Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Να προσεγγίσει ο φοιτητής τα ιδεολογικά ρεύματα, τους στόχους και τα αιτούμενα της εποχής. Να κατανοήσει τη διάβαση από τις αυτοκρατορίες στα εθνικά κράτη, στις εθνικές Εκκλησίες και στη μετανεωτερικότητα, σε σχέση με το μυστήριο της Εκκλησίας, η οποία διακονεί την εσχατολογική προοπτική του ανθρώπου, μέσα στο μεταβαλλόμενο κόσμο
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο του μαθήματος είναι ή ιστορία και η γραμματεία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Μελετάται η διαμόρφωση της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος, ως συνέπεια της ιδεολογίας του διαφωτισμού και της αρχής των εθνοτήτων, που οδηγεί στη διάσπαση της προϋπάρχουσας ενότητας του ορθόδοξου γένους, της ρωμιοσύνης, του ρουμ μιλέτ, που είχε κέντρο και σημείο αναφοράς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την εθναρχούσα Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης. Η εθνοκρατική συγκρότηση δημιουργεί στην Ελλάδα την πρώτη ορθόδοξη αυτοκέφαλη Εκκλησία των Βαλκανίων. Προσεγγίζονται οι ιδεολογικές προϋποθέσεις της απόφασης του 1833, της έκδοσης του Πατριαρχικού και Συνοδικού Τόμου του 1850, αλλά και η συνέχεια της πολιτειοκρατίας σε ολόκληρο το 19ο αιώνα στην Εκκλησία της Ελλάδος, σε σύγκριση με τις δικαιοδοσίες της εθναρχίας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ιδιαίτερα μάλιστα με τις μεταρρυθμίσεις – τανζιμάτ και τους γενικούς κανονισμούς κατά το 19ο αιώνα. Παράλληλα παρουσιάζονται και μελετώνται εκκλησιαστικά κείμενα της εποχής.
Λέξεις Κλειδιά
Ιστορία και Γραμματεία, αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ελλάδος, Ορθόδοξο Γένος, Οικουμενικό Πατριαρχείο, εθναρχία, Γενικοί Κανονισμοί
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Νανάκη Α., Εκκλησία εθναρχούσα και εθνική, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2002.
Νανάκη Α., Εκκλησία Γένος Ελληνισμός, εκδόσεις Τέρτιος, Κατερίνη 1993.
Νανάκη Α., Εκκλησία και Ελ. Βενιζέλος, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2008.
Παπαδόπουλου Χρ., Ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος, τ. Α΄, εν Αθήναις 1920.
Κονιδάρη Ι., Εκκλησιαστική Ιστορία της Ελλάδος, τ. Β΄, εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2011.
Σταματόπουλου Δ., Μεταρρύθμιση και εκκοσμίκευση, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2003.