Χορκχάιμερ-Αντόρνο: Διαλεκτική του διαφωτισμού
| Τίτλος | Χορκχάιμερ-Αντόρνο: Διαλεκτική του διαφωτισμού / M. Horkheimer/T.W. Adorno: Dialectic of Enlightenment |
| Κωδικός | Φ488 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Κωνσταντίνος Καβουλάκος |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600022865 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Κορμός | Ελεύθερη Επιλογή | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Φιλοσοφία | Υποχρεωτικό Κατ' Επιλ. Κατεύθυνσης | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | Χορκχάιμερ-Αντόρνο: Διαλεκτική του διαφωτισμού |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Class ID | 600291448
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600291448
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=20073
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
- Γερμανικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
- να έχουν μελετήσει σε βάθος μέρος του έργου "Διαλεκτική του διαφωτισμού".
- να έχουν κατανοήσει τους συσχετισμούς με άλλα έργα της ίδιας εποχής, καθώς και με τις ιστορικές συνθήκες της περιόδου.
- να έχουν στοχαστεί πάνω στη σχέση φύσης και πολιτισμού στη δυναμική ανάπτυξή της.
- να είναι σε θέση να μελετήσουν περαιτέρω βιβλιογραφία επί του θέματος.
Γενικές Ικανότητες
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Οι μεγάλες θηριωδίες που γνώρισε ο 20ος αιώνας, οι οποίες κορυφώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα εξολόθρευσης και στις μαζικές καταστροφές των Παγκοσμίων Πολέμων, ήταν άραγε απλώς και μόνο μια παρέκβαση από την κανονική εξέλιξη του πολιτισμού που κανονικά συνεπάγεται την πρόοδο προς την ορθολογική κοινωνία; Μια από τις πιο υποβλητικές θεωρίες που επιχείρησαν να δώσουν απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μας δίνει η Διαλεκτική του διαφωτισμού (1944) των Μαξ Χορκχάιμερ και Τ. Αντόρνο. Σύμφωνα με τη βασική θέση του βιβλίου, η ανάπτυξη της πολιτισμικής διαδικασίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με έναν μονόπλευρο «εργαλειακό εξορθολογισμό» και, συνακόλουθα, με τη διαρκή επέκταση της κυριαρχίας πάνω στη φύση και στους ανθρώπους. Σε αυτή την προοπτική, η σταλινική ή εθνικοσοσιαλιστική βαρβαρότητα και η σύγχρονη «μαζική κουλτούρα» των λεγόμενων «δυτικών δημοκρατιών» δεν είναι παρά δύο όψεις της ίδιας τάσης προς μια απόλυτα διοικούμενη, ολοκληρωτική κοινωνία. Η ιστορία εμφανίζεται να υπόκειται σε μια «διαλεκτική» που δεν οδηγεί στην απελευθέρωση του ανθρώπου αλλά στην αύξηση της καταπίεσης. Η κριτική ανάγνωση και ανάλυση του κειμένου θα έχει σαν στόχο την εξοικείωση με τις αναλύσεις του και τον εντοπισμό ενδεχόμενων αδυναμιών του.
Λέξεις Κλειδιά
Μαξ Χορκχάιμερ, Τέοντορ Αντόρνο, Διαλεκτική του διαφωτισμού, εργαλειακός Λόγος, κυριαρχία επί της φύσης
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 108 | 4,3 | |||
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | |||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Τρίωρη γραπτή εξέταση με ερωτήσεις κρίσης που επιλέγουν οι φοιτητές/τριες
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1) Μ. Χορκχάιμερ, Τ.Β. Αντόρνο, Διαλεκτική του διαφωτισμού, Νήσος: Αθήνα 1996.
2) Μ. Jay, Η διαλεκτική φαντασία: Μια ιστορία της Σχολής της Φρανκφούρτης και του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας 1923-1950, Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2009.
Τελευταία Επικαιροποίηση
07-10-2025
