ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
| Τίτλος | ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / TEACHING PREPARATION, CONDUCT AND EVALUATION: PUPIL ASSESSMENT AND PRACTICE |
| Κωδικός | ΥΠΜΠ4 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Αναστάσιος Λιάμπας |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024147 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ | 8 | 4 | 10 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ | 8 | 4 | 10 |
| Τίτλος | ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278202
|
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278202
- eLearning: https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=6233
- Άλλη:
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Δεν υπάρχουν
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Mε την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα γνωρίζουν α) τις ιστορικές, παιδαγωγικές, εκπαιδευτικές, κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις και τους σκοπούς της αξιολόγησης, β) τις απόψεις σημαντικών στοχαστών για την αξιολόγηση στην εκπαίδευση, γ) βασικά χαρακτηριστικά της αξιολόγησης (ποιοτικά κριτήρια, νόρμες αναφοράς, είδη/μορφές), δ) την παιδαγωγική λειτουργία της αξιολόγησης, ε) τα βασικά και απαραίτητα στοιχεία της αξιολόγησης για τη μάθηση, ζ) τις τεχνικές αξιολόγησης της επίδοσης, η) τις κλίμακες βαθμολογίας, την περιγραφική αξιολόγηση και την έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης θ) την επίδραση των συστημάτων αξιολόγησης της επίδοσης στη σχολική γνώση, στις μεθόδους και μορφές διδασκαλίας, στην παιδαγωγική σχέση και στις σχέσεις μαθητών και γονέων. Επίσης, θα έχουν αποκτήσει εμπειρίες αξιολόγησης των μαθητών και των μαθητριών σε πραγματικές συνθήκες σε όλα τα μαθήματα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης χρησιμοποιώντας δεδομένα των προαναφερθέντων θεωρητικών γνώσεων και εφαρμογών.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα δίνεται έμφαση στη θεωρία και την πρακτική της αξιολόγησης της επίδοσης του μαθητή στη σχολική τάξη. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται και αναλύονται: η ιστορική διαδρομή της εξέτασης/αξιολόγησης, οι ιδεολογικές, κοινωνικοπολιτικές εκπαιδευτικές αφετηρίες και διαστάσεις της εξέτασης/αξιολόγησης με βάση τις θεωρήσεις των M. Weber, T. Parsons, M. Foucault, P. Bourdieu, S. Bowles & H. Gintis, η ιστορία της εξέτασης/αξιολόγησης του μαθητή και της μαθήτριας στο ∆ημοτικό σχολείο, οι σκοποί και η παιδαγωγική λειτουργία της αξιολόγησης, τα ποιοτικά κριτήρια της αξιολόγησης, τα είδη αξιολόγησης (διαγνωστική, διαμορφωτική, τελική ή αθροιστική αξιολόγηση), οι μορφές αξιολόγησης και οι νόρμες αναφοράς (ατομική, κοινωνική, κριτηρίου ή πραγματοκεντρική), η ανατροφοδότηση και η υποστήριξη (scaffolding) του μαθητή και της μαθήτριας με σκοπό την αξιολόγηση για τη μάθηση με βάση συμπεράσματα/προτάσεις που απορρέουν από το έργο των J. Piaget, L. Vygotsky, J. Bruner, N. Mercer και P. Black & D. Wiliam, η αυτο-αξιολόγηση, η ετεροαξιολόγηση, ο φάκελος εργασιών (portfolio), η διαμορφωτική αξιολόγηση στο πρόγραμμα mastery learning και η αξιολόγηση που βασίζεται στην ταξινομία των αντικειμενικών διδακτικών στόχων του B.S. Bloom, ο ρόλος της ερώτησης στην αξιολόγηση, οι πρακτικές αξιολόγησης της επίδοσης (ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου, ανοιχτές - κλειστές, τύπου δοκιμίου κ.ά.) τα κίνητρα στη/για μάθηση, οι κλίμακες βαθμολογίας, η περιγραφική αξιολόγηση και η έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης, η επίδραση του συστήματος αξιολόγησης της επίδοσης: στην επιλογή και οργάνωση της γνώσης που παρέχει το σχολείο, στις μεθόδους και μορφές διδασκαλίας και τη μάθηση, στην παιδαγωγική σχέση και στις σχέσεις μαθητών και γονέων.
Όσον αφορά την οργάνωση των πρακτικών ασκήσεων (άσκηση πεδίου) τα βασικά στοιχεία της είναι τα ακόλουθα:
Α) Η συμμετοχή στην πρακτική άσκηση είναι υποχρεωτική (περιλαμβάνει: παρατήρηση διδασκαλίας δασκάλου στη σχολική τάξη, φροντιστηριακή διδασκαλία για την προετοιμασία της διδασκαλίας στη σχολική τάξη, διδασκαλία στη σχολική τάξη και αποτίμηση διδασκαλίας).
Β) Κάθε φοιτητής και φοιτήτρια παρακολουθεί ενταγμένος/η σε πενταμελή ομάδα τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων μιας σχολικής τάξης ενός δημόσιου Δημοτικού Σχολείου, χρησιμοποιώντας φύλλο παρατήρησης στο οποίο καταγράφει τους στόχους, το περιεχόμενο, τις μεθόδους, τις μορφές, τα μέσα διδασκαλίας, καθώς και τα βασικά δεδομένα της αξιολόγησης (είδος, μορφή και νόρμες αξιολόγησης, μέσα έκφρασης επίδοσης, ανατροφοδότηση, κίνητρα, τύπος ερωτήσεων, ασκήσεις κ.ά.) Η παρακολούθηση εκτείνεται σε χρονικό διάστημα μίας εβδομάδας και έχει ανώτατο όριο 5 ημερών.
Γ) Κάθε φοιτητής και φοιτήτρια διδάσκει στη σχολική τάξη του Δημοτικού σχολείου που παρατήρησε, αφού έχει συμμετέχει σε φροντιστηριακή διδασκαλία με την οποία προετοιμάζεται για τη διδασκαλία του. Επίσης, συμμετέχει σε φροντιστηριακή διδασκαλία κατά την οποία γίνεται απολογισμός, αυτοκριτική και κριτική των διδασκαλιών οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί. Οι διδασκαλίες των φοιτητών εκτείνονται σε χρονικό διάστημα τριών εβδομάδων και έχουν ανώτατο όριο 15 ημερών (3 εβδομάδες x 5ημέρες=15 ημέρες). Αφορούν όλα τα μαθήματα του Δημοτικού σχολείου εκτός εκείνων που διδάσκονται από εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων (Ξένες Γλώσσες, Φυσική Αγωγή, Μουσική).
Δ) Στις τρεις εβδομάδες των διδασκαλιών οι φοιτητές και οι φοιτήτριες διδάσκουν με βάση τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις που διδάχθηκαν στο θεωρητικό μάθημα και με ευθύνη των διδασκόντων του.
Ε) Οι πρακτικές ασκήσεις του μαθήματος ΥΠΜΠ 4 είναι κοινές με τις πρακτικές ασκήσεις του μαθήματος ΥΠMΠ5: «Προετοιμασία, Διεξαγωγή και Αξιολόγηση Διδασκαλίας: Παιδαγωγικές θεωρίες και Πρακτικές Ασκήσεις». Επειδή τα ΥΠΜΠ 4 & ΥΠΜΠ 5 είναι τα μαθήματα της πρακτικής άσκησης του τετάρτου έτους, ο τελικός βαθμός στις γραπτές εξετάσεις του εξαμήνου και στα δύο είναι κοινός. Ο κοινός τελικός βαθμός των γραπτών εξετάσεων αποτελεί τον μ.ο. των βαθμών στα ΥΠΜΠ 4 & ΥΠΜΠ 5 και είναι προαγώγιμος τότε μόνο όταν η γραπτή επίδοση για αμφότερα τα μαθήματα είναι 5 και άνω.
Λέξεις Κλειδιά
αξιολόγηση, μαθητή, διαμορφωτική αξιολόγηση, έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης, αξιολόγηση για τη μάθηση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Powerpoint
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 90 | ✓ | ✓ | ||
| Άσκηση Πεδίου | 90 | ✓ | ✓ | ||
| Φροντιστήριο | 90 | ✓ | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 30 | ✓ | |||
| Σύνολο | 300 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η γλώσσα αξιολόγησης είναι η ελληνική.
Τα κριτήρια, τα είδη και οι τεχνικές της αξιολόγησης των φοιτητών/τριών παρουσιάζονται στο πρώτο μάθημα του εξαμήνου.
Η αξιολόγηση είναι διαμορφωτική στα πλαίσια της φροντιστηριακής διδασκαλίας (αποτελεί βασικό τμήμα των πρακτικών ασκήσεων), συμβαίνει, όμως, και στις συζήτήσεις κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, καθώς και τελική/συμπερασματική στη γραπτή εξέταση του μαθήματος κατά την εξεταστική περίοδο (σε ύλη που συγκροτείται από βιβλία, αποσπάσματα βιβλίων και άρθρα). Η τελική/συμπερασματική αξιολόγηση πραγματοποιείται με θέματα που είναι: 1. Επίλυση προβλήματος και 2. Ανοικτές ερωτήσεις που οδηγούν σε απαντήσεις τύπου δοκιμίου (η εξέταση πραγματοποιείται με ανοικτά βιβλία).
1. Για τη διαμορφωτική αξιολόγηση τα κριτήρια αξιολόγησης είναι:
• Η περιγραφή και ο τεκμηριωμένος θεωρητικός σχολιασμός του είδους και των τεχνικών αξιολόγησης, της ανατροφοδότησης, των ερωτήσεων, των κινήτρων, της ενίσχυσης και ενθάρρυνσης και, ενδεχομένως, της αυτοαξιολόγησης και ετεροαξιολόγησης, που χρησιμοποιεί ο εκπαιδευτικός (τη διδασκαλία του οποίου οι φοιτητές/τριες παρατήρησαν κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης), καθώς και ο τεκμηριωμένος θεωρητικός σχολιασμός από τους/τις φοιτητές/τριες προβλημάτων που θέτει ο διδάσκοντας για συζήτηση κατά τη διάρκεια της διάλεξης.
2. Για τη γραπτή εξέταση (με ανοιχτά βιβλία) στο τέλος του εξαμήνου, τα κριτήρια αξιολόγησης είναι:
Η ακρίβεια των όρων, η λογική συνέπεια, η ορθότητα και η πληρότητα του θεωρητικού σχολιασμού είτε στην επίλυση προβλήματος είτε στην απάντηση της ανοικτής ερώτησης. Η απάντηση και στους δύο τύπους θεμάτων βασίζεται σε ζητήματα, προβλήματα, θέσεις και οπτικές που αναδείχτηκαν κατά τις διαλέξεις της "Αξιολόγησης του μαθητή". Οι φοιτητές/τριες έχουν προσεγγίσει τα παραπάνω τόσο θεωρητικά όσο και μέσω της μελέτης κειμένων, άρθρων, ερευνητικών εργασιών στις διαλέξεις και τις περισσότερες φορές τα έχουν αντιμετωπίσει στην πράξη κατά την πρακτική τους άσκηση στο δημοτικό σχολείο.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
- Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
- Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Λιάμπας, Τ. (2023). Η αξιολόγηση της επίδοσης του μαθητή στο δημοτικό σχολείο. Θεωρητική θεμελίωση και προοπτικές.Αθήνα: Gutenberg.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Κασσωτάκης, Μ. (2013). Η Αξιολόγηση της Επίδοσης των Μαθητών. Θεωρητικές Προσεγγίσεις και Πρακτικές Εφαρμογές. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Κωνσταντίνου, Χ & Κωνσταντίνου, Ι. (2017). Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση. Η Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου και του Μαθητή ως Θεωρία και ως Πράξη. Αθήνα: Gutenberg.
Λαζαράκου, Ε. (2025). Αξιολόγηση για τη μάθηση. Από τη θεωρία στην πράξη. Αθήνα: Διάδραση.
Λιάμπας, Τ. (2011). Έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης. Μια Μελέτη Περίπτωσης. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τχ. 167, σσ. 89-100.
Λιάμπας, Τ. (2016). Η Γνώμη των Εκπαιδευτικών των Πειραματικών Δημοτικών Σχολείων ΠΤΔΕ-ΑΠΘ για την Έκθεση Περιγραφικής Αξιολόγησης και τις Επιδράσεις της. Στο Ε. Χοντολίδου, Ρ. Τσοκαλίδου, Φ. Τεντολούρης, Α. Κυρίδης & Κ. Βακαλόπουλος (επιμ.),«Μνήμη Σωφρόνη Χατζησαββίδη. Γλωσσολογικές & Παιδαγωγικές προσεγγίσεις». Αθήνα: Gutenberg.
Λιάμπας, Τ. (2017). Ο Lev S. Vygotsky και η Δυναμική Αξιολόγηση. Στο Γ. Γρόλλιος & Χ. Τζήκας (Επιμ.), Ζητήματα Κοινωνικών και Πολιτικών Παραμέτρων της Εκπαίδευσης: Αφιέρωμα στον Σπύρο Ράση. Αθήνα: Παπαζήσης.
Mercer, N. (2000). Η Συγκρότηση της Γνώσης. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Patton, Q. (2021). Η Παιδαγωγική της αξιολόγησης. Αθήνα: ΙΝΕ ΓΣΕΕ.
Ρέλλος, Ν. (2003).Έλεγχος Μάθησης. Αξιολόγηση Μαθητικής Επίδοσης. Αθήνα: Gutenberg.
Slavin, R. (2007). Εκπαιδευτική Ψυχολογία. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Συναφή επιστημονικά περιοδικά:
Perrenoud, P. (1995). Οι συνήθεις Διαδικασίες Αξιολόγησης Τροχοπέδη στην Αλλαγή των Παιδαγωγικών Πρακτικών. Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ. 31, σσ. 31-37.
Perrenoud, P. (1996). Πώς να Καταπολεμήσετε τη Σχολική αποτυχία σε Δέκα Μαθήματα ... Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ. 39, σσ. 17-23.
Perrenoud, P. (1997). Η Τριπλή Κατασκευή της Σχολικής Αποτυχίας. Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ.43, σ. 31-38.
Perrenoud, P. (2008). Η Αξιολόγηση των Μαθητών: Ρυθμιστικό Εργαλείο ή Ασπίδα κατά του Άγχους; Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ.87, σσ. 17-23.
Ακόμη, όλα τα αναρτημένα άρθρα, κείμενα/αποσπάσματα βιβλίων και τα ppt των διαλέξεων στην ιστοσελίδα του μαθήματος https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=6233
Τελευταία Επικαιροποίηση
25-09-2025
