Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι η ενημέρωση των φοιτητών και φοιτητριών για το θεωρητικό πλαίσιο της μουσειοπαιδαγωγικής και η εξοικείωσή τους με την εκπαιδευτική λειτουργία και διδακτική αξιοποίηση του μουσειακού θεσμού.
Με την ολοκλήρωση των οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι ικανοί και ικανές:
-να αναγνωρίζουν τα βασικά ιστορικά στοιχεία της συγκρότησης των μουσείων στον κόσμο και να τα συνδέουν με την αντίστοιχη εξέλιξη της εκπαιδευτικής τους διάστασης.
-να εκτιμούν τις δυνατότητες του μουσείου ως εναλλακτικού περιβάλλοντος εκπαίδευσης.
- να γνωρίζουν το βασικό επιστημολογικό πλαίσιο της μουσειοπαιδαγωγικής και να το συσχετίζουν με τις παιδαγωγικές θεωρίες και τις θεωρίες μάθησης που καθορίζουν την εκπαίδευση στο μουσείο.
- να γνωρίζουν την εξέλιξη της εκπαίδευσης στα ελληνικά μουσεία και τις διαφορετικές μορφές εκπαιδευτικής - επικοινωνιακής προσέγγισης που έχουν αναπτύξει.
- να αξιολογούν τις μουσειακές συλλογές με κριτήριο τις εκπαιδευτικές δυνατότητας που παρέχουν για την υλοποίηση μουσειοπαιδαγωγικών δραστηριοτήτων.
- να μελετούν μουσειακά αντικείμενα και να αντλούν θεματικές μέσα από αυτά με στόχο την εκπαιδευτική τους χρήση.
- να σχεδιάζουν και να αξιολογούν εκπαιδευτικές δραστηριότητες και προγράμματα για διαφορετικές ομάδες κοινού στο περιβάλλον του μουσείου.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει: α. διαλέξεις και παρουσιάσεις στην τάξη, β. στοχευμένες επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία και μικρές παρουσιάσεις συγκεκριμένων παραδειγμάτων μουσειοπαιδαγωγικών δραστηριοτήτων από ομάδες φοιτητών. Οι διαλέξεις περιλαμβάνουν τα εξής θέματα: Ο θεσμός του μουσείου διαχρονικά και η εξέλιξή του ως τις μέρες μας (ορισμοί, λειτουργίες, συγκρότηση συλλογών, επιστημολογικό πλαίσιο, νέα μουσειολογία). Ιστορική επισκόπηση της εκπαιδευτικής λειτουργίας του μουσείου (19ος – 21ος αιώνας). Η εμφάνιση και η ανάπτυξη της μουσειοπαιδαγωγικής. Από το μουσείο-ναό στο μουσείο-χώρος μάθησης και ψυχαγωγίας. Η επικοινωνία στο μουσείο. Το μουσειακό κοινό και οι επικοινωνιακές στρατηγικές. Το πολιτιστικό μοντέλο επικοινωνίας (E. Hooper-Greenhil) και η μουσειακή εμπειρία (J. Falk & L. Dierking). Η μάθηση στο μουσείο: φιλοσοφικές, ψυχολογικές, παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Κονστρουκτιβισμός (G. Hein, θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης (H. Gardner). Μάθηση μέσα από τα αντικείμενα. Η εκπαιδευτική πολιτική των μουσείων και προγράμματα προσέγγισης. Μορφές άμεσης και έμμεσης επικοινωνίας και εκπαίδευσης. Η μουσειοπαιδαγωγική στην Ελλάδα. Ιστορική αναδρομή και δράσεις (εκπαιδευτικά προγράμματα, μουσειοσκευές, εκπαιδευτικά έντυπα, φύλλα εργασίας). Η χρήση των ΤΠΕ στη Μουσειοπαιδαγωγική. Αρχαιολογία και εκπαίδευση. Δημόσια αρχαιολογία. Ιστορική εκπαίδευση και μουσείο. Ζητήματα σχεδιασμού και υλοποίησης εκπαιδευτικών δράσεων σε μουσεία και χώρους πολιτιστικής αναφοράς.
Λέξεις Κλειδιά
μουσείο, μουσείo και εκπαίδευση, μουσειοπαιδαγωγική – μουσειακή εκπαίδευση, επικοινωνία, εκπαιδευτική πολιτική, θεωρίες μάθησης, εκπαιδευτικά προγράμματα
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Hooper-Greenhill, E. (1994) Museum and gallery education. Leicester, London & New York: Leicester University Press,
Hooper-Greenhill, E. ed. (1994) The educational role of museum. London & New York: Routledge
Κόκκινος, Γ. – Αλεξάκη, Ε. επιμ. (2002), Διεπιστημονικές προσεγγίσεις στη μουσειακή αγωγή. Μεταίχμιο: Αθήνα, Νάκου, Ει. (2001), Μουσεία: εμείς, τα πράγματα και ο πολιτισμός. Νήσος: Αθήνα
Morris, G. S. and Wilkinson, S. (1990) A teacher’s guide to learning from objects. London: English Heritage,
Νάκου, Ει. και Βέμη, Μ. (2010) επιμ. Μουσεία και εκπαίδευση – γενικός απολογισμός, κριτική αποτίμηση και προοπτικές. Νήσος, Αθήνα
Νικονάνου, Ν. – Κασβίκης, Κ. (2008), Εκπαιδευτικά ταξίδια στο χρόνο. Εμπειρίες και ερμηνείες του παρελθόντος. Πατάκης, Αθήνα, Durbin