Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: αρχές μεθόδευσης διδασκαλίας αξιολόγηση σχολικής επίδοσης, σχεδιασμός σεναρίων

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΗ διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: αρχές μεθόδευσης διδασκαλίας αξιολόγηση σχολικής επίδοσης, σχεδιασμός σεναρίων / Teaching literature in secondary education: methodological principles, evaluation, development of educational scenarios
ΚωδικόςΠ3018
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΕλένη Χοντολίδου
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014893

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 13
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΦιλοσοφίαΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΗ διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: αρχές μεθόδευσης διδασκαλίας αξιολόγηση σχολικής επίδοσης, σχεδιασμός σεναρίων
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600167577

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΣχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας
ΌροφοςΙσόγειο
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 113 (112)
ΗμερολόγιοΔευτέρα 11:00 έως 13:30
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Οροφή: 50. Δεν μπορούν να δηλώσουν το μάθημα όσοι έχουν προακτέο βαθμό στο Π1420 ή Π3011.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
To μάθημα επιδιώκει οι φοιτητές και οι φοιτήτριες: Να γνωρίσουν τις παραμέτρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας της λογοτεχνίας στο σχολείο και εν μέρει και στην κοινωνία Να αποκτήσουν κριτική γνώση των Προγραμμάτων Σπουδών (ΑΠΣ και ΔΕΠΣ) σε σχέση με τη λογοτεχνία Να αποκτήσουν κριτική γνώση των σχολικών βιβλίων λογοτεχνίας Να γνωρίσουν τις βασικές βιβλιοθήκες της πόλης.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα συζητά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην εκπαίδευση σε όλες της τις παραμέτρους (δημιουργία σχετικών προγραμμάτων διδασκαλίας, περιεχόμενο και διδακτικές μέθοδοι, αξιολόγηση της ανταπόκρισης των μαθητών στην ανάγνωση των λογοτεχνικών κειμένων) αλλά και τους τρόπους με τους οποίους δημιουργούνται –στη δημόσια σφαίρα και σε εξωεκπαιδευτικούς θεσμούς– παραστάσεις, εικόνες και αντιλήψεις για τη λογοτεχνία, τη σχέση των ανθρώπων με το βιβλίο και την ανάγνωση, τη διάδοση των λογοτεχνικών κανόνων καθώς και τις πρακτικές προώθησης της ανάγνωσης στο δημόσιο χώρο. Εξετάζει τη σχέση της ενδοσχολικής διδασκαλίας της λογοτεχνίας με την άτυπη «διδασκαλία» της στα άλλα κοινωνικά πεδία: τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τη λογοτεχνική κριτική που ασκείται σε αυτά, τις δραστηριότητες των δημόσιων βιβλιοθηκών, τα προγράμματα ανάγνωσης που προωθούνται από θεσμούς όπως το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου κ.ά. Το μάθημα εξοικειώνει τους φοιτητές με την προβληματική του μαθήματος της λογοτεχνίας και τα προβλήματα που προκύπτουν από τη διδασκαλία του στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και τους βοηθά στον σχεδιασμό σεναρίων διδασκαλίας κάνοντας χρήση όλων των διαθέσιμων ψηφιακών πόρων. Το μάθημα δεν διδάσκει τη χρήση Η/Υ, προϋποθέτει ότι οι φοιτήτριες και οι φοιτητές είναι ψηφιακά εγγράμματοι.
Λέξεις Κλειδιά
διδασκαλία λογοτεχνίας, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Σεμινάρια301,2
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων401,6
Εκπόνηση μελέτης (project)401,6
Συγγραφή εργασίας / εργασιών401,6
Σύνολο1506
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Αποστολίδου, Β., Κόκορης, Δ., Μπακογιάννης, Μ. Γ., & Χοντολίδου, Ε. (2018). Λογοτεχνική ανάγνωση στο σχολείο και στην κοινωνία. Αθήνα: Gutenberg. Χοντολίδου, Ε., Φραγκουδάκη, Ά., Δραγώνα, Θ., & Δανιήλ, Χ. (2015). Προσεχώς εμείς μεγαλώνουμε: μαρτυρίες εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πλαίσιο του Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων. Αθήνα: Τόπος.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Anderson, Richard, κ.ά. (1994). Πώς να δημιουργήσουμε ένα έθνος από ανα-γνώστες/επιμ. Στέλλα Βοσνιάδου. Αθήνα: Gutenberg. Eagleton, Terry (1989). Εισαγωγή στη θεωρία της λογοτεχνίας/μτφρ. Δημή-τρης Τζιόβας. Αθήνα: Οδυσσέας, 94-149. Escarpit, Denise (1995). Η παιδική και νεανική λογοτεχνία στην Ευρώπη: ι-στορική επισκόπηση. Αθήνα: Καστανιώτης. Hawthorn, Jeremy (1993). Ξεκλειδώνοντας το κείμενο: μία εισαγωγή στη θε-ωρία της λογοτεχνίας/μτφρ. Μαρία Αθανασοπούλου. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Manguel, Alberto (1997). Η ιστορία της ανάγνωσης/μτφρ. Λύο Καλοβρυνάς. Αθήνα: Νέα Σύνορα. Williams, Raymond (1994). Κουλτούρα και ιστορία/μτφρ. Βενετία Αποστολίδου. Αθήνα: Γνώση. Αναγνωστοπούλου, Διαμάντη (1997). «Η επαφή των μαθητών με τη λογοτε-χνία μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα των σχολικών εγχειριδίων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης», Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης, 46, 48-51. Ανοικτό Πανεπιστήμιο (1985). Γλώσσα και Λογοτεχνία/μτφρ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου. ΑΘήνα: Κουτσούμπος. Αντλερ Μόρτιμερ Τζ. & Τ. Βαν Ντόρεν (1998). Πώς να διαβάζετε ένα βιβλί-ο/μτφρ. Δημοσθένης Αυγερινός. Αθήνα: Πατάκης. Αποστολίδου, Βενετία & Ελένη Χοντολίδου επιμ. (1999). Λογοτεχνία και εκ-παίδευση. Αθήνα: τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός. Αποστολίδου, Βενετία (1997). Κριτήρια επιλογής λογοτεχνικών βιβλίων για σχολική χρήση. Αθήνα: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Αποστολίδου, Βενετία/Γρηγόρης Πασχαλίδης & Ελένη Χοντολίδου, «Η Λογοτεχνία στην εκπαίδευση: προϋποθέσεις για ένα νέο πρόγραμμα διδασκαλίας», Σύγχρονα Θέματα, 57, 1995, 78-85. Βασιλαράκης, Ι.Ν. επιμ. (1998). Σύγχρονες οπτικές και προοπτικές της λογο-τεχνίας για παιδιά και νέους. Αθήνα: τυπωθήτω. Δουζένη, Κατερίνα (1989). «Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας από αποσπάσματα: σκέψεις για μια νέα θεώρηση», Σεμινάριο 11, 88-101. Ζερβού Αλεξάνδρα (1992). Λογοκρισία και αντιστάσεις στα κείμενα των παι-δικών μας χρόνων: Ο Ροβινσώνας, η Αλίκη και το παραμύθι χωρίς όνομα. Ανάγνωση από μια ενήλικη. Αθήνα: Οδυσσέας. Ζερβού Αλεξάνδρα (1997). Στη χώρα των θαυμάτων: το παιδικό ανάγνωσμα ως σημείο συνάντησης παιδιών ενηλίκων. Αθήνα: Πατάκης. Καγιαλής, Τάκης (1994). «Η λογοτεχνία στη Μέση Εκπαίδευση: ο ρόλος της θεωρίας», Εντευκτήριο, 26, 67-81. Κάλφας, Αντώνης (1993). Ο μαθητής ως αναγνώστης: λογοτεχνική θεωρία και διδακτική πράξη. Θεσσαλονίκη: τα Tραμάκια. Κανατσούλη, Μένη (1997). Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Καρπόζηλου, Μάρθα (1994). Το Παιδί στη χώρα των βιβλίων. Αθήνα: Καστανιώτης. Μαρινάκου, Ευγενία (1995). Το κείμενο και η γοητεία της εξερεύνησής του: μία προσωπική ανάγνωση. Αθήνα: Επικαιρότητα. Μπίρκερτς, Σβεν (1997). Οι ελεγείες του Γουτεμβέργιου: η μοίρα της ανάγνω-σης στην ηλεκτρονική εποχή/μτφρ. Λίλυ Εξαρχοπούλου. Αθήνα: Κα-στανιώτης. Πάνος, Δημήτρης (1998). Η διδασκαλία της πεζογραφίας στη Μέση εκπαίδευση: μια πρόταση διδακτικής αξιοποίησης για το «Τέλος της μικρής μας πόλης» του Δημήτρη Χατζή. Αθήνα: Αρμός. Πενάκ, Ντανιέλ (1996). Σαν ένα μυθιστόρημα/μτφρ. Ρένα Χάτχουτ. Αθήνα: Καστανιώτης. Ποσλιανέκ, Κριστιάν (1996). Να δώσουμε στα παιδιά την όρεξη για διάβα-σμα/μτφρ. Στέση Αθήνη. Αθήνα: Καστανιώτης. Σουλιώτης, Μίμης (19952). Αλφαβητάριο για την ποίηση. Θεσσαλονίκη: Δε-δούδης. Σπινκ, Τζων (Spink, John) (1989). Τα παιδιά ως αναγνώστες/μτφρ. Κυριάκος Ντελόπουλος. Αθήνα: Καστανιώτης. Συνέδριο του Σεριζί (1995). Η διδασκαλία της λογοτεχνίας/μτφρ. Ι.Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Φρυδάκη Ευαγγελία (1999). Πέντε μελετήματα για τη θεωρία και την πράξη της διδασκαλίας. Αθήνα. Φρυδάκη Ευαγγελία (2003). Η θεωρία της λογοτεχνίας στην πράξη της διδα-σκαλίας. Αθήνα: Κριτική. Χοντολίδου, Ελένη (1989). Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στην Αγγλία και την Ελλάδα: συγκριτική θεώρη-ση/αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή. Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ. Χοντολίδου, Ελένη (1996). «Η λογοτεχνική κριτική και η διδακτική μεθοδολογία για τα λογοτεχνικά κείμενα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: μία ανάγνωση άρθρων που δημοσιεύθηκαν σε περιοδικά για φιλολόγους (1975-1990)», στο Ελληνική Σημειωτική Εταιρία (1996). Σημειωτική + Εκπαίδευση (επιμ. Σταύρος Καμαρούδης & Ελένη Χοντολίδου). Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής, 68-85. Ιστορία της λογοτεχνίας-Ιστορίες της λογοτεχνίας Αποστολίδου, Βενετία (1982). Ο Κωστής Παλαμάς ιστορικός της νεοελληνι-κής λογοτεχνίας. Αθήνα: Θεμέλιο. Βελουδής, Γιώργος (1992). «Ιστορία και ιστορικότητα της λογοτεχνίας», στο Βελουδής, Γιώργος Ψηφίδες: για μια θεωρία της λογοτεχνίας. Αθήνα: Γνώση. Barthes, Roland (1982). «Ιστορία ή λογοτεχνία;»/μετ. Λίζυ Τσιριμώκου, Πολίτης, 47-48, 106-115. Genette, Gerard (1985). «Λογοτεχνία και ιστορία», Συνέδριο του Σεριζί. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας/μετ. Ι. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρό-τητα, 95-103. Moisan, Clement (1992). H λογοτεχνική ιστορία/μετ. Αριστέα Παρίση. Αθή-να: Καρδαμίτσας. Λογοτεχνικός κανόνας-«Σχολικός λογοτεχνικός κανόνας» Αποστολίδου, Βενετία (1990). «Αντιστάσεις και μεταμορφώσεις του λογοτε-χνικού κανόνα: οι έλληνες μαρξιστές και η ιστορία της λογοτεχνίας», Ιστορικά, 12-13, 179-194. Διδασκαλία παραμυθιών. Εφαρμογή της μεθόδου του Vladimir Propp και της μεθόδου του Greimas Φιλιππίδης, Σ.Ν. (1990). «Οι αφηγηματικές θεωρίες του A.J. Greimas», Σπεί-ρα, 1, 34-45. Μητσού, Μαριλίζα (1987). «Με αφορμή την ‘Μορφολογία του Παραμυθιού’ του Βλαντιμίρ Πρόπ», Πολίτης, 84, 67-77. Ντάτση, Ευαγγελή (1982). «Η συμβολή του Vladimir Propp στη μελέτη της μορφολογίας του παραμυθιού», Πολίτης, 62, 35-44. Propp, Vladimir (1983). «Μορφολογία του Παραμυθιού 1928: σύντομη εισα-γωγή», Πολίτης, 63, 79-82. Η έννοια της εγγραμματοσύνης (literacy): κοινωνικές προεκτάσεις Ong, Walter (1997). Προφορικότητα και εγγραμματοσύνη/μτφρ. Κώστας Χα-τζηκυριάκου. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Η λογοτεχνία ως γλώσσα. Η γλώσσα της λογοτεχνίας Μπαμπινιώτης, Γιώργος (1984). Γλωσσολογία και Λογοτεχνία: από την Τεχνική στην Τέχνη του Λόγου. Αθήνα. Chevalier, Jean-Claude (1985). «Σημείωση για την παρέκκλιση», Συνέδριο του Σεριζί. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας/μετ. Ι.Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα, 165-170. Eagleton, Terry (1989). Εισαγωγή στη θεωρία της λογοτεχνίας/μετ. Δημήτρης Τζιόβας. Αθήνα: Οδυσσέας, 94-149. Εκο, Ουμπέρτο (1993). Τα όρια της ερμηνείας/μετ. Μαριάννα Κονδύλη. Αθή-να: Γνώση. Mace, Gerard (1985). «Nα διδάξουμε την ποίηση για να ξαναμάθουμε στους μαθητές ανάγνωση», Συνέδριο του Σεριζί. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας/μετ. Ι.Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα, 189-199. Riffaterre, Michael (1985). «Η εξήγηση των λογοτεχνικών φαινομένων», Συ-νέδριο του Σεριζί. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας/μετ. Ι.Ν. Βασιλαρά-κης. Αθήνα: Επικαιρότητα, 135-164. Todorov, Tzvetan (1995). Θεωρία λογοτεχνίας: κείμενα των Ρώσων φορμαλι-στών/ μετ. Η.Π. Νικολούδης. Αθήνα: Οδυσσέας. Θεωρίες λογοτεχνίας και προσεγγίσεις διδακτικών κειμένων: η θεωρία της ανάγνωσης Κάλφας, Αντώνης (1993). Ο μαθητής ως αναγνώστης: λογοτεχνική θεωρία και διδακτική πράξη. Θεσσαλονίκη: τα Tραμάκια. Τζιόβας, Δημήτρης (1983). «Η έννοια του αναγνώστη στη θεωρία της λογοτε-χνίας», Πολίτης, 62, 78-87 και Τζιόβας, Δημήτρης (1987). Μετά την Αι-σθητική: θεωρητικές δοκιμές και ερμηνευτικές αναγνώσεις της Νεοελ-ληνικής Λογοτεχνίας. Αθήνα: Γνώση, 223-258. Τζιόβας, Δημήτρης (1987). «Από το συγγραφέα στον αναγνώστη: η κρίση του υποκειμένου στη θεωρία της λογοτεχνίας», Τζιόβας, Δημήτρης. Μετά την Αισθητική: θεωρητικές δοκιμές και ερμηνευτικές αναγνώσεις της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Αθήνα: Γνώση, 219-221. Eco, Umberto (1987). «Η ποιητική του ανοιχτού έργου»/μετ. Γρηγόρης Πα-σχαλίδης, Νεοελληνική Παιδεία, 9, 116-137. Eco, Umberto (19932). Τα όρια της ερμηνείας/μετ. Μαριάννα Κονδύλη. Αθή-να: Γνώση. Iser, Wolfang (1991). «Προς μία λογοτεχνική ανθρωπολογία»/μετ. Στέφανος Ροζάνης, Λόγου Χάριν, 2, 3-24. «Ανθρωπολογική απολογία της λογοτεχνίας» Συζήτηση με τον Wolfang Iser, Λόγου Χάριν, 1991, 2, 25-36. Jauss, Robert Hans (1995[873]). Η θεωρία της πρόσληψης: τρία μελετήμα-τα/μετ. Μίλτος Πεχλιβάνος. Αθήνα: Εστία. Εθνική διάσταση της λογοτεχνίας Αποστολίδου, Βενετία (1994). «Η συγκρότηση και οι σημασίες της ‘εθνικής’ λογοτεχνίας», Εταιρεία Σπουδών. ΄Εθνος-κράτος-εθνικισμός. Αθήνα: Σχολή Μωραΐτη. Γιακοέλ, Γιομτώβ (1993). Απομνημονεύματα 1941-1943/εισαγωγή-επιμέλεια Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. Νικολόπουλος, Σάκης & Έφη Οικονομοπούλου (1991). «Μειονότητες και Εκ-παίδευση», Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης, 46, 66-67. Μπαλιμπάρ, Ετιέν (1993). Τα όρια της Δημοκρατίας. Αθήνα: Πολίτης, 51-80. Εξεταστική Επιτροπή για την άνοδο του φασισμού και του ρατσισμού στην Ευρώπη: έκθεση για τα αποτελέσματα των εργασιών/εισηγητής Δημή-τριος Ευρυγένης. Δεκέμβριος 1985. Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας Ζήρας, Αλέξης (1985). «Λογοτεχνία και Μαζικά Μέσα: ενημέρωση ή επικοι-νωνία;», Σύγχρονα Θέματα, 28, 43-45. Μαρτινίδης, Πέτρος (1982). Συνηγορία παραλογοτεχνίας. Αθήνα: Πολύτυπο. Μαρτινίδης, Πέτρος (1990). Κόμικς: τέχνη και τεχνικές της εικονογραφήγη-σης. Θεσσαλονίκη: ΑΣΕ. αξιολόγηση των μαθητών Χοντολίδου, Ελένη (1999). «H αξιολόγηση των μαθητών στο μάθημα της Λο-γοτεχνίας», στο Αποστολίδου Βενετία & Ελένη Χοντολίδου επιμ. Λογοτεχνία και εκπαίδευση. Αθήνα: τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός, 379-392.
Τελευταία Επικαιροποίηση
29-11-2020