Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, ο φοιτητής θα μπορεί να αξιολογεί με βάση τις πηγές, τη βιβλιογραφία, τα ιστορικά και πολιτισμικά δεδομένα την ιστορία, τον πολιτισμός και την πνευματική υφή του σλαβικού κόσμου, όπως αυτή αποτυπώθηκε στα μνημεία και στα προσκυνήματά του. Ταυτόχρονα, θα μπορεί να προβαίνει σε περιγραφή και ανάλυση στιγμών της ιστορίας τόσο του σλαβικού κόσμου και μέσα από την επεξεργασία και τη σύνθεση στοιχείων από ποικίλες πηγές (ελληνόγλωσσες και ξενόγλωσσες, συμβατικές και ηλεκτρονικές) να οδηγείται σε συμπεράσματα και διαπιστώσεις
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Το «Προσκύνημα» ως χαρακτηριστικό της θρησκευτικότητας των Σλάβων. Η διεισδυτικότητα του ελληνικού χριστιανικού πολιτισμού στον κόσμο των Σλάβων και η μετοχή τους στη «Βυζαντινή Κοινοπολιτεία». Ο εξαιρετικός ρόλος της θρησκείας στην τέχνη και τον πολιτισμό των σλαβικών λαών.
2. Σημαντικοί σταθμοί της Ιστορίας της Εκκλησίας της Ρωσίας.
3. Οι Μονές και τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της Μόσχας.
4. Τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της Αγίας Πετρούπολης.
5. Τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία του Κιέβου και άλλων ρωσικών προσκυνηματικών προορισμών.
6. Η προσωπικότητα του Αγίου Σάββα και το αποτύπωμά του στη Σερβική εθνική και εκκλησιαστική παράδοση. Η Σερβία ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. Ιεροί τόποι στο Κοσσυφοπέδιο.
7. Κέντρα της ορθόδοξης κληρονομιάς στο Μαυροβούνιο. Ο θρησκευτικός πλούτος της Διόκλειας/Ζέτας και η προσκυνηματική της ανάπτυξη.
8. Η επίδραση του Αγίου Όρους και της ιεράς μονής Χιλανδαρίου στον σερβικό χώρο. Η ίδρυση του σερβικού Αγίου Όρους. Μοναχικός βίος. Ιστορικές Μονές.
9. Προσκυνηματικές διαδρομές στα δυτικά Βαλκάνια. Η ιερή γεωγραφία του χώρου. Θρησκευτικοί-Πολιτιστικοί τόποι.
10. Αποστολικά προσκυνήματα στον βαλκανικό χώρο. Οι παραδόσεις των τοπικών Εκκλησιών των Βαλκανίων για την ιεραποστολική δράση των Αποστόλων στον ευρύτερο βαλκανικό χώρο και τα αφιερωμένα σε αυτούς ιερά προσκυνήματα.
11. Μεγάλα αποστολικά θρησκευτικά και προσκυνηματικά κέντρα στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
12. Θρησκευτικοί τόποι ιστορικού, λαογραφικού και τουριστικού ενδιαφέροντος των Βαλκανίων.
13. Παρουσιάσεις εργασιών φοιτητών.
Λέξεις Κλειδιά
Βυζάντιο, Σλάβοι, Βυζαντινή Κοινοπολιτεία, Ρωσία, Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ταρνανίδης Ιωάννης, Πτυχές της σλαβικής Ορθοδοξίας, Θεσσαλονίκη 1992.
Ταρνανίδης Ιωάννης, Η διαμόρφωσις του αυτοκεφάλου της Βουλγαρικής Εκκλησίας (864-1235), Θεσσαλονίκη 1976.
Ταρνανίδης Ιωάννης, Σελίδες από την εκκλησιαστική γραμματεία των Σλάβων, Θεσσαλονίκη 2004.
Δεληκάρη Αγγελική, Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης. Η δράση και η συμβολή του στη διάδοση του Ησυχασμού στα Βαλκάνια. Η σλαβική μετάφραση του Βίου του κατά το αρχαιότερο χειρόγραφο,[Ελληνισμός και κόσμος των Σλάβων 6], Θεσσαλονίκη 2004.
Γόνης Δημήτριος, Ιστορία των ορθοδόξων εκκλησιών Βουλγαρίας και Σερβίας, Αθήνα 2001.
Obolenskij Dmitrij, Η Βυζαντινή κοινοπολιτεία: η ανατολική Ευρώπη 500-1453, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2022.
Φειδάς Βλάσιος, Εκκλησιαστική Ιστορία της Ρωσίας από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, Αθήνα 2005