ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
| Τίτλος | ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ / MULTIMODAL DISCOURSE TEACHING PRACTICES |
| Κωδικός | ΕΠΜ57 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Φωτεινή Παπαδημητρίου |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024216 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 8 | 4 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 8 | 4 | 5 |
| Τίτλος | ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278205
|
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Υποβάθρου
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278205
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=3798
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/ήτριες θα:
• έχουν αποκτήσει γνώση των πιο βασικών θεωρητικών προσεγγίσεων που αφορούν στην ανάλυση και διδασκαλία του πολυτροπικού λόγου,
• είναι σε θέση να αναλύουν και να αξιολογούν με κριτικό τρόπο τους στόχους του Α.Π.Σ. για τη διδασκαλία της γλώσσας, οι οποίοι συνδέονται με την ανάπτυξη δεξιοτήτων ενασχόλησης με τις παροχές πολλαπλών τροπικοτήτων,
• είναι ικανοί να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν καινοτόμες δραστηριότητες για τη διδασκαλία του πολυτροπικού γραμματισμού,
• έχουν κατανοήσει την αναγκαιότητα ανανέωσης/αναμόρφωσης των σημερινών πρακτικών διδασκαλίας του γραμματισμού ώστε να συνεισφέρουν στη νοηματοδότηση και ερμηνεία του σύγχρονου πολυτροπικού τοπίου της επικοινωνίας,
• έχουν αντιληφθεί την ανάγκη υιοθέτησης της πολυτροπικής–κριτικής προσέγγισης ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας για τη διδασκαλία του γλωσσικού γραμματισμού,
• έχουν αποκτήσει εμπειρία διδασκαλίας σε πραγματικές συνθήκες στο μάθημα της γλώσσας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση,
• είναι σε θέση να αναζητούν και να αξιολογούν κριτικά το περιεχόμενο, την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα ιστότοπων και πηγών του ΠΙ για μαθησιακούς σκοπούς.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Είναι κοινώς παραδεδεγμένο ότι οι πραγματικές πρακτικές γραμματισμού που επικρατούν στο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον των μαθητών/τριών αγνοούνται παντελώς από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, υπό την έννοια ότι δεν υιοθετείται μια πολυτροπική – κριτική προσέγγιση διδασκαλίας του γραμματισμού, ώστε να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο τα άτομα είναι δυνατόν να αξιοποιούν διάφορες σημειωτικές πηγές για τη δημιουργία νοημάτων. Αυτό σημαίνει ότι, από τη στιγμή που το σχολικό σύστημα εστιάζει αποκλειστικά στο γλωσσικό τρόπο, οι εκπαιδευτικοί δεν διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα προκειμένου να αξιολογήσουν τα νοήματα που δημιουργούν οι μαθητές/ήτριές τους με άλλους τρόπους.
Ως εκ τούτου, στο θεωρητικό επίπεδο του μαθήματος, αφού παρουσιάζονται, αναλύονται και συζητούνται οι βασικές θέσεις των πιο σημαντικών προσεγγίσεων για την ανάλυση και διδασκαλία του πολυτροπικού λόγου, στη συνέχεια η έμφαση δίνεται, μέσω συζήτησης με τους φοιτητές/ήτριες, στην κριτική αξιολόγηση και ανάλυση συγκεκριμένων διδακτικών ενοτήτων, οι οποίες συνιστούν αντιπροσωπευτικά παραδείγματα υλοποίησης των στόχων του ΑΠΣ της ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό που συνδέονται με την αξιοποίηση μορφών πολυτροπικής επικοινωνίας, από την άποψη του τρόπου με τον οποίο συμβάλλουν στην αποτελεσματική πραγμάτωση των στόχων αυτών.
Όσον αφορά στο πρακτικό επίπεδο, το μάθημα επιδιώκει να παράσχει στους φοιτητές/ήτριες τα εργαλεία μέσα από τα οποία θα καταστούν ικανοί να σχεδιάσουν και/ή να εφαρμόσουν πρακτικές οπτικού/πολυτροπικού γραμματισμού σε μια σχολική τάξη του δημοτικού σχολείου στο μάθημα της γλώσσας. Επιπλέον, το μάθημα επιδιώκει να εξοικειώσει τους φοιτητές/ήτριες με τρόπους αξιοποίησης του Παγκόσμιου Ιστού, ώστε να μπορούν να αναζητούν και να αξιολογούν με κριτικό τρόπο το περιεχόμενο, την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα των πληροφοριών για μαθησιακούς σκοπούς.
Λέξεις Κλειδιά
Πρακτικές οπτικού γραμματισμού, πολυτροπικός γραμματισμός, πολυτροπική κοινωνική σημειωτική προσέγγιση, διδασκαλία πολυτροπικού λόγου, ανάλυση οπτικού κειμένου
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 45 | ||||
| Σεμινάρια | 25 | ||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 30 | ||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 25 | ||||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Fleckenstein, K.S., Calendrillo, L.T. & Worley, D.A. (2014). Η γλώσσα και η εικόνα στη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής γραπτού λόγου: Διδάσκοντας τον οπτικό γραμματισμό, Φ. Παπαδημητρίου (Επιμέλεια-Θεώρηση). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γαβριηλίδου, Ζ. & Τσάκωνα, Β. (2004). Χιούμορ και παιχνίδι με τους κώδικες στη σειρά κόμικς του Αστερίξ. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά της 24ης Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης, σελ.: 102-110.
Δημητριάδου, Κ. (2006). Οπτικός γραμματισμός και γλωσσική διδασκαλία. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 148.
Παπαδοπούλου, Μ. (2003). Μεταξύ γραφής και εικόνας: Παιχνίδια γραφής στους δρόμους της πόλης. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά της 23ης Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης, τόμος Α΄, σελ.: 89-99.
Πλειός, Γ. (2005). Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση: Ο ρόλος της εικονικής ιδεολογίας. Αθήνα: Πολύτροπον.
Στάμου, Φ., Τρανός, Τ. & Χατζησαββίδης, Σ. (2004). Η «ανάγνωση» και η «παραγωγή» πολυτροπικότητας σε μαθησιακό περιβάλλον: Πρώτες διαπιστώσεις από μια διδακτική εφαρμογή. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά της 24ης Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης, σελ.: 666-672.
Kress, G. (2012). Ο Γραμματισμός’ σε ένα πολυτροπικό περιβάλλον επικοινωνίας. Στο Φ. Παπαδημητρίου (Επιμέλεια-Θεώρηση), Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις του Γλωσσικού Γραμματισμού: Από τη Γνωστική Προσέγγιση στο Διευρυμένο Πλαίσιο των Νέων Γραμματισμών, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
Kress, G. & Van Leeuwen, T. (2010). Η Ανάγνωση των Εικόνων: Η Γραμματική του Οπτικού Σχεδιασμού, Παπαδημηρίου, Φ. (Επιμέλεια-Θεώρηση). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
Kress, G. (2000). Σχεδιασμός του Γλωσσικού Προγράμματος Σπουδών με βάση το Μέλλον, Γλωσσικός Υπολογιστής, Περιοδική Έκδοση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη Γλώσσα και τη Γλωσσική Αγωγή, Θεσσαλονίκη, τόμος 2, τεύχος 1-2, 111- 124.
Unsworth, L. (2012). Πολυγραμματισμοί και μεταγλώσσα: Η περιγραφή των σχέσεων εικόνας/κειμένου ως πηγή για τη διαπραγμάτευση πολυτροπικών κειμένων. Στο Φ. Παπαδημητρίου (Επιμέλεια-Θεώρηση), Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις του Γλωσσικού Γραμματισμού: Από τη Γνωστική Προσέγγιση στο Διευρυμένο Πλαίσιο των Νέων Γραμματισμών, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
Guo, L. (2004). "Multimodality in a biology textbook". Στο O’ Halloran, K. L. (Ed.), Multimodal discourse analysis. Open Linguistics.
Jewitt, C. (2008). "Multimodal discourses across the curriculum". Στο M. Martin-Jones, A. M. de Mejia and N. H. Hornberger (Εds.), Encyclopedia of Language and Education, 2nd Edition, Volume 3: Discourse and Education, 357–367. Springer Science+Business Media LLC.
Kress, G. (2000). "Multimodality". Στο M. Kalantzis & B. Cope (Eds.), Multiliteracies: The design of social futures. London: Palmer Press.
Lynde, T. (2006). Literacy for the 21st Century. Educational Technology Devision, Ministry of Education, Singapore.
Stein, P. (2008). "Multimodal instruction practices". Στο J. Coiro, M. Knobel, C. Lankshear & D.J. Leu (Eds.), Handbook of Research of New Literacies. Lawrence Erlbaum: New York.
Kress, G. (2010). Multimodality: A social semiotic approach to contemporary communication. Routledge.
Royce, T. D. & Bowcher, W. L. (2007). New Directions in the Analysis of Multimodal Discourse. Lawrence Erlbaum Associates.
Van Leeuwen, T. (2005). Introducing Social Semiotics. Routledge, UK.
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-03-2024
