ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
| Τίτλος | ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ / CRITICAL LITERACY |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Κritische Literalität |
| Κωδικός | ΑΚ0227 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600014632 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 54
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2023 – 2024 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Class ID | 600229573
|
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600229573
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Το μάθημα εισάγει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές σε θέματα κριτικού γραμματισμού. Διακρίνεται από τον λειτουργικό γραμματισμό. Συνδέεται με την ανάπτυξη εκείνων των δεξιοτήτων που θα καταστήσουν τους/τις μαθητές/τριες και μελλοντικούς πολίτες ικανούς/ές να λειτουργούν αποτελεσματικά σε διαφορετικές περιστάσεις επικοινωνίας αλλά και να παράγουν και να προσλαμβάνουν με κριτικό τρόπο μια ευρεία γκάμα κειμενικών ειδών. Εξετάζεται τόσο σε μακρο- όσο και σε μικρο-επίπεδο. Το μακρο-επίπεδο αφορά τις κυρίαρχες πρακτικές γραμματισμού μιας γλωσσικής κοινότητας. Το μικρο-επίπεδο αφορά την «κριτική γλωσσική επίγνωση», δηλαδή την ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών στα άρρητα ιδεολογικά νοήματα που κατασκευάζονται σε συγκεκριμένα κείμενα. Στο πλαίσιο του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα κληθούν να συλλέξουν με τη φωτογραφική τους κάμερα και να μελετήσουν -ως τοποθετημένη πρακτική γραμματισμού- το γλωσσικό τοπίο του Πανεπιστημίου, δηλ. τη γραπτή παραγωγή λόγου σε διάφορες επιφάνειες του δημόσιου χώρου (π.χ. τοίχους, κολώνες, πόρτες), με σκοπό να αντιληφθούν πώς νοηματοδοτείται ο δημόσιος ακαδημαϊκός χώρος. Καθώς το γλωσσικό τοπίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του αστικού τοπίου και αλληλεπιδρά μαζί του, απώτερος σκοπός του σεμιναρίου είναι να μελετηθεί η θεματολογία του γλωσσικού τοπίου ως κειμενικού είδους και του τρόπου που κατασκευάζεται η κοινωνική πραγματικότητα μέσω των γλωσσικών επιλογών που αξιοποιούνται.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής / τρια θα είναι σε θέση να:
• κατανοεί τις βασικές έννοιες που σχετίζονται με τον κριτικό γραμματισμό
• έχει γνώση ορισμένων εργαλείων της κριτικής ανάλυσης του λόγου
• να διακρίνει με κριτικό τρόπο τους γλωσσικούς μηχανισμούς σύστασης των κειμένων και τα ιδεολογικά νοήματα που ενυπάρχουν σε αυτά
• χρησιμοποιεί τις μεθοδολογίες της κριτικής ανάλυσης λόγου και του κριτικού γραμματισμού για να προσδιορίσει τις κοινωνικές και ιδεολογικές παραμέτρους με τις οποίες σχετίζεται η χρήση της γλώσσας σε ποικίλες κοινωνικές πρακτικές
Γενικές Ικανότητες
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
• Αποσαφήνιση της έννοιας του γραμματισμού
• Είδη γραμματισμού (αυτόνομο και ιδεολογικό μοντέλο, πολυγραμματισμοί, λειτοργικός γραμματισμός
• Ο κριτικός γραμματισμός και οι διαφορετικές παραδόσεις (παιδαγωγική, κοινωνικο-πολιτισμική, γλωσσολογική, εθνογραφική)
• Πρακτικές γραμματισμού- η υπόθεση της αναντιστοιχίας σχολείου-σπιτιού
• Κριτική ανάλυση λόγου ως εργαλείο κριτικής προσέγγισης των κειμένων
• Εφαρμογή της κριτικής ανάλυσης λόγου στο γλωσσικό τοπίο του πανεπιστημίου
Λέξεις Κλειδιά
γραμματισμός, κριτική ανάλυση λόγου, γλωσσικό τοπίο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιντεοδιαλέξεις
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη διδασκαλία του μαθήματος:Βιντεοπροβολέας
Χρήση ΤΠΕ στην επικοινωνία με τους φοιτητές:Χρήση email και elearning
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 75 | 3 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 10 | 0,4 | ✓ | ✓ | |
| Φροντιστήριο | 15 | 0,6 | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | 1 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 25 | 1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Κατ’οίκον εργασία.
Προφορική παρουσίαση εργασίας.
Γραπτές εξετάσεις
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Μπουκάλα, Σ. & Στάμου Α.Γ. (επιμ.) (2020). Κριτική Ανάλυση Λόγου: (Απο)δομώντας την ελληνική πραγματικότητα. Αθήνα: Νήσος.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Baynham, M. (2002). Πρακτικές Γραμματισμού (Μτφ. Μ. Αραποπούλου, επιμ. Ε. Καραντζόλα). Αθήνα: Μεταίχμιο.
Blommaert, J. (2013). Ethnography, Superdiversity, and Linguistic Landscapes: Chronicles of Complexity. Bristol: Multilingual Matters.
Cook-Gumperz, J. (2008) (επιμ.). Η Κοινωνική Δόμηση του Γραμματισμού (Μτφ. Ε. Κοτσυφού, επιμ. Τ. Κωστούλη). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
Gee, J., Hasan, R., Luke, C., Wells, G. (2006). Γραμματισμός, Κοινωνία και Εκπαίδευση (Μτφ: Μαρία Αραποπούλου, επιμ. Α. Χαραλαμπόπουλος). Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη.
Jaworski, A. & Thurlow, C. (eds) (2010). Semiotic Landscapes. Language, Image, Space. New York: Routledge.
Στάμου Α.Γ., Πολίτης Π., Αρχάκης Α. (2016) (επιμ.). Γλωσσική Ποικιλότητα και Κριτικοί Γραμματισμοί στον Λόγο της Μαζικής Κουλτούρας: Εκπαιδευτικές Προτάσεις για το Γλωσσικό Μάθημα. Καβάλα: Εκδόσεις Σαϊτα.
Scollon, R. & Scollon, S.W. (2003). Discourses in Place. Language in the Material World. London/New York: Routledge.
Τελευταία Επικαιροποίηση
12-01-2023
