ΟΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΩΣ ΜΕΣΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
| Τίτλος | ΟΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΩΣ ΜΕΣΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ / VISUAL ARTS AS A MEANS OF MULTIMODAL READING INSIDE AND OUTSIDE THE MUSEUM |
| Κωδικός | ΕΠΜ124 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Μάρθα Ιωαννίδου |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024223 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 6 | 3 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 3
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 6 | 3 | 5 |
| Τίτλος | ΟΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΩΣ ΜΕΣΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278197
|
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278197
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning: https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=12065
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=8899
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές/ φοιτήτριες θα:
• εξοικειωθούν με την έννοια του οπτικού γραμματισμού, με έμφαση στα έργα τέχνης και θα εξασκηθούν στην αναζήτηση και ερμηνεία των χαρακτηριστικών και συμβόλων που οδηγούν στην πολυτροπική ανάγνωση
• μάθουν να απολαμβάνουν τα έργα τέχνης όχι μόνον από αισθητική σκοπιά
• συνεργαστούν μεταξύ τους και θα πειραματιστούν δημιουργώντας μικρά project με χρήση των ΤΠΕ και στόχο την καθολικότερη διδασκαλία/ ερμηνεία λογοτεχνικών κειμένων, αλλά και ιστορικών γεγονότων μέσα από έργα τέχνης.
• κατανοήσουν εμπράκτως τη δύναμη της Τέχνης ως εργαλείο πολυτροπικής ανάγνωσης (των φαινομένων της ζωής, ποικίλων κειμένων, αλλά και γνωστικών αντικειμένων- επιστημονικών πεδίων).
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα στοχεύει, ακολουθώντας τη γνωστή ρήση: «μία εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις», στη γνωριμία με την ευρεία έννοια της «εικόνας»/έργου τέχνης και της πολυδιάστατης δύναμης του, καθώς και στη διερεύνηση ποικίλων τρόπων αξιοποίησης των εικόνων/έργων τέχνης -εντός και εκτός μουσείου- στην ανάγνωση και ερμηνεία είτε άλλων γνωστικών αντικείμενων του αναλυτικού προγράμματος είτε των φαινομένων της ζωής.
Έμφαση δίνεται στους παρακάτω θεματικούς άξονες με παράλληλες αναφορές, παραδείγματα και ομαδικές ασκήσεις στον τρόπο που μπορούν να καλλιεργηθούν και αξιοποιηθούν οι «εικόνες» στο δημοτικό σχολείο, είτε σε θεωρητικό επίπεδο (αναλυτικό πρόγραμμα) είτε στα καλλιτεχνικά μαθήματα και την ευέλικτη ζώνη.
Οι κύριοι θεματικοί άξονες είναι:
• Η τέχνη ως ένα ανοιχτό εικονογραφημένο βιβλίο που αφηγείται διάφορες "ιστορίες" ταυτόχρονα: του δημιουργού, των απεικονιζομένων, της εποχής τους και της εποχής του δημιουργού, του τόπου του, του κόσμου και του πολιτισμού μας.
• Οπτικός γραμματισμός: Χαρακτηριστικά, Σύμβολα και Μέθοδοι ερμηνείας
• Ζητήματα αισθητικής και νοηματοδότησης: Ο ρόλος των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια και στα παιδικά βιβλία. Αρχές σύνθεσης.
• Διαθεματικά παραδείγματα: Τέχνη και διδασκαλία μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος, π.χ. της Λογοτεχνία, της Ιστορίας, της Γεωγραφίας κ.ά.
• Τρόποι πολυτροπικής ανάγνωσης μέσω των τεχνών/εικόνων.
Λέξεις Κλειδιά
Τέχνη, Ιστορία της Τέχνης, Τέχνη και Λογοτεχνία, Τέχνη και Ιστορία, Πολυτροπική ανάγνωση, Οπτικός γραμματισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιντεοδιαλέξεις
- Podcast
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 44 | ✓ | ✓ | ||
| Σεμινάρια | 20 | ||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 30 | ✓ | ✓ | ✓ | |
| Καλλιτεχνικό Εργαστήριο | 16 | ||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 15 | ✓ | ✓ | ||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | ✓ | ✓ | ✓ | |
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή εργασία/ κουίζ/ διδακτικό σενάριο 70%
Καλλιτεχνικό έργο 30%
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Berger, J., (2022). Η Εικόνα και το Βλέμμα. Μεταίχμιο
Kress, G. Van Leeuven,T. (2010). Η Ανάγνωση των Εικόνων: Η Γραμματική του Οπτικού Σχεδιασμού, Επίκεντρο. ISBN: 978-960-458-266-2, Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 58637
Σβαλίγκου, Χ. (2011). Η ερμηνεία της Εικόνας ως σημείου της Οπτικής Επικοινωνίας. University Studio Press.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ιωαννίδου, Μ. (2018). «Μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις. Χίλιες λέξεις ισούνται με μια εικόνα; Ο ρόλος των Μουσείων Λογοτεχνίας και Τέχνης στην ενδυνάμωση ή στην αποδυνάμωση της λογοτεχνικής ανάγνωσης». Στο Αποστολίδου, Β., Κόκορης, Δ., Μπακογιάννης, Μ.Γ., Χοντολίδου, Ε. (επιμ.). Λογοτεχνική ανάγνωση στο σχολείο και στην κοινωνία. Αθήνα: Gutenberg. (σσ.591-602).
Μουζακιώτου, Σ. (2017). Η σημειολογία της εικόνας στην Τέχνη και την Εκπαίδευση. Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή& εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση, 9, 196-206.
Barthes, R. (1977). Rhetoric of the image. New York: Hill &Wang.
Burgin V., (1982). Photographic Practice and Art Theory, in V. Burgin (ed.), Thinking Photography,
London: MacMillan, σ. 81.
Αγγελάτος Δ., Γαραντούδης Ε., (2013). Η λογοτεχνία και οι τέχνες της εικόνας, Ζωγραφική και
κινηματογράφος. Αθήνα: Καλλιγράφος, σελ. 177.
Kress G. &. van Leeuwen Th., (1996), Reading Images: The Grammar of Visual Design. U.S.A.:
Routledge, σ. 17.
Willats J., (1997). Art and Representation, Princeton University Press, σ. 13
Yenawine P., (1997). Thoughts on Visual Literacy. Visual Understanding in Education. Retrieved
from: http://www.vtshome.org/system/resources/0000/0005/Thoughts_Visual_Literacy. pdf
Σέμογλου, Ο. (2001). “Γλώσσα της εικόνας και εκπαίδευση”, στο Α. Φ. Χρηστίδης, (επιμ.).
Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα, 270-274. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
Σιγάλας, Γ. (2003). “Η αισθητική διάσταση του σχολικού βιβλίου”. Μέντωρ, 6, 88-104.
Newfield, D. (2011). From visual literacy to critical visual literacy: An analysis ofeducational materials. English Teaching: Practice and Critique, 10, 81-94,https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ935564.pdf.
ewfield, D. (2011). From visual literacy to critical visual literacy: An analysis of educational materials. English Teaching: Practice and Critique, 10, 81-94,https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ935564.pdf
Γρόσδος, Σ. & Ντάγιου, Ε. 2003. Γλώσσα και τέχνη. Γλωσσικές δραστηριότητες για το Δημοτικό Σχολείο σύμφωνα με τη λειτουργική χρήση της γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Τελευταία Επικαιροποίηση
27-03-2025
