Στοιχεία πολιτισμού και διαπολιτισμικής κατανόησης στον γερμανόφωνο χώρο

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣτοιχεία πολιτισμού και διαπολιτισμικής κατανόησης στον γερμανόφωνο χώρο / Aspects of culture and intercultural understanding in the German-speaking world
Τίτλος στα ΓερμανικάΣτοιχεία πολιτισμού και διαπολιτισμικής κατανόησης στον γερμανόφωνο χώρο
ΚωδικόςΔΕ_008
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΓερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600021290

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Διαπολιτισμική Επικοινωνία

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 26
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΚατ' Επιλογήν ΥποχρεωτικάΧειμερινό/Εαρινό-7,5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣτοιχεία πολιτισμού και διαπολιτισμικής κατανόησης στον γερμανόφωνο χώρο
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία2
Ώρες Συνολικά26
Class ID
600287653
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Eξ απoστάσεως εκπαίδευση
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αναμένεται: *να κατανοήσουν βασικές έννοιες της κοινωνικής θεωρίας μέσα από την επαφή με κείμενα αναφοράς και *να εξοικειωθούν με όψεις διαπολιτισμικότητας στη σύγχρονη γερμανόφωνη λογοτεχνία και στη σύγχρονη τέχνη, αλλά και στην ευρύτερη σύγχρονη συζήτηση στα ευρωπαϊκά συμφραζόμενα, ώστε *μέσα από μεθοδολογίες πολιτισμικής ανάλυσης να αναπτύξουν κριτικά εργαλεία για την πραγμάτευση διαπολιτισμικών ζητημάτων στο πεδίο του πολιτισμού
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες με μεθοδολογίες της πολιτισμικής ανάλυσης μέσα από την ενασχόληση με ενδεικτικές πτυχές της σύγχρονης δημόσιας σφαίρας που άπτονται διαπολιτισμικών ζητημάτων. Ως πολιτισμική ανάλυση (cultural analysis) νοείται εδώ η ανάλυση και αποτίμηση πολιτισμικών πρακτικών και πολιτισμικών προϊόντων (έργα τέχνης, κινηματογραφικές ταινίες και λογοτεχνικά κείμενα νοούμενα ως cultural objects) αλλά και εννοιολογήσεων (σύγχρονος στοχασμός) που αντανακλούν τρόπους νοηματοδότησης μέσα σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Ο γερμανόφωνος χώρος λειτουργεί εν προκειμένω ως βασικό πλαίσιο αναφοράς προκειμένου να αναδειχθούν ζητήματα πολιτισμικής ετερότητας και εξετάζεται πάντα σε σχέση με τα ευρύτερα ευρωπαϊκά συμφραζόμενα. Το μάθημα διαρθρώνεται στη βάση μιας σειράς διαθεματικών και διακαλλιτεχνικών προσεγγίσεων. Συγκεκριμένα, εστιάζει σε εκδοχές της λογοτεχνίας, των εικαστικών τεχνών και του σύγχρονου στοχασμού στον γερμανόφωνο χώρο, που παράγουν ενδιαφέρουσες νοηματοδοτήσεις εννοιών όπως ‘ξένος’, ‘γλώσσα’, ‘πατρίδα’, ‘κατανόηση’, ‘επικοινωνία’, 'μετάβαση' κ.λπ., ενώ επιχειρεί συν-αναγνώσεις και συγκριτικές αναλύσεις πηγών και παραδειγμάτων από τα ευρύτερα ευρωπαϊκά συμφραζόμενα. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε πρακτικές μεσολάβησης (mediation) της προαναφερθείσας γνώσης, όπως είναι η κριτική τέχνης (art criticism), η επιμέλεια τέχνης (curating) κ.λπ. Τέλος, το μάθημα ενσωματώνει μια ιστορική προοπτική στη διάρθρωση του περιεχομένου του, καλύπτοντας ολόκληρο το φάσμα του 20ού αιώνα. Ωστόσο, σκοπεύει να εστιάσει την προσοχή στην τρέχουσα κατάσταση, φέρνοντας τους φοιτητές σε επαφή με τη τρέχουσα δημόσια συζήτηση σχετικά με έννοιες που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στις κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές, όπως ο κοσμοπολιτισμός και η υπερπολιτισμικότητα. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αποκτούν μεθοδολογικά έργαλεία πολιτισμικής ανάλυσης καθώς και εξοικείωση με δεξιότητες συναφείς με δραστηριότητες μεσολάβησης, όπως η κριτική και η επιμέλεια, χρήσιμες στους τομείς του πολιτισμού, και ασχολούνται κριτικά με συναφή πεδία ενδιαφέροντος στο σταυροδρόμι της τέχνης, της κοινωνίας και της δημόσιας σφαίρας. Για την συμμετοχή στο μάθημα ΔΕΝ προϋποτίθενται, σε επίπεδο πρωτογενών πηγών και ερευνητικής βιβλιογραφίας, γνώσεις γερμανικών.
Λέξεις Κλειδιά
διαπολιτισμική επικοινωνία, διαπολιτισμική ικανότητα, πολιτισμική κριτική, κοσμοπολιτισμός, υπερκουλτούρα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Στην πλατφόρμα elearning (moodle) θα αναρτώνται μεταξύ άλλων και όλα τα υλικά, οι σύνδεσμοι και όλες οι σημειώσεις, που αφορούν τα περιεχόμενα του μαθήματος. Η πλατφόρμα θα παρέχει και τη δυνατότητα επικοινωνίας και ενημέρωσης.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις261,0
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων80.753,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών80.753,2
Σύνολο187.57,5
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Περιγραφή διαδικασίας: Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από τους εξής επιμέρους συντελεστές: Κριτική παρουσίαση κειμένου: 25% συγγραφή εργασίας: 55% ενεργός συμμετοχή στις συναντήσεις: 20% Μέθοδοι Αξιολόγησης: Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική) Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
*Kwame Anthony Appiah: "Thick Translation", Callaloo 16: 4, On "Post-Colonial Discourse": A Special Issue (Autumn, 1993), σελ. 808-819 *Χάνα Άρεντ: Εμείς οι πρόσφυγες, μτφρ. Κώστας Δεσποινιάδης, Αθήνα, Ενδυμίων 2016 Ζύγκμουντ Μπάουμαν: "Ο μεταναστευτικός πανικός και οι (κατα)χρήσεις του", στο: του ιδίου, Ξένοι στο κατώφλι μας, μτφρ. Βασίλης και Κατερίνα Τομανά, Θεσσαλονίκη: Νησίδες 2016, 9-28 *Mieke Bal: "Migration", στο: Future Theory. A Handbook to Critical Concepts, επιμ. Patricia Waugh και Marc Botha, Λονδίνο: Bloomsbury Academic 2021, 175-201 *Mieke Bal: "Wandernde Begriffe, sich kreuzende Theorien. Von den cultural studies zur Kulturanalyse", στο: της ιδίας, Kulturanalyse, επιμ. Thomas Fechner-Schmarsly και Sonja Need, μτφρ. Joachim Schulte, Φρανκφούρτη: Suhrkamp 2006, σελ. 7-27 *Mieke Bal: "Working with Concepts", European Journal of English Studies 13:1 (2009), σελ. 13-23 *Mieke Bal: "Ambiguity in meaning-making: filmmaking, curating, and interpreting", punctum. International Journal of Semiotics 10:2 (2024), 37-59 *Kaya Barry: "Art and materiality in the global refugee crisis: Ai Weiwei’s artworks and the emerging aesthetics of mobilities", Mobilities 14:2 (2019), σελ. 204-217 *Λία Γυιόκα: "Aπό την πολιτισμική βιομηχανία στη σημειόσφαιρα: Όροι και μεταφορές του πολιτισμού από τον 20ό στον 21ο αιώνα", στο: Οπτικές Οικοτοπίες. Θεωρία, ιστορία, κριτική, επιμ. Βικτώρια Φερεντίνου, Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων - Σχολή Καλών Τεχβών 2023, σε΄83-97 *Josef Früchtl: "What is cultural analysis? And what is the role of philosophy?", Krisis 9:1 (2008), σελ. 53-58 *Rainer Guldin: "From Threshold to Threshold. Translation as a Liminal Activity" Journal of Translation Studies 4 (1): 2020, 5-25 *Katarzyna Marciniak και Bruce Bennett: “Aporias of Foreignness: Transnational Encounters in Cinema”, Transnational Cinemas 9:1 (2018), σελ. 1–12 *Alfred Schütz: «Κοινωνική εμπειρία και ατομικός προσανατολισμός», στο: Η ποιοτική παράδοση στις κοινωνικές επιστήμες, μτφρ. Ανδρέας Μιχαλάκης, εισ.-επιμ. Κώστας Θ. Καλφόπουλος, Αθήνα: νήσος 2003, 83-105 *Richard Sennet: "Ο ξένος", στο: του ιδίου, Ο ξένος. Δύο δοκίμια για την εξορία, μτφρ. Παναγιώτης Σουλτάνης, Αθήνα: ΜΙΕΤ 2015, 75-143 *William H. Sewell, "The Concept(s) of Culture", στο: Beyond the Cultural Turn, επιμ. Victoria E. Bonnell και Lynn Hunt, Καλιφόρνια: UCP 1999, σελ. 35-61 *Georg Simmel: «Παρέκβαση για τον ξένο», στο: Περίπλανηση στη νεωτερικότητα. Κοινωνιολογικά, φιλοσοφικά και αισθητικά κείμενα, επιμ. Σπ. Γάγγας και Κ. Θ. Καλφόπουλος, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2004, 170-177 *Yoko Tawada: Where Europe Begins: Stories, μτφρ. Susan Bernofsky και Yumi Selden, New Directions Publishing: Νέα Υόρκη 2002 *Thomas Wägenbaur, "Semiotic ethnocriticism: Tawada's Das Fremde aus der Dose", Semiotics around the World: Synthesis in Diversity: Proceedings of the Fifth Congress of the International Association for Semiotic Studies, Berkeley 1994, επιμ. Irmengard Rauch και Gerald F. Carr, Βερολίνο, Βοστώνη: De Gruyter Mouton 1996, 343-346 *Bernhard Waldenfels: "Between Cultures", στο: του ιδίου, Phenomenology of the Alien. Basic Concepts, μτφρ. Alexander Kozin, Katja Stähler, Evanston, Illinois: Northwestern University Press 2011, 70-85 *Bernhard Waldenfels: "Ξενότητα, φιλοξενία και εχθρότητα", Ένεκεν 14 (2009), μτφρ. Ανθή Βηδενμάιερ, σελ. 113-128
Τελευταία Επικαιροποίηση
22-10-2025