Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
•θα κατανοήσουν τη σημασία και δυναμική των πολιτιστικών πόρων στην τουριστική και τοπική αειφόρο ανάπτυξη
•θα γνωρίσουν τις αρχές και τη μεθοδολογία διαχείρισης των πολιτιστικών πόρων
•θα αποκτήσουν τις προϋποθέσεις δημιουργικής συμμετοχής στον στρατηγικό προγραμματισμό και σχεδιασμό τουριστικών προορισμών και καινοτόμων τουριστικών προϊόντων
•θα μπορούν να συμμετέχουν σε φορείς διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς με στόχο την τουριστική αειφόρο βιώσιμη ανάπτυξη
•θα μπορούν να διαχειριστούν τις συνέργειες μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών εκφάνσεων προς όφελος της καινοτομίας, της βιώσιμης τουριστικής και αειφόρου τοπικής ανάπτυξης
•θα μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία της πολιτιστικής ταυτότητας ενός τόπου, του branding και marketing της τουριστικής του ελκυστικότητας.
•θα αποκτήσουν ικανότητες συμμετοχής σε ζητήματα προγραμματισμού, σχεδιασμού και διαχείρισης τουριστικών και δημιουργικών βιομηχανιών.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Οι πολιτιστικοί πόροι μιας περιοχής αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες και εγγυητές του τουριστικού ενδιαφέροντος για ένα τόπο, της τουριστικής του κίνησης αλλά και της ευημερίας του. Η εκμετάλλευσή τους είναι η απαραίτητη συνθήκη κάθε ανάπτυξης. Αποτελεί όμως διακύβευμα καθώς η εκμετάλλευση αυτή συχνά οδηγεί στην εξάντληση, υποβάθμιση, καταστροφή και εξαφάνιση των πόρων αυτών καταργώντας τους όρους και τις συνθήκες κάθε τύπου βιώσιμης ανάπτυξης.
Το μάθημα της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ασχολείται με αυτό το ευαίσθητο και ζωτικό ζήτημα, και αναφέρεται σε δύο ενότητες: αφενός στη προστασία των πολιτιστικών πόρων και αφετέρου στην ανάδειξη και επικοινωνίας τους με το σύγχρονο άνθρωπο.
Καθώς η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα και η μη καταστροφική εκμετάλλευση των πολιτιστικών της πόρων αφορά τη διεθνή κοινότητα η διαχείρισή τους υπακούει σε διεθνείς συμβάσεις, χάρτες και κανόνες που προσπαθούν να τους προστατεύσουν από ανεύθυνους χειρισμούς, να εγγυηθούν τη βιωσιμότητά τους και να τους καταστήσουν προσιτούς στο κοινωνικό σύνολο . Οι κανόνες αυτοί καθορίζουν το ισχύον θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης των πολιτιστικών πόρων και αποτυπώσουν την εκάστοτε στάση της κοινωνίας προς το πολιτισμό.
Το μάθημα ασχολείται με την παρουσίαση της διεθνών θέσεων και απόψεων προστασίας και ανάδειξης πολιτιστικών πόρων, βάσει των οποίων διατυπώνονται οι σύγχρονες προδιαγραφές και το σχετικό θεσμικό πλαίσιο διαχείρισής τους, ιδιαιτέρως δε με την κατανόηση και ερμηνεία του πλαισίου αυτού καθώς και με τη μεθοδολογία εφαρμογής του.
Η γνώση αυτή αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για τον σχεδιασμό τουριστικών προορισμών, καθώς οι πολιτιστικοί πόροι διαμορφώνουν τη χωρική του ταυτότητα, την κινητήρια δηλαδή δύναμη της τουριστικής του επισκεψιμότητας. Καθώς οι πολιτιστικοί πόροι είναι μεν ανεπαρκείς αλλά ανεξάντλητοι, οι γνώσεις διαχείρισής τους αποτελούν αφορμή και βάση σχεδιασμού καινοτόμων τουριστικών προϊόντων που μπορούν να συμβάλλουν στη βιώσιμη τουριστική και τοπική ανάπτυξη. Αποτελεί επίσης προϋπόθεση ενίσχυσης της τοπικής ταυτότητας, των συγκριτικών πλεονεκτημάτων ενός τόπου, των συνεργειών μεταξύ των τοπικών πολιτιστικών εκφάνσεων, είναι προϋπόθεση σχεδιασμού πολιτιστικών διαδρομών, ανάπτυξης τουριστικών βιομηχανιών και δημιουργικής απασχόλησης.
Στο μάθημα παρουσιάζονται οι αρχές της θεωρίας του υλικού πολιτισμού, οι αρχές και οι στόχοι της μνημειακής προστασίας και οι πολυσήμαντες διαπλοκές που τη διέπουν, αναλύονται οι προϋποθέσεις αειφορίας των πολιτιστικών πόρων και διαφύλαξης της ελκυστικότητας, επικοινωνιακής τους ικανότητας και τουριστικής δυναμικής τους, αλλά και της συμβολής τους στη δημιουργία τοπικής ταυτότητας, στο branding και marketing ενός τόπου. Επίσης παρουσιάζεται η διαχείριση των πολιτιστικών πόρων όχι μόνο μέσω του εκάστοτε ισχύοντος θεσμικού πλαισίου αλλά και μέσω θεσμών και σημαντικών τουριστικών πόλων όπως τα μουσεία, ή μέσω της ανάδειξης μνημειακών συνόλων, παραδοσιακών οικισμών και πολιτιστικών διαδρομών.
Τέλος παρουσιάζονται ζητήματα διάδοσης και ανάδειξης πολιτιστικών πόρων μέσα από τις τουριστικές βιομηχανίες και τη δημιουργική απασχόληση.
Λέξεις Κλειδιά
διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς, πολιτιστικοί πόροι, σχεδιασμός τουριστικών προορισμών, σχεδιασμός καινοτόμων τουριτικών προιόντων, πολιτιστικές βιομηχανίες
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOPMENT | THE IMPACT OF CULTURE ON TOURISM
Greg Richards: Culture, Cultural Tourism and Identity,Tilburg University, The Netherlands1234 Seyed Sina Mousavi , Naciye Doratli , Seyed Nima Mousavi and Fereshte Moradiahari|Defining Cultural Tourism |International Conference on Civil, Architecture and Sustainable Development (CASD-2016) Dec. 1-2, 2016 London(UK)
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Επιμέλεια Λεκάκης Παντζου
Σοφία Αντωνιάδου, Ελένη Μαυραγάνη, Ιωάννης Πούλιος · 2015 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
Τζώνος Πάνος, Μουσίο και Νεωτερικότητα, Εντευκτήριο 2014
Σκαλτσα Ματούλα, Για τη Μουσειολογία και τον Πολιτισμό, Εντευκτήριο 2007