Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
| Τίτλος | Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ / HELLENISM OF THE BLACK SEA IN MODERN AND CONTEMPORARY HISTORY |
| Κωδικός | ΙΕΑ252 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Ιστορίας και Αρχαιολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600023031 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2020-2021
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 44
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν | 7 | 4 | 6 |
| Τίτλος | Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600275880
|
Τύπος Μαθήματος
Γενικών Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600275880
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Για την επιλογή του μαθήματος δεν χρειάζονται άλλα προαπαιτούμενα μαθήματα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Να γνωρίσουν τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία του Ελληνισμού του Πόντου, να εξοικειωθούν με τη σχετική βιβλιογρφία και τους χάρτες της περιόδου.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Ο Πόντος από την κατάλυση της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.
Αντικείμενο του μαθήματος είναι η ιστορία των Ελλήνων που έζησαν στον ιστορικό Πόντο (από την Κολχίδα και τη Μικρά Αρμενία βορειοανατολικά έως την Παφλαγονία δυτικά και την Καππαδοκία νότια) από την πτώση της Τραπεζούντας το 1461 μέχρι και τις αρχές του 20ού αι. Ειδικά η περίοδος 1461-1774 χαρακτηρίζεται ως περίοδος εσωστρέφειας, κυρίως μετά την επικράτηση των Οθωμανών και των συμμάχων τους στη Μαύρη Θάλασσα. Στα τέλη όμως του 18ου – αρχές 19ου αι. οι Ευρωπαίοι άρχισαν να διεισδύουν με γοργούς ρυθμούς στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για την εξυπηρέτηση των γεωπολιτικών, στρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων τους. Επιπλέον, οι Μ. Δυνάμεις επέβαλαν στον σουλτάνο την εφαρμογή ενός φιλόδοξου προγράμματος διοικητικών μεταρρυθμίσεων και ρηξικέλευθων αλλαγών (Τανζιμάτ), οι οποίες ήταν ευνοϊκές για το χριστιανικό στοιχείο της Αυτοκρατορίας (εν προκειμένω των Ελλήνων), επειδή, παρά τις αντιδράσεις της μουσουλμανικής ελίτ, δημιουργήθηκαν συνθήκες για οικονομική και κοινωνική άνοδο, ιδιαίτερα στο β΄ μισό του 19ου και τις αρχές του 20ού αι. Αυτή η ανάπτυξη ανακόπηκε βίαια από τον τουρκικό εθνικισμό και την εφαρμογή εξοντωτικών μέτρων και τη διάπραξη Γενοκτονίας από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς στην περίοδο 1908-1923.
Θέματα προς εξέταση και ανάπτυξη
Εισαγωγή. Ενότητες και Στόχοι μαθήματος. Πληροφορίες για τις υποχρεώσεις των φοιτητών, την ύλη και τις εξετάσεις. Προαιρετικές εργασίες και βαθμολόγησή τους. Αναφορά στη σημασία των πηγών και στα σημαντικότερα Αρχεία.
Η άλωση της Πόλης και η κατάλυση της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών. Περίοδος απομόνωσης και προσαρμογής (1461-16ος αι.). Δημογραφικές και κοινωνικές ανακατατάξεις μετά την τουρκική κατάκτηση
Η Εκκλησία και οι Μονές στον Πόντο
Η Παιδεία στον Πόντο
Η Οικονομία. Δρόμοι εμπορίου. Αργυρούπολη και Μεταλλεία
Ρωσοτουρκικοί πόλεμοι - Συνθήκες Κιουτσούκ Καϊναρτζή και Αδριανουπόλεως. Απαρχή διπλωματικής και οικονομικής διείσδυσης των Ευρωπαίων
Μετοικεσίες-μεταναστεύσεις πληθυσμών
Επιδημίες στον Πόντο
Αρμένιοι και άλλοι σύνοικοι λαοί.
Μεταρρυθμίσεις. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπό πίεση
Η συλλογική-σωματειακή οργάνωση στον Πόντο
Το Κίνημα των Νεοτούρκων και ο Ελληνισμός του Πόντου. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και οι συνέπειές του. Η στάση των ευρωπαϊκών Δυνάμεων
Γενοκτονία-«Έξοδος»
Επισκόπηση της ύλης του μαθήματος
Λέξεις Κλειδιά
Πόντος, Έλληνες του Πόντου, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Εύξεινος Πόντος, Μαύρη Θάλασσα,
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
- Επισκέψεις σε Αρχεία-Βιβλιοθήκες
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση ΗΥ και άλλων Μέσων για τη Διδασκαλία
Χρήση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ιστοσελίδας για την επικοινωνία και την ενημέρωση των φοιτητών.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 117 | 3,9 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 30 | 1 | ✓ | ✓ | |
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων | 15 | 0,5 | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 15 | 0,5 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 180 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Οι φοιτητές αξιολογούνται με γραπτή εξέταση: ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου, πολλαπλής επιλογής, ασκήσεις σε χάρτη. Προαιρετική είναι η εκπόνηση ατομικής εργασίας.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
- Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Άρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού – Ευρ. Γεωργανόπουλος – Κυρ. Χατζηκυριακίδης, Οι Έλληνες του Πόντου και η Οθωμανική Αυτοκρατορία (1461-1923), Αρχείον Πόντου – Παράρτημα 36, Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, Αθήνα 2015.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Σημειώσεις μαθήματος
Τελευταία Επικαιροποίηση
21-09-2025
