ΤΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ(19ος-20ος αι)

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΤΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ(19ος-20ος αι) / Issues in History of Modern Greek Education, 19th & 20th centuries
ΚωδικόςΠ1504
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΒασίλειος Φούκας
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280009204

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΤΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ(19ος-20ος αι)
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600291474
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Να γνωρίσουν τα κύρια επιστημολογικά προβλήματα της ιστοριογραφίας της εκπαίδευσης. Να γνωρίσουν τα ερμηνευτικά σχήματα για τη θεμελίωση και την εξέλιξη των εκπαιδευτικών συστημάτων γενικά και του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος ειδικότερα. Να κατανοήσουν και να αξιολογήσουν τα ιδεολογικά και επιστημολογικά ρεύματα που επηρεάζουν τις εξελίξεις στον τομέα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων. Να γνωρίσουν, να κατανοήσουν και να προβληματιστούν αναφορικά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964-1965.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή στη θεματική- κατανομή εργασιών 2. Εισαγωγικά: Θεμελίωση και εξέλιξη εκπαιδευτικών συστημάτων - Περίγραμμα της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης - Βασικά γνωρίσματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. 3. Ιστορία της Εκπαίδευσης και Εκπαιδευτική Πολιτική: θεωρητικά ζητήματα. Οι κεντρικές έννοιες: «μεταρρύθμιση, νεωτερισμός, καινοτομία, αλλαγή». 4. Πηγές και ερμηνευτικές οπτικές στην Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης: Παραδείγματα 5. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964-1965: θεμελιώδεις αρχές, πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο. 6. Παρουσίαση εργασιών: Το νομοθετικό πλαίσιο 7. Παρουσίαση εργασιών: Επισκόπηση βιβλιογραφίας 8. Παρουσίαση εργασιών: Κόμματα και Τύπος (Ένωσις Κέντρου – Βήμα, ΕΔΑ – Αυγή, ΕΡΕ – Καθημερινή) 9. Παρουσίαση εργασιών: Αντιδράσεις Επιστημονικών Ιδρυμάτων και Σωματείων (Ακαδημία Αθηνών, Θεολογική και Φιλοσοφική Σχολή, Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων) 10. Παρουσίαση εργασιών: Αντιδράσεις Χριστιανικών Σωματείων (Ζωή και Σωτήρ) 11. Παρουσίαση εργασιών: Κινήματα Νεολαίας (Πανσπουδαστική) 12. Παρουσίαση εργασιών: Κινηματογράφος και Εκπαίδευση 13. Κλείσιμο του σεμιναριακού μαθήματος και αξιολόγηση
Λέξεις Κλειδιά
ιστορία της εκπαίδευσης, εκπαιδευτική πολιτική, ιστορικές πήγες, εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, 1964-1965
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
power point, video, elearning, email, zoom, skype
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις150,6
Σεμινάρια241,0
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων301,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών401,6
Εξετάσεις30,1
Αυτοτελής μελέτη και προετοιμασία για τις εξετάσεις381,5
Σύνολο1506
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Για την αξιολόγηση των φοιτητών και φοιτητριών, που έχουν επιλέξει το σεμινάριο Π 1504, θα συνυπολογιστούν: α) η παρουσία τους στα σεμινάρια (οι παρακολουθήσεις είναι υποχρεωτικές), β) η συμμετοχή τους και οι κριτικές παρεμβάσεις τους στη διάρκεια του σεμιναρίου (10%), γ) η εκπόνηση (25%) και προφορική υποστήριξη της εργασίας τους (15%) και δ) η επίδοσή τους στη γραπτή εξέταση (50%), στο τέλος του εξαμήνου.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Αλέξης Δημαράς (2013) Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης: Το ανακοπτόμενο άλμα. Τάσεις και αντιστάσεις στην ελληνική εκπαίδευση 1833-2000 [Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 12292129] 2. Σοφία Ηλιάδου-Τάχου, Δημήτρης Μαυροσκούφης, Γιάννης Μπέτσας, Βασίλης Φούκας, Δημήτρης Χαραλάμπους (2018) Εκατό Χρόνια από τη Γλωσσοεκπαιδευτική Μεταρρύθμιση του 1917 [Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 77115358]
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
• Αλιβιζάτος Ν., (1983), Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση, 1922-1974. Όψεις της ελληνικής εμπειρίας, μετ. Β. Σταυροπούλου, Αθήνα: Θεμέλιο. Ανδρέου Α., (1987), «Ιδιωτική Εκπαίδευση: προσανατολισμός, διάρκεια και τομές», στο: Θέσεις 20, www.theseis.com. • Ανδρέου Α., (1992), Πηγές της Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, Θεσσαλονίκη: Βάνιας. • Ανδρέου Α. – Παπακωνσταντίνου Γ., (1990), Οργάνωση και Διοίκηση του εκπαιδευτικού συστήματος: θεωρητική προσέγγιση και ιστορική επισκόπηση, Αθήνα: Εξάντας. • Βαρμάζης Ν. Δ., Εκπαιδευτική μαρτυρία, Θεσσαλονίκη: University Studio Press/Έκφραση. • Βεργίδης Δ., (1979), «Ο μύθος της αντιμεταρρύθμισης», στο: Αντί 136, σσ. 27-29. • Βερέμης Θ., (2003), Εθνική ταυτότητα και εθνικισμός στη νεότερη Ελλάδα, μετ. Γιάννης Στεφανίδης, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ. • Βουγιούκας Α. (1986), Δοκίμια εκπαιδευτικού προβληματισμού, Αθήνα: Φελέκης. • Γέρου Θ., (1996), Η ελληνική παιδεία, Θεσσαλονίκη: Μαλλιάρης – Παιδεία. • Γιανναράς Χ., (1994), Καταφύγιο ιδεών. Μαρτυρία, 4η επανέκδοση, Αθήνα: Δόμος. • Δημαράς Α., (1974), Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε, τ. Β΄ (1895-1967), Αθήνα: Ερμής. • Δοδοντσάκης Γ., (1994), Η προσωπογραφία του Ε. Π. Παπανούτσου: ο παιδαγωγός και ο πολιτικός της εκπαίδευσης, Αθήνα: Σύγχρονη Εκπαίδευση. • Ένωση Φίλων του Πνευματικού Ιδρύματος «Γεώργιος Παπανδρέου» (1995), Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση 1964: τριάντα χρόνια μετά, Πάτρα: Αχαϊκές εκδόσεις. • Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων, (1964), «Αι ενέργειαι της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων εν όψει της εκπαιδευτικής μεταρρυθμίσεως του 1964», στο: «Πλάτων», Δελτίον της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων ΙΣΤ΄. • Καζαμίας Α. – Κασσωτάκης Μ., [επιμ.], (1995), Ελληνική εκπαίδευση: προοπτικές ανασυγκρότησης και εκσυγχρονισμού, Αθήνα: Σείριος. • Καζαμίας Α. – Κασσωτάκης Μ., [επιμ.], (1986), Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα: προσπάθειες, αδιέξοδα, προοπτικές, Ρέθυμνο: Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης. • Καλλίας Κ., (1964), Το εκπαιδευτικόν ζήτημα, Αθήναι. • Κανελλόπουλος Π., (1964), Το εκπαιδευτικόν ζήτημα, Αθήναι. • Καραγιάννης Γ., (1997), Εκκλησία και Κράτος, 1833-1997. Ιστορική επισκόπηση των σχέσεών τους, Αθήνα: Το Ποντίκι. • Kayser B. – Thomson K. – Κούκης Β., (1964), Οικονομικός και Κοινωνικός Άτλας της Ελλάδος, Αθήνα: ΕΚΚΕ. • Κούρνιας Κ. Ι., (1973), Αι Εκπαιδευτικαί Μεταρρυθμίσεις, Αθήναι. • Κυπριανός Π., (2004), Συγκριτική Ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης, Αθήνα: Βιβλιόραμα. • Κυρίδης Α. Γ., (1997-97), «Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος», στο: Μακεδνόν Παιδαγωγικόν Δελτίον – ΠΤΔΕ Φλώρινας 4, σσ. 181-201. • Λαμπρόπουλος Β. Α., (1998), Σεραφείμ, ο άνθρωπος που νίκησε τα γεγονότα, Αθήνα: Βασδέκης. • Μαλλαχία Κ. – Τσιμπούκα Β., (2005), Αντιδράσεις στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964, μεταπτυχιακή εργασία, Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα ΕΜΜΕ, στο: www.media. uoa.gr/lectures. • Μαυροσκούφης Δ. Κ., (2004), «Κωνσταντίνος Δ. Γεωργούλης (1894 – 1968)», στο: Π. Μπέσπαρης, Γ΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη: Μπίμπης, σσ. 169-186. • Μαυροσκούφης Δ. Κ., (1996), Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Πολιτική στην Ελλάδα, 1821 – 1832, διδακτορική διατριβή, Θεσσαλονίκη: Κώδικας. • Μαυροσκούφης Δ. Κ., (2002), «Χριστιανικά σωματεία και εκπαιδευτική πολιτική (1964-1999): η εξέγερση του ‘καλού νοικοκύρη’ ως στοιχείο κανονικότητας», στο: Σ. Μπουζάκης [επιμ.], Επίκαιρα Θέματα Ιστορίας Εκπαίδευσης, Πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Ιστορία της Εκπαίδευσης, Αθήνα: Gutenberg, σσ. 121-141. • Meynaud J., (1965), Πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα, Αθήνα: Μπάυρον. • Μπουζάκης Σ., (1997), Γεώργιος Α. Παπανδρέου. Ο πολιτικός της Παιδείας, τ. Β΄, Αθήνα: Gutenberg. • Μπουζάκης Σ., (2002), Εκπαιδευτικές Μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, τ. Β΄, Αθήνα: Gutenberg. • Μπουζάκης Σ., (2002), Νεοελληνική Εκπαίδευση (1821-1998): εξαρτημένη ανάπτυξη, Αθήνα: Gutenberg. • Νικολακόπουλος Η., (2001), Η καχεκτική δημοκρατία: κόμματα και εκλογές, 1946-1967, Αθήνα: Πατάκης. • Νούτσος Χ., (1986), Ιδεολογία και εκπαιδευτική πολιτική, Αθήνα: Θεμέλιο. • Ξωχέλλης Π. Δ., (1981), Θέματα εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, Αθήνα: Δίπτυχο. • Παπαμανώλης Κ. Ν., (1990), Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στη μεταπολεμική Ελλάδα (1941 – 1988), διδακτορική διατριβή, Αθήνα: Πάντειο Πανεπιστήμιο – Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης. • Παπανούτσος Ε., (1965), Αγώνες και Αγωνία για την Παιδεία, Αθήνα: Ίκαρος. • Παπανούτσος Ε., (1982), Απομνημονεύματα, Αθήνα: Φιλιππότης. • Παπανούτσος Ε., (1976), Η Παιδεία, το μεγάλο μας πρόβλήμα, Αθήνα: Δωδώνη. • Προβατά Α., (2002), Ιδεολογικά ρεύματα, πολιτικά κόμματα και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση (1950 – 1965): ο «λόγος» για την τεχνική – επαγγελματική εκπαίδευση και ανάπτυξη, Αθήνα: Gutenberg. • Προβατά Α., (2004), «Εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις και κοινωνική συναίνεση 1964-65 και 1976-77», στο: Σύγχρονη Εκπαίδευση 137, σσ. 71-79. • Προβατά Α., (1965), «Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης» (Κ. Τσάτσος, Ε. Παπανούτσος, Κ. Καλλίας, Ι. Κακριδής), περιοδικό ΑΛΦΑ 6-10-1965. • Σκουτερόπουλος Ι., (1965), Σύντομος έλεγχος των κυριωτάτων διατάξεων των εκπαιδευτι-κών νομοσχεδίων, Εν Αθήναις. • Σωτηρέλης Γ., (1993), Θρησκεία και Εκπαίδευση κατά το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Από τον κατηχητισμό στην πολυφωνία, Αθήνα – Κομοτηνή: Σάκκουλας. • Τερζής Ν. Π., (1993), «Εκπαίδευση και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα: διαχρονική ανασκόπηση και σημερινή συγκυρία», στο: (ΕΕΦΣΠΘ) Επιστημονική Επετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης – Τμήμα Φ. Π., Περίοδος Γ΄, Τόμος Α΄, σσ. 321-332. • Τερζής Ν. Π., (1988α), Εκπαιδευτική πολιτική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση: πρόγραμμα και πραγματικότητα – πράγματα και πρόσωπα, Θεσσαλονίκη: Αδελφοί Κυριακίδη. • Τερζής Ν. Π., (1988β), Το Γυμνάσιο ως βαθμίδα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης: κριτική απογραφή και συγκριτική έρευνα, Θεσσαλονίκη: Αδελφοί Κυριακίδη. • Τζιοβάρας Γ., (1996), Κυβερνήσεις 1833-1996. Τα υπουργεία μας, Αθήνα: Το Ποντίκι. • Τζιοβάρας Γ., (1964), «Αι ενέργειαι της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων εν όψει της Εκπαιδευτικής μεταρρυθμίσεως του 1964. (Γνώμαι των μελών της Ακαδημίας Αθηνών και άλλων εκπαιδευτικών προσώπων και ιδρυμάτων δοθείσαι εις δημοσιότητα), «Πλάτων», Δελτίον της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, τ. ΙΣΤ΄. Έκτακτον Αυτοτελές Παράρτημα [όπου και το «Υπόμνημα» της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών]. • Τζιοβάρας Γ., (1964), Υπόμνημα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών επί των εξαγγελθέντων κυβερνητικών μέτρων προς αναμόρφωσιν της Παιδείας, Εν Αθήναις. • Φραγκουδάκη Α., (1990), Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και φιλελεύθεροι διανοούμενοι, 6η έκδοση, Αθήνα: Κέδρος. • Χαραλάμπους Δ., (1990), Εκπαιδευτική πολιτική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στη μεταπολεμική Ελλάδα (1950-1975), διδακτορική διατριβή, Θεσσαλονίκη: Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. – Τομέας Παιδαγωγικής. • [ΧΕΕΛ] Χριστιανική Ένωσις Εκπαιδευτικών Λειτουργών, (1964), Τα ελληνικά ιδανικά εις την Παιδείαν μας, Αθήναι: Πρακτικά του 9ου Συνεδρίου της ΧΕΕΛ.
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-07-2022