ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ
| Τίτλος | ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ / Critical methodological approaches in educational research |
| Κωδικός | Π1618 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600000782 |
Πρόγραμμα Σπουδών: Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Ιταλική Γλώσσα και Φιλολογία | Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2015 – 2016 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600009131
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600009131
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: www.edlit.auth.gr
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
- Γερμανικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Σκοπός του σεμιναρίου είναι να εξεταστούν ‐από τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες‐, σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο, οι κυριότερες κριτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις της εκπαιδευτικής έρευνας, ενταγμένες στο ευρύτερο πλαίσιό τους, τις επιμέρους επιστημολογικές και παιδαγωγικές παραδοχές, καθώς και τα είδη της εκπαιδευτικής έρευνας.
Περιεχόμενα μάθησης, χρονοδιάγραμμα
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Εισαγωγή στην εκπαιδευτική έρευνα: Α. Θεωρήσεις της κοινωνικής πραγματικότητας και επιστημολογικά ‘παραδείγματα’ των Επιστημών της Αγωγής και Εκπαίδευσης (ερμηνευτική, εμπειρική, κριτική και αποδομιστική Παιδαγωγική). Β. Ποιοτική και ποσοτική έρευνα (το ‘κυκλικό’ και το ‘γραμμικό’ ερευνητικό μοντέλο και μοντέλα σύζευξης τους, η μεθοδολογία της έρευνας κατά μοντέλο. Η σχέση των «παραδειγμάτων» της Παιδαγωγικής με τα είδη της εκπαιδευτικής έρευνας (φαινομενολογική‐ερμηνευτική, εμπειρική, κριτική, αποδομιστική, κριτική αποδομιστική. (1ο 2ο και 3ο σεμινάριο).
Η κριτική εκπαιδευτική έρευνα:
Ενότητα πρώτη: Επιστημολογικά ερείσματα των μεθοδολογικών προσεγγίσεών της
Εισαγωγή: Α. στις κριτικές θεωρίες ( Κριτική Θεωρία της Σχολής της Φρανκφούρτης, τα κείμενα των A. Gramsci και L. Althusser, ο μεταμοντερνισμός της αντίστασης, η μεταδομιστική κριτική του Ανθρωπισμού και του υποκειμένου, κυρίως το έργο του Michel Foucault, η κριτική του τρίτου φεμινιστικού κύματος, οι σπουδές φύλου, η Queer theory, οι πολιτισμικές σπουδές, η σύγχρονη αφροαμερικανική κριτική, το New London Group κ.λπ.) και Β. στις κριτικές θεωρίες αγωγής: στη γερμανική κριτική Επιστήμη της Αγωγής (kritische Erziehungswissenschaft) των δεκαετιών 1970‐80, στη θεωρία και πράξη του Paulo Freire και στη σύγχρονη Κριτική Παιδαγωγική (Critical pedagogy). (4ο , 5ο και 6ο σεμινάριο)
Ενότητα δεύτερη: Κριτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (με παραδείγματα και ασκήσεις)
Α. Παραδοχές, ερευνητική διαδικασία και στόχοι:
1) της Ιδεολογικοκριτικής ανάλυσης
2) της χειραφετητικής Έρευνας Δράσης
3) της κριτικής ανάλυσης λόγου
4) της κοινωνικής σημειωτικής.
Β. Το παράδειγμα της φεμινιστικής ενδυναμωτικής έρευνας (7ο , 8ο , 9ο , 10ο, 11ο και 12ο σεμινάριο)
Ενότητα τρίτη: Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, σχεδιασμός, ανάπτυξη και αξιολόγηση, από τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες, ενός σχεδίου εργασίας με θέμα την κριτική έρευνα κειμένων και εκπαιδευτικών πρακτικών του σύγχρονου ελληνικού σχολείου, στο οποίο θα χρησιμοποιήσουν τις παραπάνω μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Παρουσίαση των ερευνών σε ημερίδα με ανοικτό ακροατήριο.
Αξιολόγηση του σεμιναρίου. (13ο σεμινάριο)
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
- Ερευνητικά εργαλεία και δεδομένα
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 50 | 2 | ✓ | ✓ | |
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 50 | 2 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Διεξαγωγή έρευνας | 50 | 2 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση είναι «αυθεντική» (portfolio, κριτικοαναστοχαστικό και αυτοστοχαστικό ημερολόγιο κ.λπ., χειραφετητική κοινωνική δράση). Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες σχεδιάζουν και αναπτύσσουν ένα ερευνητικό Project και διεξάγουν εκπαιδευτική έρευνα. Για την αξιολόγησή τους συνυπολογίζονται: α) η παρουσία τους (ένδεκα υποχρεωτικές παρακολουθήσεις), η μελέτη της βιβλιογραφίας, η συμμετοχή τους και οι κριτικές παρεμβάσεις τους στο μάθημα, β) η συμμετοχή τους στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη του project, η παρουσίαση της έρευνάς τους και υποστήριξή της και γ) η τελική έκθεση της έρευνας.
Αναλυτικότερα, η μοριοδότηση των ανωτέρω κριτηρίων έχει ως ακολούθως:
1. Παρουσία, μελέτη, συμμετοχή και κριτικές παρεμβάσεις στο μάθημα Άριστα = 30 Μ
2. Συμμετοχή στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη του project, παρουσίαση
της έρευνας και προφορική υποστήριξή της, αυτοαξιολόγηση και ετεροαξιολόγηση Άριστα = 40 Μ
3.Τελική ερευνητική έκθεση Άριστα = 30 Μ
100 Μ=10
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Επιλογές Συγγραμμάτων:
Βιβλίο [24307]: Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας, Μπονίδης Κυριάκος Θ. Λεπτομέρειες
Βιβλίο [29375]: Ανάλυση λόγου, Phillips Louise,Jorgensen Marianne W.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Σημειώσεις του διδάσκοντα
Car, W. & Kemmis, S. (1997), Για μια κριτική εκπαιδευτική θεωρία, μτφρ. Α. Λαμπράκη-Παγανού, Ε. Μηλίγκου, Κ. Ροδιάδου-Αλμπάνη, Αθήνα: Κώδικας.
Γούναρη, Π., Γρόλλιος, Γ. (επιμ.) (2010). Κριτική Παιδαγωγική – μια συλλογή κειμένων. Αθήνα: Gutenberg.
Fairclough, N. & Wodak, R. (1997), «Critical Discourse Analysis», στο: Van Dijk, T.A. (επιμ.) (1997). Discourse as Social Interaction. Discourse Studies: multidisciplinary introduction, 2. London: Sage Publications, σσ. 258-284.
Freire, P. (1974), Η αγωγή του καταπιεζομένου, Αθήνα: Ράππας.
Kress, G. (1989), Γλωσσικές διαδικασίες σε κοινωνικοπολιτισμική πρακτική, μτφρ. Ε. Γεωργιάδη, Αθήνα: Σαββάλας.
Kress, G. & Van Leeuwen, Th. (2010), Η ανάγνωση των εικόνων, Θεσσαλονίκη: επίκεντρο.
Cohen, L., Manion, L, Morrison, K. (2007), Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Μπονίδης, Κ. (2004), Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας: διαχρονική εξέταση της σχετικής έρευνας και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Μπονίδης, Κ. (2009) «Κριτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις στην έρευνα των σχολικών βιβλίων: θεωρητικές παραδοχές και ‘παραδείγματα ανάλυσης», Συγκριτική και Διεθνής Εκπαιδευτική Επιθεώρηση, τ. 13, σσ. 86-122.
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-05-2016
