Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα μπορούν να:
- εφαρμόσουν τη μέθοδο Newton–Raphson και τις παραλλαγές της για την ακριβή εύρεση ριζών μη-γραμμικών εξισώσεων και συστημάτων.
- επιλύσουν** μεγάλα γραμμικά συστήματα με αποδοτικές τεχνικές (LU, Gauss–Seidel) και να αξιολογούν τη σταθερότητα και την ακρίβεια των λύσεων.
- κατασκευάσουν συμπτωτικά πολυώνυμα Lagrange, Hermite και splines για την ακριβή παρεμβολή και προέγγιση συναρτήσεων από δεδομένα.
- υπολογίσουν αριθμητικά παραγώγους και ολοκληρώματα συναρτήσεων με μεθόδους υψηλής τάξης (Romberg, Gauss, Simpson) και να εκτιμούν τα σφάλματα.
- επιλύσουν αριθμητικά διαφορικές εξισώσεις και συστήματα ODEs με μεθόδους Runge–Kutta και Adams, ελέγχοντας τη σταθερότητα και την ακρίβεια.
- μοντελοποιούν και να αναλύουν φυσικά προβλήματα (κυματικές, διαχυτικές, δυναμικά συστήματα) με τα εργαλεία της αριθμητικής ανάλυσης.
Περιεχόμενο Μαθήματος
## 1. Ρίζες μη-γραμμικών εξισώσεων
- **Διχοτόμηση (Bolzano)**: αργή σύγκλιση, απλή υλοποίηση
- **Γραμμική παρεμβολή**: ταχύτερη σύγκλιση
- **Muller**: προσέγγιση με παραβολή, εύρεση μιγαδικών ριζών
- **Μέθοδος x = g(x)**: σταθερά σημεία, συνθήκες σύγκλισης |g′| < 1
- **Newton–Raphson**: τετραγωνική σύγκλιση (O(ε^2)), απαιτεί f′
- **Halley** (2ης τάξης Newton): κυβική σύγκλιση (O(ε^3))
- **Πολλαπλές ρίζες**: τροποποίηση λόγου f/f′
- **Συστήματα μη-γραμμικών εξισώσεων**: επέκταση Newton–Raphson σε N διαστάσεις
## 2. Γραμμικά συστήματα
- **Gauss**: μετατροπή σε άνω τριγωνικό, pivoting
- **Gauss–Jordan**: διαγωνιοποίηση, αντίστροφος πίνακας
- **L–U ανάλυση**: παραγοντοποίηση A = L·U, επαναχρησιμοποίηση για πολλά b
- **Jacobi**: επαναληπτική, συνθήκες σύγκλισης |a_ii| > Σ|a_ij|
- **Gauss–Seidel**: χρήση νέων τιμών άμεσα, ταχύτερη σύγκλιση
- **Ιδιοτιμές / ιδιοδιανύσματα**: μέθοδος δυνάμεων, Aitken επιτάχυνση, μετάθεση
## 3. Παρεμβολή & πρόβλεψη
- **Lagrange**: πολυώνυμο συμπτωτικό, τύπος + σφάλμα
- **Newton–Gregory**: προς εμπρός / πίσω, διαφορές ισαπέχοντα xi
- **Hermite**: πολυώνυμο εφαπτόμενο, χρήση τιμών και παραγώγων
- **Taylor**: ανάπτυγμα γύρω από σημείο, σφάλμα εναπομείναντος όρου
## 4. Αριθμητική παραγώγιση
- **Συμπτωτικό πολυώνυμο**: παράγωγοι μέσω Newton / Lagrange
- **Κεντρικές διαφορές**: υψηλότερης τάξης τύποι, σφάλμα O(h^2) ή O(h^4)
- **Σφάλματα**: απόκοπης, στρογγυλοποίησης, μετάδοση
## 5. Αριθμητική ολοκλήρωση
- **Newton–Cotes**: τραπέζιο, Simpson 1/3 & 3/8, σφάλματα O(h^4), O(h^5)
- **Romberg επιτάχυνση**: εξαγωγή Richardson, βελτίωση τάξης
- **Gauss–Legendre**: βέλτιστα σημεία & βάρη, πολυώνυμα Legendre
- **Gauss–Laguerre, Gauss–Hermite, Gauss–Chebyshev**: ειδικά βάρη
- **Filon**: ολοκληρώματα με τριγωνομετρικές συναρτήσεις
- **Euler–Maclaurin**: διόρθωση μέσω παραγώγων άκρων
## 6. Διαφορικές εξισώσεις
### 6.1 Μεθοδοι ενός βήματος
- **Taylor**: ανάπτυγμα υψηλής τάξης
- **Euler / Euler–Heun**: σφάλμα O(h^2), O(h^3)
- **Runge–Kutta 4ης τάξης**: σφάλμα O(h^5)
- **Runge–Kutta–Fehlberg**: μεταβλητό βήμα, εκτίμηση σφάλματος
- **Σταθερότητα**: κριτήριο |1 + h ∂f/∂y| < 1
### 6.2 Μεθοδοι πολλών βημάτων
- **Adams**: προβολή 4-βήματος, σφάλμα O(h^5)
- **Milne**: πρόβλεψη + διόρθωση, σφάλμα O(h^5)
- **Hamming, Adams–Moulton**: συνδυασμοί πρόβλεψης–διόρθωσης
### 6.3 Συστήματα διαφορικών εξισώσεων
- Ανάγωγη ανώτερης τάξης → σύστημα 1ης τάξης
- Εφαρμογή όλων των μεθόδων σε διανυσματική μορφή
## 7. Διαφορικες Εξισωσεις με Μερικες Παραγώγους
- Εξίσωση Laplace
- Εξισωση Διάχυσης
- Εξισωση Κύματος