Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές - Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή: Διάγνωση και Παρέμβαση

Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης

Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα έχουν αποκτήσει τις βασικές γνώσεις που αφορούν τη σύνθετη και πολυπαραγοντική φύση των Ειδικών Μαθησιακών, τα βασικά χαρ/κά των Νευροαναπτυξιακών Διαταραχών (κατά DSM-5), αλλά και άλλων Αναπτυξιακών Διαταραχών ή Καθυστερήσεων, καθώς και τις βασικές αρχές της διάγνωσης και της αντιμετώπισής τους μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση. Επιπλέον, θα έχουν εξοικειωθεί με την ιδιαίτερη φύση των Ειδικών Διαταραχών Μάθησης και θα γνωρίζουν ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα σύνθετη και πολυπαραγοντική κατάσταση, με πολλαπλή συμπτωματολογία και εξελικτική πορεία στις διαφορετικές ηλικιακές περιόδους. Οι ενδείξεις τους μπορεί να είναι εμφανείς από την προσχολική ακόμη ηλικία και να αλλάζουν μορφή με την πάροδο του χρόνου, ενώ παράλληλα επηρεάζονται από ποικίλους αναπτυξιακούς τομείς και επιμέρους ικανότητες. Τέλος, οι φοιτητές θα γνωρίζουν τις βασικές αρχές που διέπουν την ορθή διάγνωση (και διαφοροδιάγνωση) και την κατάλληλη αντιμετώπισή των ΕΜΔ και των άλλων ΝΑΔ (πχ. συχνά απαιτείται ο έγκαιρος αποκλεισμός άλλων ιατρικών καταστάσεων ή προβλημάτων στην ανάπτυξη (πχ. προβλήματα όρασης, ακοής, κινητικά, νοημοσύνης, ψυχιατρικά ή ψυχολογικά προβλήματα, άλλες αναπτυξιακές διαταραχές, κτλ., με αποτέλεσμα να απαιτείται η εμπλοκή πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων, τόσο από τον χώρο της Ιατρικής όσο και από άλλους επιστημονικούς κλάδους (πχ. παιδίατροι, αναπτυξιολόγοι, οφθαλμίατροι, ΩΡΛ, ειδικοί παιδαγωγοί, ψυχίατροι-παιδοψυχίατροι, ψυχολόγοι, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, κτλ.). Παράλληλα, δεδομένων των προβλημάτων όσον αφορά τόσο την έγκαιρη και ορθή διάγνωση των νευροαναπτυξιακών και των μαθησιακών διαταραχών όσο και την κατάλληλη αντιμετώπισή τους στη χώρα μας (τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο), θεωρούμε ότι οι φοιτητές της Ιατρικής Σχολής είναι σημαντικό να γνωρίζουν τις βασικές αρχές που αφορούν στην ιδιαίτερη φύση, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση των μαθησιακών διαταραχών σε διεπιστημονικό επίπεδο, καθώς πολλοί από αυτούς είναι πιθανό να ακολουθήσουν ειδικότητες που εμπλέκονται σε τέτοιες διεπιστημονικές ομάδες. Τέλος, το μάθημα καλύπτει ένα μεγάλο πεδίο που αφορά στις διαταραχές της ανάπτυξης, της επικοινωνίας και της μάθησης και λειτουργεί συμπληρωματικά με τα μαθήματα της Παιδιατρικής - Αναπτυξιολογίας, Παιδοψυχιατρικής και της Ψυχιατρικής Εφήβου – Νέου Ενηλίκου.

Περιεχόμενο Μαθήματος: Το περιεχόμενο του μαθήματος, όπως αναπτύσσεται στις 13 δίωρες παραδόσεις, περιλαμβάνει τα παρακάτω θέματα: 1. 9/10/2025 Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες – Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή – Οι βασικές αρχές από τις κυριότερες θεωρητικές προσεγγίσεις της Ψυχολογίας και της Παιδαγωγικής σε συνάρτηση με τις ΕΜΔ και οι πρακτικές εφαρμογές τους στη διάγνωση και την αντιμετώπιση τους (Piaget, Vygotsky, Η θεωρία της Συμπεριφοράς, Η Γνωστική προσέγγιση, Η θεωρία της Επεξεργασίας Πληροφοριών, κτλ.).Παρουσίαση διδακτικών ενοτήτων, ύλης και μεθόδων εξέτασης - ΜΠΟΝΤΗ 2. 16/10/2025 Εισαγωγή στις Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές σύμφωνα με το DSM – 5: α) Νοητική Αδυναμία (ΝΑ) - ΜΠΟΝΤΗ 3. 23/10/2015 Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) - ΒΑΒΕΤΣΗ 4. 30/10/2025 Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ) – ΖΕΡΒΑ online 5. 06/11/2025 Διαταραχές Επικοινωνίας (ΔΕ) και οι επιπτώσεις τους στη μάθηση. Προφορικός και Γραπτός Λόγος: Ένα ενιαίο Σύστημα – ΖΕΡΒΑ online 6. 13/11/2025 Κινητικές Διαταραχές (ΚΔ) και η σχέση τους με τις ΕΜΔ και άλλες ΝΑΔ - ΜΠΟΝΤΗ 7. 20/11/2025 Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή (ΕΜΔ) ή (Ειδικές) Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ-Δυσλεξία): Τι είναι; Ορισμοί, Προσεγγίσεις καθορισμού των Ε.Μ.Δ. – Ιστορική Αναδρομή - Αποσαφήνιση Ορολογίας – Εννοιών που σχετίζονται με τη μάθηση, τη γνώση, τη νοημοσύνη, τη σχολική επίδοση, το γνωστικό δυναμικό και τις δυσκολίες - ΜΠΟΝΤΗ 8. 27/11/2025 Τύποι-Μορφές ΕΜΔ, Χαρακτηριστικά εκδήλωσής τους ανά ηλικία. Η εξελικτική πορεία τους (από την προσχολική ηλικία ως την ενηλικίωση): Οι Επιμέρους Μαθησιακές – Γνωστικές Ικανότητες: Πώς εκδηλώνονται οι μαθησιακές δυσκολίες στους διαφορετικούς τομείς της μάθησης: {Ε.Μ.Δ. στην Ανάγνωση - Δυσλεξία, ο Μηχανισμός της Ανάγνωσης (Αποκωδικοποίηση, Κατανόηση, Έκφραση), ΕΜΔ στη Γραφή, την Ορθογραφία και τον Γραπτό Λόγο, Ε.Μ.Δ. στην Αριθμητική – Μαθηματικά (Προμαθηματικές Έννοιες, Σύμβολα, Έννοια Αριθμού, Ειδικό Λεξιλόγιο, Επίλυση Πράξεων και Προβλημάτων, Μαθηματικός Συλλογισμός). ΜΠΟΝΤΗ 9. 4/12/2025 ΕΜΔ και άλλες ΝΑΔ στην Προσχολική Ηλικία: Οι πρώιμες ενδείξεις «επικινδυνότητας» στους διάφορους τομείς της ανάπτυξης, κατά την προσχολική ηλικία, για εμφάνιση μεταγενέστερων (Ε.)Μ.Δ. ή/και άλλων δυσκολιών (π.χ. ψυχοκινητική ανάπτυξη, λόγος, κτλ.). Η σημασία της Έγκαιρης Διάγνωσης και της Πρώιμης Παρέμβασης. ΜΠΟΝΤΗ 10. 11/12/2025 Η εξελικτική πορεία και η έκφραση των μαθησιακών διαταραχών και άλλων ΝΑΔ στην εφηβική ηλικία και στην ενήλικη ζωή - Το «κλινικό συνεχές». Προβλήματα ψυχοσυναισθηματικά, συμπεριφοράς και παραβατικότητα. ΜΠΟΝΤΗ 11. 18/12/2025 Η Διάγνωση της ΕΜΔ: Η διαγνωστική διαδικασία και η Μαθησιακή Εκτίμηση – Η ανάγκη για διεπιστημονική προσέγγιση – Στατική και Δυναμική Αξιολόγηση – Προτεινόμενο Διαγνωστικό Σχήμα – Εργαλεία Αξιολόγησης – Δυσκολίες Διαφοροδιάγνωσης. ΜΠΟΝΤΗ 12. 15/1/2026 Η Αντιμετώπιση των ΕΜΔ και άλλων ΝΑΔ: Βασικές Αρχές Ειδικής Παιδαγωγικής Παρέμβασης (Ε.Π.Π.) και Σχεδιασμός εξατομικευμένων Προγραμμάτων Ε.Π.Π. Παραδείγματα Σχεδιασμού Εξατομικευμένων Προγραμμάτων Ε.Π.Π. σε άτομα με Ε.Μ.Δ. ή άλλες ΝΑΔ. Γνωστικές και Μεταγνωστικές Στρατηγικές - ΒΑΒΕΤΣΗ 13. 22/1/2026 Σύνοψη Μαθήματος – ΟΛΟΙ ΟΙ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Υπεύθυνη Μαθήματος: Ελένη Μπόντη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Α.Π.Θ. – Ειδική Παιδαγωγός, Γνωστικό Αντικείμενο: Ειδική Παιδαγωγική με έμφαση στις Μαθησιακές Δυσκολίες, Α΄ Πανεπ/κή Ψυχιατρική Κλινική, Γ.Ν.Θ. «Παπαγεωργίου», Δ/ντής: Καθ. Λουκάς Αθανασιάδης., Τομέας: Νευροεπιστημών και Αισθητηρίων Οργάνων. Οργάνωση Μαθήματος: Διαλέξεις (13 δίωρες διαλέξεις) – Ώρες Διδασκαλίας: 26 (Ομαδικά) Διδάσκουσα: Ελένη Μπόντη (Αναπλ. Καθ.-Ειδική Παιδαγωγός., Α΄ Ψυχιατρική Κλινική). Άλλοι Διδάσκοντες: Σοφία Βαβέτση, Ειδική Παιδαγωγός, ΕΔΙΠ Ιατρικής Α.Π.Θ., Α΄ Πανεπ/κή Ψυχιατρική Κλινική, Γ.Ν.Θ. «Παπαγεωργίου». Δρ. Ειρήνη Ζέρβα, Ειδική Παιδαγωγός, Λογοθεραπεύτρια, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια, Α’ Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Χώρος Διεξαγωγής Μαθήματος: Ε΄ Αμφιθέατρο Ιατρικής (1ος όροφος - κτίριο γραμματείας) Ώρες και Ημέρες διδασκαλίας μαθήματος: ΠΕΜΠΤΗ 16:00-18:00μμ ή Διαδικτυακά μέσω ZOOM Το μάθημα αξιολογείται μέ ΑΠΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Σημείωση 1: Παρακαλώ πολύ, οι φοιτητές που επιθυμούν να παρακολουθήσουν το μάθημα, εκτός από την ηλεκτρονική δήλωση στο τμήμα της Ιατρικής, να κάνουν εγγραφή και στο e-learning (χωρίς κωδικό). Πληροφορίες στα e-mail: elina.bonti@gmail.com ή στο bonti@auth.gr. Σημείωση 2: Το μάθημα απευθύνεται και σε φοιτητές άλλων τμημάτων (πχ. Ψυχολογίας, Δημοτικής Εκπαίδευσης) μετά από συνεννόηση με τη γραμματεία της σχολής τους.

Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές, Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες - Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή, Δυσλεξία, Διάγνωση και Ειδική Παιδαγωγική Παρέμβαση - Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές

01-10-2025