ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ
| Τίτλος | ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ / OCEANOGRAPHY |
| Κωδικός | ΒΟ.ΕΝΒ.6.26 |
| Σχολή | Θετικών Επιστημών |
| Τμήμα | Βιολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Παρασκευή Μαλέα |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 40001677 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Βιολογίας (2017-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 25
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Μοριακή Βιολογία, Γενετική και Βιοτεχνολογία | Επιλογής | 6 | 3 | 5 |
| Περιβαλλοντική Βιολογία | Επιλογής Α | 6 | 3 | 5 |
| Γενική | Επιλογής | 6 | 3 | 5 |
| Τίτλος | ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 2 |
| Class ID | 600286131
|
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600286131
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: https://www.bio.auth.gr/course/okeanografia
- Άλλη: Multimedia Application CD-ROM Ωκεανοί και Θάλασσες http://www.bio.auth.gr/sites/default/files/oceans_setup.zip
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Τα προαπαιτούμενα μαθήματα δεν προβλέπονται στο τρέχων Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Βιολογίας ΑΠΘ (2012). Οι διδάσκοντες συστήνουν να υπάρχουν γνώσεις από μαθήματα όπως: Γενική Οικολογία, Φυσιολογία Φυτών και Περιβαλλοντική φυσιολογια φυτών, Φυκολογία (μαημα μεταγενέστερου εξαμήνου σύμφωνα με πρόγραμμα σπουδώ 2024-2025)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα α) γνωρίζουν και κατανοούν τις φυσικές, χημικές, βιολογικές και γεωλογικές διεργασίες στους ωκεανούς και στις θάλασσες καθώς και των αλληλεπιδράσεών τους εστιάζοντας στα πιο πρόσφατα και σημαντικά επιτεύγματα της Ωκεανογραφίας, β) γνωρίζουν να εφαρμόζουν τις βασικές γνώσεις με συστημική προσέγγιση για να μπορούν να ερμηνεύουν και να εκτιμούν μεταβολές σε διαφορετικές κλίμακες, γ) έχουν αποκτήσει ικανότητα στην αναγνώριση θαλάσσιων φωτοσυνθετικών οργανισμών και στη μέτρηση και εκτίμηση της πρωτογενούς παραγωγικότητας τους, δ) έχουν αποκτήσει ευχέρεια στη χρήση ξένης βιβλιογραφίας και στην παρουσίαση θεμάτων σχετικών με το μάθημα αυτενεργώντας μεμονωμένα ή με συνεργασία σε επίπεδο ομάδας και στ) έχουν ευαισθητοποιηθεί σε θέματα προστασίας και διαχείρισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Ανάπτυξη της επιστήμης της ωκεανογραφίας, τα σημαντικότερα επιτεύγματα. Γεωλογικές διεργασίες και χαρακτηριστικά των ωκεανών και θαλασσών: Διαμόρφωση και ταξινόμηση ακτών, παράκτιες γεωμορφές, θαλάσσια ιζηματογένεση, θαλάσσια ιζήματα (σύσταση, προέλευση, ταξινόμηση), τηλεπισκόπηση ωκεάνιου πυθμένα. Θέματα φυσικής ωκεανογραφίας: ωκεάνια κυκλοφορία, ρεύματα, κύματα, παλίρροιες. Φυσικές και χημικές ιδιότητες του θαλασσινού νερού. Θέματα χημικής ωκεανογραφίας: Παγκόσμιος ωκεανός και κλίμα (φαινόμενο θερμοκηπίου, άνοδος της στάθμης της θάλασσας, όξινη βροχή, κλιματική αλλαγή), χημικές διεργασίες: μεταφορά και τύχη ρύπων στο θαλάσσιο περιβάλλον (υδρογονάνθρακες πετρελαίου, αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες, ραδιενέργεια, μέταλλα). Βιολογικές διεργασίες: Παραγωγικότητα, παγκόσμια πρότυπα παραγωγικότητας, βιολογική αντλία άνθρακα, βενθικά ενδιαιτήματα και βιοκοινότητες, Παράκτια ενδιαιτήματα (Μαγκρόβια έλη, κοραλλιογενείς ύφαλοι, εκβολικά συστήματα), τροφικά πλέγματα, πλαγκτικές εξάρσεις, ενεργειακή τροφική πυραμίδα, ωκεάνια ενδιαιτήματα – βιοζώνες. Θαλάσσια αγγειόσπερμα: Οικοσυστημικές υπηρεσίες, αποθήκες μπλε άνθρακα, βιογεωγραφία, χαρτογράφηση και ποικιλότητα λειμώνων, αφθονία και παραγωγικότητα, τροφικά πλέγματα, απειλές και ανθεκτικότητα των λειμώνων, βιοπαρακολούθηση, διαχείριση. Δεκαετία της Επιστήμης του ωκεανού. Θαλάσσιος γραμματισμός. Αρχές και έννοιες στα θαλάσσια αγγειόσπερμα.
Mέτρηση πρωτογενούς παραγωγικότητας σε κυρίαρχα είδη θαλάσσιων αγγειόσπερμων της Μεσογείου (μέθοδος αποτυπωμάτων πεσμένων φύλλων στο είδος Cymodocea nodosa και μέθοδος της λεπιδοχρονολόγησης στο Posidonia oceanica). Εκπόνηση εργασιών, σε ομάδες, σε θέματα που σχετίζονται με τα θαλάσσια αγγειόσπερμα.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Παρουσιάσεις σε Power point καθώς και ηλεκτρονική επικοινωνία με τους φοιτητές.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 30 | 1,2 | ✓ | ||
| Εργαστηριακή Άσκηση | 22 | 0,9 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 38 | 1,5 | ✓ | ||
| Φροντιστήριο | 6 | 0,2 | ✓ | ||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 20 | 0,8 | |||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 6 | 0,2 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 125 | 5 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή Εξέταση, Προφορική Παρουσίαση επίκαιρων θεμάτων της επιστήμης, Αναφορά για εργαστηριακή άσκηση.
1. Οι εργαστηριακές ασκήσεις εξετάζονται γραπτά με εκπόνηση εργασιών σε μικρές ομάδες ή ατομικά. Ο μέσος όρος από το βαθμό των εργαστηριακών ασκήσεων λαμβάνεται 15% υπόψη στη συνολική βαθμολογία.
2. Παρουσίαση προφορική με power point ή γραπτή εργασία, ατομικά ή σε ομάδες, σε επίκαιρα θέματα κυρίως βιολογικής ωκεανογραφίας, που στηρίζεται στην ανάλυση και σύνθεση πληροφοριών άρθρων επισκόπησης και συνυπολογίζεται στη τελική βαθμολογία με ποσοστό (15%).
3. H εξέταση του μαθήματος γίνεται με γραπτή εξέταση, με σύντομες απαντήσεις σε ερωτήσεις ή ανάπτυξη δοκιμίων σε ερωτήσεις για το σύνολο της ύλης ή συνδυασμό τους. Για τον τελικό βαθμό συνυπολογίζεται κατά 15% η απόδοσή τους στα εργαστήρια και κατά 15% η απόδοσή τους παρουσίαση εργασιών.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. ΣΕΡΑΦΕΙΜ Ε. ΠΟΥΛΙΟΣ (2021).ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Η ΩΚΕΑΝΟΛΟΓΙΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΣΙΣΜΑ
2. Pinet P.(2017).Εισαγωγή στην Ωκεανογραφία, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΣ
3.ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α.ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ (2017). ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ UNIBOOKS ΙΚΕ
4. ΑΛΜΠΑΝΑΚΗΣ Κ.(1999).ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ, UNIVERSITY STUDIO PRESS
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1.Μαλέα Π. (2025). Σημειώσεις για το μάθημα Ωκεανογραφία,Τμήμα Βιολογίας ΑΠΘ και
2. Διαλέξεις Π. Μαλέα σε ψηφιακή μορφή αναρτημένες στην πλατφόρμα e-learning του μαθήματος.
3. Out of the Blue- THE VALUE OF SEAGRASSES
TO THE ENVIRONMENT AND TO PEOPLE (2020), World Seagrass Association, United Nations Environment Programme, UNEP, ISBN: 978-92-807-3780-6.
4. Moυστάκα Γούνη Μ. (1997). Ωκεανογραφία, Μία Βιολογική Προσέγγιση.
Τελευταία Επικαιροποίηση
23-09-2025
