ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ (19ος-20ος αιώνας): ΣΧΟΛΕΙΟ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ

elearning, email, power point, ταινία, βίντεο

Για την αξιολόγηση των φοιτητών και φοιτητριών, που έχουν επιλέξει το σεμινάριο Π 3007, θα συνυπολογιστούν: α) η παρουσία τους στα σεμινάρια (οι παρακολουθήσεις είναι υποχρεωτικές), β) η συμμετοχή τους και οι κριτικές παρεμβάσεις τους στη διάρκεια του σεμιναρίου (10%), γ) η εκπόνηση (20%) και προφορική παρουσίαση της εργασίας τους (10%) και δ) η επίδοσή τους στη γραπτή εξέταση (60%), στο τέλος του εξαμήνου.

1. Hugh Cunningham (2016), Παιδιά και παιδική ηλικία στη δυτική κοινωνία από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα, μετάφραση Πελαγία Μαρκέτου, επιστημονική επιμέλεια Μαρία Παπαθανασίου, εκδόσεις Σμίλη, Αθήνα. 2. Β. Θεοδώρου & Δ. Καρακατσάνη (2010), «Υγιεινής παραγγέλματα»: Ιατρική επίβλεψη και κοινωνική πρόνοια για το παιδί τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, Αθήνα: Εκδόσεις Διόνικος.

Αβδελά, Έ. (2003). «Νέοι εν κινδύνω»: Επιτήρηση, αναμόρφωση και δικαιοσύνη ανηλίκων μετά τον πόλεμο. Αθήνα: Πόλις. Βαϊκούση, Ε. (1986). Χρηστοήθειες και διαμόρφωση της συμπεριφοράς των νέων στην ελληνική κοινωνία (18ος-19ος αι.). Στο: Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. Αθήνα: Ι.Α.Ε.Ν.-Γ.Γ.Ν.Γ., 287-299. Γκίβαλος, Μ. & Δ. Δασκαλάκης (επιμ.) (2011). Παιδική ηλικία και τα δικαιώματα του παιδιού. Αθήνα: Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη. Δασκαλάκης, Δ. (2013). Όψεις της παιδικής ηλικίας. Αθήνα: Διάδραση. Δασκαλάκης, Δ. (επιμ.) (2008). Φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός και παιδική ηλικία. Αθήνα: Σάκκουλας. Δοξιάδης, Σπ. (1990). Ο ρόλος του γιατρού στην κοινωνία. Δικαιώματα και υποχρεώσεις. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Θαναηλάκη, Π. (2005). Οι προτεσταντικές ιδέες, ο Mark Twain και το πρότυπο του παιδικού χαρακτήρα στο μισσιονάρικο βιβλίο στην Ελλάδα (19ος αιώνας). Στο: Μνήμων, 27, σσ. 109-127. Θεοδώρου, Β. (1992). Φιλανθρωπία και Πόλη: Ορφανοί και άστεγοι παίδες στον Πειραιά γύρω στο 1875. Στο: Μνήμων, 14, σσ. 71-90. Θεοδώρου, Β. (1999). Πειθαρχικά συστήματα και εργασία στα Ορφανοτροφεία το β΄ μισό του 19ου αιώνα. Στο: Μνήμων, 21, σσ. 55-84. Θεοδώρου, Β. (2002). Οι γιατροί απέναντι στο κοινωνικό ζήτημα: Ο αντιφυματικός αγώνας στις αρχές του 20ού αιώνα (1901-1926). Στο: Μνήμων, 24, σσ. 145-178. Θεοδώρου, Β. (2003). Ερμηνευτικές προσεγγίσεις της Φιλανθρωπίας: Από τον κοινωνικό έλεγχο στην αμοιβαιότητα. Στο: Μνήμων, 25, σσ. 171-184. Θεοδώρου, Β. (2009). Υποσιτισμός και φυματίωση στο μεσοπόλεμο: Υγιεινή διατροφή και οργάνωση μαθητικών συσσιτίων (1928-1932). Στο: Μνήμων, 30, σσ. 233-262. Θεοδώρου, Β. & Δ. Καρακατσάνη (2010). «Υγιεινής παραγγέλματα». Ιατρική επίβλεψη και κοινωνική πρόνοια για το παιδί τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Αθήνα: Εκδόσεις Διόνικος. Κιουσοπούλου, Α. (1997). Χρόνος και ηλικίες στη Βυζαντινή κοινωνία. Η κλίμακα των ηλικιών από τα αγιολογικά κείμενα της μέσης εποχής (7ος-11ος αι.). Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Κορασίδου, Μ. (1995). Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους. Φτώχεια και φιλανθρωπία στην ελληνική πρωτεύουσα τον 19ο αιώνα. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Κούρια, Α. (1985). Το παιδί στη νεοελληνική τέχνη 1833-1922. Εικόνες- αντιλήψεις. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Κούρια, Αφρ. (1991). Εικόνες του παιδιού στην ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα. Αθήνα: Δωδώνη-Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Κρασανάκης, Γ. (2007). Παιδική ηλικία. Στο: Π. Ξωχέλλης (επιμ.). Λεξικό της Παιδαγωγικής. Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη, 548-550. Κυπριανός, Π. (2007). Παιδί, Οικογένεια, Κοινωνία. Ιστορία της προσχολικής αγωγής από τις απαρχές έως τις μέρες μας. Αθήνα: Gutenberg. Ληξουριώτης, Ι. (1986). Οι κοινωνικές και νομικές αντιλήψεις για το παιδί τον πρώτο αιώνα του νεοελληνικού κράτους. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Λυκιαρδοπούλου-Κονταρά, Στ. (2005). Παιδική ηλικία και εκπαίδευση: Ιστορικές και ανθρωπολογικές προσεγγίσεις. Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη. Μακρυνιώτη, Δ. (1986). Η παιδική ηλικία στα αναγνωστικά βιβλία 1834-1919. Αθήνα: Εκδόσεις Δωδώνη. Μακρυνιώτη, Δ. (επιμ.) (1997). Παιδική ηλικία. Αθήνα: Νήσος. Μακρυνιώτη, Δ. (επιμ.) (2003). Κόσμοι της παιδικής ηλικίας. Αθήνα: Νήσος. Μαλαφάντης, Κ. (2001). Τα παιδιά στα βιβλία και βιβλία για τα παιδιά στο Νεοελληνικό Διαφωτισμό. Στο: Κ. Μαλαφάντης. Η Παιδαγωγική του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Αθήνα: Πορεία, 151-190. Μουσούρου, Λ. (1985). Οικογένεια και παιδί στην Αθήνα. Αποτελέσματα μιας εμπειρικής έρευνας. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Νούτσος, Μπ. (1986). Οι παρομοιώσεις για το παιδί στη Νεοελληνική Παιδαγωγική. Στο: Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. τόμ. Β΄, Αθήνα: Ι.Α.Ε.Ν.-Γ.Γ.Ν.Γ., 449-456. Ντελόπουλος, Κ. (1995). Παιδικά και νεανικά βιβλία του 19ου αιώνα. Σχολιασμένη και εικονογραφημένη βιβλιογραφική καταγραφή συμβολή στη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αθήνα: Εταιρεία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου. Πάτσιου, Β. (1986). Η Διάπλασις των Παίδων και οι προσανατολισμοί της νεότητας. Η επιθυμία και η ανάγκη (1879-1922). Στο: Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. τόμ. Β΄, Αθήνα: Ι.Α.Ε.Ν.-Γ.Γ.Ν.Γ., 517-522. Πάτσιου, Β. (1987). Η Διάπλασις των Παίδων (1879-1922). Το πρότυπο και η συγκρότησή του. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Πάτσιου, Β. (1991). Τα πρόσωπα του παιδιού στην πεζογραφία, 1880-1930. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Πεσμαζόγλου, Τ. (1991). Το ηρωικό παραμύθι της Π. Σ. Δέλτα. Μικρό οδοιπορικό από τις απαρχές στην ωριμότητα της νεοελληνικής παιδικής λογοτεχνίας. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου, (1986). Ιστορικότητα της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, Αθήνα 1-5 Οκτωβρίου 1984. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου, (1998). Οι χρόνοι της Ιστορίας. Για μια ιστορία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, Αθήνα 17-19 Απριλίου 1997. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Ρηγάτος, Γ. (1987). Αρρώστιες και θάνατος παιδιών στη νεοελληνική λογοτεχνία (1821-1922). Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Ρηγάτος, Γ. (1989). Το άρρωστο και κακοποιημένο παιδί στη λογοτεχνία (1922-1988). Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Ρηγάτος, Γ. (1992). Η υγεία του παιδιού στη λαϊκή μας παράδοση. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Ρηγίνος, Μ. (1995). Μορφές παιδικής εργασίας στη Βιομηχανία και τη Βιοτεχνία, 1870-1940. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Σουτζόγλου-Κοπαρίδη, Π. (1991). Παιδί και υγεία στα πρώτα χρόνια της ανεξάρτητης Ελλάδας. Μια κοινωνικο-ιστορική προσέγγιση μέσα από τον περιοδικό τύπο της εποχής. Αθήνα: Ίδρυμα Ερευνών για το παιδί. Σοφιανός, Κ. (1988). Το νομικό καθεστώς της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, 1833-1900. Αθήνα: Γ.Γ.Ν.Γ.-Ι.Α.Ε.Ν. Τεκτονοπούλου, Μ. & Γ. Παπαγιάννης (2011). Η ιστορία της παιδικής ηλικίας. Αθήνα: Εκδ. Σπανίδης. Φούκας, Β. «Παιδική ηλικία και παιδαγωγική θεωρία στην Ελλάδα (18ος αι.-Μεσοπόλεμος): Από τη θεωρία του ‘μικρού ενήλικα’ στη διδασκαλία της ‘ψυχολογίας του παιδιού’», Παιδαγωγική Επιθεώρηση (υπό δημοσίευση). Χαρίτος, Χ. (1998). Το ελληνικό Νηπιαγωγείο και οι ρίζες του. Συμβολή στην Ιστορία της Προσχολικής Αγωγής. Αθήνα: Gutenberg. β. Ξενόγλωσση και μεταφρασμένη Ariès, Ph. (1990). Αιώνες παιδικής ηλικίας. Μτφρ. Γ. Αναστασοπούλου, πρόλογος Σπ. Ράσης. Αθήνα: Γλάρος. Corsaro, W. A. (20052). The Sociology of Childhood. London: Pine Forge Press. Craig, Gr. J. & D. Baucum, (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. Επιστημονική επιμέλεια-πρόλογος Π. Βορριά. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση. DeMause, Lloyd (επιμ.) (1977). Η ιστορία της παιδικής ηλικίας. Μτφρ. Δ. Κωστέλενος. Αθήνα: Γλάρος. Feldman, R. S. (2009). Εξελικτική ψυχολογία. Δια βίου ανάπτυξη. Επιστημονική επιμέλεια Ηλ. Μπεζεβέγκης. Αθήνα: Gutenberg. James, Al., Chr. Jenks, Al. Prout (20078). Theorizing Childhood. Cambridge: Polity Press. James, Al. & Adr. James (2008). Key concepts in Childhood Studies. UK: SAGE Publications Ltd. Pollock, L. A. (1983). Forgotten Children: Parent-child relations from 1500-1900. Cambridge, UK: Cambridge University Press. Qvortrup, J. (2005). Childhood and Modern society. A paradoxical relationship. In: Ch. Jenks (ed.). Childhood. Critical concepts in Sociology. London: Routledge, 110-118. Ziogou, S., Foukas, V., Chatzimpei, P. (2010). Childhood and Pedagogical theory in Greece (19th – first decades of the 20th century): From “the small adult” to the “child’s psychology”. In: Hopkins L., Macleod M., Turgeon W. C. (eds). Negotiating Childhoods. Oxford, U.K: Inter-Disciplinary Press, 87-97.