanellopoulos, P. A. (2021). Studious play as an Archê of creative music-making: Repositing “the scandal of democracy” in music education. Action, Criticism, and Theory for Music Education 20 (2): 79–109 [pdf] https://doi.org/10.22176/act20.2.79
Keyes, C. (2000). Teaching improvisation and 20th century idioms. Music Educators Journal, 86(6), 17-22.
Kooistra, L. (2016) Informal Music Education: The nature of a young child’s engagement in an individual piano lesson setting. Research Studies in Music Education, 38(1), 115–129.
Kratus, J. (1991). Growing with improvisation. Music Educators Journal, 78(4), 35-40.
Kratus, J. (1995). A developmental approach to teaching music improvisation. International Journal of Music Education, 26(2), 27-38.
Murray-Schafer, R. (1986). The Thinking Ear. Toronto: Arcana.
Oliveros. P. (2005). Deep Listening: A Composer's Sound Practice. NY: iUniverse, Inc.
Oliveros, P. (2004) Harmonic Anatomy: Women in improvisation, in: D. Fischlin & A. Heble (eds) The Other Side of Nowhere: Jazz, improvisation, and communities in dialogue
(Middletown, Wesleyan University Press) pp. 50-70.
Prévost, E. (1995). No Sound is Innocent: AMM and The Practice of Self-Invention. Meta-Musical Narratives. Essays. Essex: Copula.
Reynolds, R. (1965). Indeterminacy: Some considerations. Perspectives of New Music, 4(1), 136-140.
Sarath, E. (2010). Music Theory Through Improvisation: A New Approach to Musicianship Training. New York: Routledge.
Sarath, E. W. (1993). Improvisation for global musicianship. Music Educators Journal, 80(2): 23-26.
Siljamäki, E. & Kanellopoulos, P. A. (2020). Mapping visions of improvisation pedagogy in music education research. Research Studies in Music Education, 42(1), 113–139.
Vella, R. (2003). Sounds in Space, Sounds in Time. London: Boosey & Hawkes.
Κανελλόπουλος, Π. Α. (2010). Προσεγγίσεις στην έννοια και την παιδαγωγική σηµασία του µουσικού αυτοσχεδιασµού: σχεδίασµα µιας πρότασης. Μουσικός Λόγος, 9, 5-36.
Κανελλόπουλος, Π. Α. (2013). Αναζητώντας τον ρόλο του Μουσικού Αυτοσχεδιασµού στη Μουσική Εκπαίδευση: Οι παιδαγωγικές δυνατότητες της καλλιέργειας της (µουσικής) ελευθερίας. Μουσικοπαιδαγωγικά, (Επιστηµονική Επιθεώρηση της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση), τ. 11, 5-43.
Κανελλόπουλος, Π. (2010). Σχεδίασµα µιας παιδαγωγικής του ελεύθερου µουσικού αυτοσχεδιασµού. Στο Π. Α. Κανελλόπουλος & Ν. Τσαφταρίδης (Επιµ). Η Τέχνη στην Εκπαίδευση – η Εκπαίδευση στην Τέχνη (σσ.119-146). Αθήνα: Νήσος.
Τελευταία Επικαιροποίηση
15-03-2025
